3. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Tuna Matbacılık Yayınları Sayfa 214

Merhaba sevgili öğrencim,

Ben senin 3. sınıf matematik öğretmeninim. Bana gönderdiğin bu ünite değerlendirme çalışmalarını birlikte, adım adım çözeceğiz. Hiç merak etme, hepsi çok kolay! Hadi başlayalım.

1. Soru: Yukarıdaki dikdörtgen prizmanın yüz, köşe ve ayrıtları okla gösterilmiştir. Prizmanın yüz, köşe ve ayrıtlarını noktalı yerlere yazınız.

Harika bir soru! Geometrik cisimlerin bölümlerini hatırlamak için çok güzel bir fırsat. Önce bu kavramların ne anlama geldiğini bir hatırlayalım, olur mu?

Yüz: Bir cismin düz ve pürüzsüz yüzeyleridir. Mesela bir zarın üzerindeki her bir kare bir yüzdür.

Köşe: Genellikle üç kenarın birleştiği sivri noktalardır. Masanın köşesi gibi düşünebilirsin.

Ayrıt: İki yüzün birleştiği kenarlardır, yani o düz çizgilerdir.

Şimdi resimdeki oklara bakarak boşlukları dolduralım:

Adım 1: En üstteki ok, prizmanın sivri bir noktasını işaret ediyor. O zaman burası köşe olmalı.

Adım 2: Sağ tarafta duran üç ok, prizmanın düz olan geniş alanlarını gösteriyor. Bu alanlar cismin yüzleridir.

Adım 3: En alttaki ok ise iki yüzeyin birleştiği düz çizgiyi gösteriyor. Bu çizginin adı da ayrıttır.

Sonuç olarak, noktalı yerlere sırasıyla köşe, yüz ve ayrıt yazmalıyız.

2. Soru: Aşağıdaki geometrik cisimlerden ayrıtı olmayanları belirleyiniz. Ayrıtı olan geometrik cisimlerin altındaki kutucuklara “✓”, ayrıtı olmayan geometrik cisimlerin altındaki kutucuklara “X” koyunuz.

Bu soruda cisimlerin “ayrıtı” yani düz kenarı olup olmadığına bakacağız. Eğer bir cismin yüzeyleri eğri ise, genellikle keskin ve düz kenarları olmaz. Hadi şekilleri tek tek inceleyelim.

• a) Silindir: Silindirin alt ve üstü dairedir, yan yüzeyi ise eğridir. Düz bir kenarı, yani ayrıtı yoktur. Bu yüzden kutusuna X koymalıyız.
• b) Küre: Küre, bir top gibi tamamen yuvarlaktır. Hiç düz bir yüzeyi veya kenarı yoktur. Dolayısıyla onun da ayrıtı yoktur. Kutusuna X koymalıyız.
• c) Üçgen Prizma: Bu şeklin üçgen ve dikdörtgen şeklinde düz yüzeyleri var. Bu yüzeylerin birleştiği yerlerde de düz kenarlar, yani ayrıtlar var. O zaman bu şeklin ayrıtı vardır! Kutusuna ✓ koymalıyız.
• ç) Koni: Koninin tabanı dairedir ve yan yüzeyi eğridir. Tıpkı dondurma külahı gibi. Onun da düz bir kenarı, yani ayrıtı yoktur. Kutusuna X koymalıyız.

3. Soru: Aşağıdaki cümlelerin yanındaki kutucuklara doğru olanlar için “D”, yanlış olanlar için “Y” yazınız.

Şimdi de geometrik cisimler hakkındaki bilgilerimizi kullanarak bu cümlelerin doğruluğunu kontrol edelim.

• a) Küp ve kare prizmanın ayrıt sayıları eşittir.

  Hemen aklımızdan bir küp ve bir kare prizma geçirelim. İkisinin de 4 tane üstte, 4 tane altta ve bu tabanları birleştiren 4 tane de yanda olmak üzere toplam 12’şer ayrıtı vardır. Sayıları eşit olduğuna göre bu cümle Doğru (D).

• b) Kare prizma ile dikdörtgen prizmanın köşe sayıları eşittir.

  Köşeleri sayalım! Kare prizmanın 4 tane üstte, 4 tane de altta olmak üzere toplam 8 köşesi vardır. Dikdörtgen prizmanın da aynı şekilde 8 köşesi bulunur. O zaman bu cümle de kesinlikle Doğru (D).

• c) Küpün yüz sayısı, dikdörtgen prizmanın yüz sayısından fazladır.

  Yüzleri sayalım şimdi de. Küpün 1 alt, 1 üst ve 4 yan yüzü olmak üzere toplam 6 yüzü vardır. Dikdörtgen prizmanın da yine aynı şekilde 1 alt, 1 üst ve 4 yan olmak üzere toplam 6 yüzü vardır. Gördüğün gibi yüz sayıları birbirine eşittir, biri diğerinden fazla değildir. Bu yüzden bu cümle Yanlış (Y).

4. Soru: Yukarıdaki kareli kâğıda cetvel kullanarak bir kare ve bir dikdörtgen çiziniz.

Bu soruda senden bir çizim yapman isteniyor. Ben sana nasıl yapacağını adım adım anlatacağım, eminim harika şekiller çizeceksin.

Adım 1: Kare Çizimi

Karenin en önemli özelliği neydi? Bütün kenarlarının eşit uzunlukta olması! Kareli kâğıt bu yüzden çok işimize yarayacak. Cetvelini al ve kâğıdın üzerindeki çizgileri takip ederek, örneğin 4 birim (yani 4 küçük kare) uzunluğunda bir çizgi çiz. Sonra bu çizginin bittiği yerden aşağıya doğru yine 4 birimlik bir çizgi çiz. Diğer iki kenarı da aynı şekilde 4’er birim çizerek kareyi tamamla. İşte bu kadar basit!

Adım 2: Dikdörtgen Çizimi

Dikdörtgenin özelliği ise karşılıklı kenarlarının birbirine eşit olmasıydı. Yani iki uzun ve iki kısa kenarı olmalı. Karenin yanındaki boşluğa, mesela kısa kenarı 3 birim, uzun kenarı ise 6 birim olan bir dikdörtgen çizebilirsin. Önce 6 birimlik uzun bir çizgi çiz. Sonra bu çizginin iki ucundan aşağıya doğru 3’er birimlik kısa çizgiler çiz. Son olarak da bu kısa çizgilerin uçlarını birleştirerek dikdörtgenini tamamla.

Unutma, cetvel kullanarak yapacağın çizimler her zaman daha düzgün ve güzel görünür!

Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın