Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuyla, “Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi” ile ilgili sorular göndermişsin. Ben de 3. sınıf matematik öğretmenin olarak bu soruları sana en anlaşılır şekilde, adım adım açıklayacağım. Haydi birlikte bu soruların üstesinden gelelim!
Soru 1: Bir manav, aldığı 156 karpuzun 125 tanesini sattı. 5 karpuzu da müşterilerine ikram etti. Manavda kaç karpuz kaldığını hangi işlemleri yaparak bulabilirsiniz?
Bu soruyu çözmek için iki adımımız var. Önce manavın elinden toplam kaç karpuz çıktığını bulmalıyız. Sonra da bu sayıyı en başta sahip olduğu karpuz sayısından çıkarmalıyız.
- Adım 1: Manavın elinden çıkan toplam karpuz sayısını bulalım.
Manav 125 karpuz satmış ve 5 karpuz da ikram etmiş. Bu iki sayıyı toplayarak elinden toplam kaç karpuz çıktığını bulabiliriz.
125 (Satılan karpuz)
+ 5 (İkram edilen karpuz)
—-
130(Toplam eksilen karpuz)Gördüğün gibi, manavın elinden toplam 130 karpuz çıkmış.
- Adım 2: Kalan karpuz sayısını bulalım.
Manavın başlangıçta 156 karpuzu vardı. Elinden çıkan 130 karpuzu bu sayıdan çıkarırsak, geriye kaç karpuz kaldığını buluruz.
156 (Başlangıçtaki karpuz sayısı)
– 130 (Toplam eksilen karpuz)
—-
26(Kalan karpuz sayısı)
Sonuç: Manavın elinde 26 karpuz kalmıştır.
ETKİNLİK Sorusu: FARKI BULALIM: 134 – 122 işlemini yapalım.
Bu etkinlikte bizden onluk taban bloklarını kullanarak çıkarma işlemini anlamamız isteniyor. Gel, bu işlemi hem bloklarla düşünerek hem de normal yolla yapalım.
- Adım 1: Sayıları bloklarla hayal edelim.
134 sayısı: 1 tane yüzlük blok, 3 tane onluk blok ve 4 tane birlik küp demektir.
122 sayısı: 1 tane yüzlük blok, 2 tane onluk blok ve 2 tane birlik küp demektir. - Adım 2: Çıkarma işlemini bloklarla yapalım.
Şimdi 134’ü temsil eden bloklardan, 122’yi temsil eden blokları çıkaracağız.
- Birlikler: 4 birlikten 2 birliği çıkarırsak, geriye 2 birlik kalır. (4 – 2 = 2)
- Onluklar: 3 onluktan 2 onluğu çıkarırsak, geriye 1 onluk kalır. (3 – 2 = 1)
- Yüzlükler: 1 yüzlükten 1 yüzlüğü çıkarırsak, geriye 0 yüzlük kalır. (1 – 1 = 0)
- Adım 3: Sonucu bulalım.
Elimizde ne kaldı? 0 yüzlük, 1 onluk ve 2 birlik. Bu da 12 sayısını oluşturur. Şimdi de işlemi alt alta yazarak kontrol edelim.
134
– 122
—-
12
Sonuç: 134 ile 122 sayılarının farkı 12‘dir.
ÖRNEK Soru Analizi: 147 – 23 işlemini modelleyerek yapalım.
Kitabımızdaki bu örnek, çıkarma işleminin mantığını çok güzel anlatıyor. Haydi bu örneği de birlikte inceleyelim ve pekiştirelim.
- Adım 1: Sayıları tanıyalım.
147 sayısı: 1 yüzlük, 4 onluk ve 7 birlikten oluşur.
23 sayısı: 2 onluk ve 3 birlikten oluşur. (Burada yüzlük basamağı yok, yani 0 yüzlük var.) - Adım 2: Model üzerinden çıkarma yapalım.
147 sayısının modelinden 23 sayısını, yani 2 onluk ve 3 birliği çıkaracağız.
- Önce birliklerden başlayalım: 7 birlikten 3 birlik çıkınca geriye 4 birlik kalır.
- Sonra onluklara geçelim: 4 onluktan 2 onluk çıkınca geriye 2 onluk kalır.
- Yüzlükler: 1 yüzlükten çıkaracağımız bir yüzlük olmadığı için 1 yüzlük aynen kalır.
- Adım 3: Kalanları birleştirelim.
Geriye 1 yüzlük, 2 onluk ve 4 birlik kaldı. Bu da bize 124 sayısını verir. İşlemimizi yaparak sağlamasını yapalım.
147
– 23
—-
124
Sonuç: Örnekte de gördüğümüz gibi, 147 – 23 işleminin sonucu 124‘tür.
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Unutma, matematik pratik yaparak öğrenilir. Başka sorun olursa çekinmeden sorabilirsin! Başarılar dilerim.