Merhaba sevgili öğrencim,
Ben senin 3. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel alıştırmaları birlikte inceleyelim ve nasıl yapacağını sana adım adım anlatayım. Bu sorular, bir nesnenin etrafının uzunluğunu, yani çevresini nasıl ölçebileceğimizi öğrenmemiz için hazırlanmış. Haydi başlayalım!
Görseldeki metinde Sedat’ın yaptığı ölçümü görüyoruz. Sedat önce çerçeveyi karışıyla ölçmüş ve 8 karış bulmuş. Karış, standart olmayan bir ölçü birimidir, çünkü herkesin el büyüklüğü farklıdır. Babası ise ondan santimetre gibi standart bir birimle, yani herkes için aynı olan bir ölçüyle ölçmesini istemiş. Sedat da bir ipi çerçevenin etrafına dolamış ve sonra bu ipin uzunluğunu şerit metre ile ölçmüş. Sonuç 120 cm çıkmış. Bu bize en doğru sonucu verir.
Şimdi alıştırmalara geçebiliriz.
1. Sınıfınızda çevre uzunluğunu ölçebileceğiniz şekillere örnekler veriniz. Bu şekillerin çevre uzunluğunu standart olmayan ölçme birimleri kullanarak ölçünüz. Ölçüm sonuçlarını defterinize yazınız.
Bu soruda senden, sınıfımızdaki bazı eşyaların çevrelerini standart olmayan, yani kişiden kişiye değişebilen ölçü birimleriyle ölçmen isteniyor.
Unutma, standart olmayan ölçü birimleri; karış, adım, kulaç, ataş, silgi, kalem gibi herkes için aynı sonucu vermeyen ölçülerdir.
Adım 1: Önce sınıfımızdan çevresini ölçebileceğin nesneler seçelim. Mesela;
- Matematik kitabın
- Sıranın üst yüzeyi
- Yazı tahtası
- Pencere
Adım 2: Şimdi bu nesneleri ölçmek için standart olmayan birimler seçelim. Örneğin, kalem veya karış kullanabiliriz.
Adım 3: Seçtiğin bir nesnenin çevresini ölçmeye başla. Diyelim ki matematik kitabını seçtin ve ölçü birimi olarak da kalemini kullanıyorsun. Kalemini kitabın bir köşesine koy, bittiği yeri parmağınla işaretle ve kalemi o işaretten tekrar ileri koy. Kitabın bütün kenarlarını bu şekilde dolaşana kadar kaç kalem boyu olduğunu say.
Adım 4: Bulduğun sonucu defterine şu şekilde yazabilirsin:
Sonuç:“Matematik kitabımın çevresinin uzunluğu yaklaşık 6 kalem boyundadır.” veya “Sıramın çevresinin uzunluğu yaklaşık 15 karış geldi.”
2. Sınıfınızda çevre uzunluğunu ölçebileceğiniz şekillere örnekler veriniz. Bu şekillerin çevre uzunluğunu standart ölçme birimlerini kullanarak ölçünüz. Ölçüm sonuçlarını defterinize yazınız.
Harika! Şimdi de aynı işlemi standart, yani herkes için aynı olan ve değişmeyen ölçü birimleriyle yapacağız.
Standart ölçü birimleri metre (m) ve santimetre (cm) gibi herkesin kullandığı ve her zaman aynı sonucu veren ölçülerdir. Bu ölçümleri yapmak için cetvel veya mezura (şerit metre) kullanırız.
Adım 1: Yine sınıfımızdan aynı nesneleri seçebiliriz. Mesela yine matematik kitabımızı ölçelim.
Adım 2: Bu defa ölçüm aleti olarak cetvelini kullanacaksın.
Adım 3: Tıpkı Sedat’ın yaptığı gibi bir ipi kitabının etrafına dikkatlice dola. İpin başlangıç ve bitiş noktasını işaretle. Sonra bu ipi düz bir şekilde aç ve cetvelinle uzunluğunu ölç. Veya kitabının her bir kenarını ayrı ayrı cetvelle ölçüp bulduğun uzunlukları toplayabilirsin.
Adım 4: Bulduğun sonucu defterine not al.
Sonuç:“Matematik kitabımın çevresinin uzunluğu 92 santimetredir.”
3. Evinizde çevre uzunluğunu ölçebileceğiniz şekillere örnekler veriniz. Bu şekillerin çevre uzunluğunu önce standart olmayan birimleri, daha sonra standart birimleri kullanarak ölçünüz. Ölçüm sonuçlarını defterinize yazınız.
Bu alıştırmada ise öğrendiklerimizi evde tekrar etmemiz isteniyor. Böylece standart olan ve olmayan ölçüm arasındaki farkı çok daha iyi anlayacaksın.
Adım 1: Evinden bir nesne seç. Bu bir yemek masası, bir halı ya da televizyon olabilir. Diyelim ki yemek masasını seçtin.
Adım 2: Önce masanın çevresini standart olmayan bir birimle, mesela karışınla ölç. Bir köşeden başla ve masanın etrafını tamamen dolaşana kadar karışlarını say.
Adım 3: Bulduğun sonucu defterine yaz. Örneğin: “Yemek masasının çevresi 28 karışım geldi.”
Adım 4: Şimdi de aynı masanın çevresini standart bir birimle ölç. Bunun için annenden veya babandan bir mezura isteyebilirsin. Mezura ile masanın çevresini dikkatlice ölç.
Adım 5: Bulduğun bu yeni sonucu da defterine yaz. Örneğin: “Yemek masasının çevresi 420 santimetre geldi.”
Sonuç: Bu iki ölçümü karşılaştırdığında, standart ölçü birimlerinin bize her zaman daha net ve herkes için geçerli bir sonuç verdiğini göreceksin. Senin karışınla babanın karışı farklı olabileceği için standart olmayan ölçüler kesin sonuç vermez. Ama mezura ile kim ölçerse ölçsün sonuç hep aynı çıkar.
Umarım açıklamalarım yardımcı olmuştur. Aferin sana, harika bir iş çıkardın!