3. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Tuna Matbacılık Yayınları Sayfa 141
Harika bir soru, sevgili öğrencim! Gel, bu sayfadaki kesirler konusunu birlikte adım adım inceleyelim ve soruları çözelim. Unutma, kesirler bir bütünün eş parçalarını göstermenin en kolay yoludur.
Soru 1: Hüsnü Dede, bahçesinde domates ve biber ekeceği alanı 8 eş bölüme ayırdı. Bu bölümlerden 5’ine domates ekti. Domates ekili bölümü ifade eden kesri ve bu kesrin birim kesrini nasıl bulursunuz?
Bu soruyu çözmek için mantığımızı kullanalım. Çok kolay olduğunu göreceksin!
-
Adım 1: Bütünü Anlamak
Öncelikle Hüsnü Dede’nin bahçesinin tamamını bir bütün olarak düşünelim. Bu bütünü kaç eş parçaya ayırmış? Soruda bize 8 eş bölüme ayırdığını söylüyor. Bir bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını gösteren sayı, kesrimizin paydasıdır. Yani kesir çizgisinin altındaki sayıdır. O zaman bizim paydamız 8‘dir.
-
Adım 2: İstenen Parçayı Bulmak
Peki, bu 8 eş parçadan kaç tanesine domates ekilmiş? Soruda 5’ine domates ekti diyor. Bütünden alınan veya işaretlenen parça sayısını gösteren sayı ise kesrimizin payıdır. Yani kesir çizgisinin üstündeki sayıdır. O zaman bizim payımız 5‘tir.
-
Adım 3: Kesri Yazmak
Şimdi payı ve paydayı birleştirelim. Domates ekili alanı gösteren kesir, payı 5 ve paydası 8 olan kesirdir.
Domates ekili alanı gösteren kesir: 5⁄8 (Sekizde beş diye okunur.)
-
Adım 4: Birim Kesri Bulmak
Gelelim birim kesre. Birim kesir, bir bütünün eş parçalarından sadece bir tanesini gösteren kesirdir. Payı her zaman 1’dir. Bizim bütünümüz 8 eş parçaya ayrıldığı için bu parçalardan sadece bir tanesi 1⁄8 kesri ile gösterilir.
Bu kesrin birim kesri: 1⁄8 (Sekizde bir diye okunur.)
Unutma, 5⁄8 kesri, 5 tane 1⁄8 birim kesrinden oluşur.
Etkinlik: BİRİM KESİRLERİ BULUYORUM
Şimdi de bu eğlenceli etkinliği birlikte yapalım ve birim kesirleri daha iyi anlayalım. Senden istenen adımları tek tek takip edelim.
-
Adım 1: Dikdörtgen Çizimi
Kareli bir kağıda bir dikdörtgen çizelim. Bu dikdörtgen bizim bütünümüzü temsil ediyor.
-
Adım 2: Parçalara Ayırma
Bu dikdörtgeni tam 5 eş parçaya ayıralım. Cetvel kullanarak her parçanın aynı büyüklükte olmasını sağlayabilirsin. Bir bütünü 5 eş parçaya ayırdığımız için, bu durumla ilgili kesirlerin paydası hep 5 olacaktır.
-
Adım 3: Boyama
Şimdi bu 5 parçadan 2 tanesini yeşile boyayalım.
-
Adım 4: Kesri Yazma
Boyadığımız parçalar, bütünün kaçta kaçıdır? Bütünümüz 5 parçaydı (payda) ve biz 2 parçasını boyadık (pay). Öyleyse bu durumu ifade eden kesir şudur:
Yazdığımız kesir: 2⁄5 (Beşte iki diye okunur.)
-
Adım 5: Birim Kesri Söyleme
Peki, bu 2⁄5 kesrinin birim kesri nedir? Hatırlayalım, birim kesir o eş parçalardan sadece bir tanesini gösterirdi. Bütünümüz 5 eş parçadan oluştuğuna göre, birim kesrimiz de:
Birim kesir: 1⁄5 (Beşte bir diye okunur.)
-
Adım 6: Aradaki İlişkiyi Açıklama
Yazdığımız 2⁄5 kesri ile birim kesir olan 1⁄5 arasındaki ilişki çok basittir. Bizim boyadığımız 2⁄5‘lik alan, aslında 2 tane 1⁄5‘lik birim kesrin bir araya gelmesiyle oluşur. Yani, birim kesirler, diğer kesirleri oluşturan yapı taşları gibidir.