Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir matematik etkinliğiyle karşı karşıyayız. Bu görseldeki eldeli toplama işlemini onluk taban blokları kullanarak anlamak hem çok kolay hem de çok eğlenceli. Gel, şimdi bu etkinliği adım adım birlikte çözelim ve soruları cevaplayalım.
Etkinlik: 36 + 25 işleminin sonucunu bulalım.
Haydi bu işlemi onluk taban bloklarını kullanarak adım adım yapalım!
- Adım 1: Önce sayıları bloklarla gösterelim. 36 sayısı, 3 tane onluk çubuğu ve 6 tane birlik küp demektir. 25 sayısı ise 2 tane onluk çubuğu ve 5 tane birlik küp demektir. Görselin ilk kutusunda bunu görüyoruz.
- Adım 2: Şimdi bütün birlikleri bir araya toplayalım. 6 tane birlik ile 5 tane birliği topladığımızda toplam 11 tane birlik küpümüz olur. (6 + 5 = 11)
- Adım 3: Biliyorsun ki 10 tane birlik, 1 tane onluk eder. Elimizdeki 11 birliğin içinden 10 tanesini alıp birleştirerek yeni bir onluk çubuğu yapıyoruz. İşte bu yeni onluğa “elde” diyoruz. Bu işlemi yapınca geriye sadece 1 tane birlik küpümüz kalıyor.
- Adım 4: Şimdi de bütün onlukları toplayalım. Başlangıçta 3 onluk ve 2 onluk vardı, yani toplam 5 onluğumuz vardı. Birliklerden gelen “elde” olan 1 onluğu da bu 5 onluğun üzerine ekliyoruz. Böylece toplamda 5 + 1 = 6 tane onluk çubuğumuz oluyor.
- Sonuç: Son duruma baktığımızda elimizde 6 tane onluk ve 1 tane birlik kalmış oldu. Bu da 61 sayısını oluşturur.
Bu işlemi bir de her zaman yaptığımız gibi alt alta yazarak toplayalım:
1 (Bu bizim eldemiz)
36
+ 25
——-
61Önce birler basamağını toplarız: 6 + 5 = 11. 11’in 1’ini birler basamağına yazarız, elde var 1 onluk. Sonra onlar basamağını toplarız: 3 + 2 = 5. Eldeki 1 onluğu da ekleriz: 5 + 1 = 6. Onlar basamağına da 6 yazarız. Sonucumuz 61!
Şimdi de alttaki soruları cevaplayalım.
Soru: Kaç tane onluk, kaç tane birlik oldu?
Çözüm:
Etkinliğin son adımında gördüğümüz gibi, onlukları ve birlikleri birleştirdiğimizde toplamda 6 tane onluk ve 1 tane birlik oldu.
Soru: Sayıların toplamı kaçtır? Yazınız.
Çözüm:
Hem bloklarla yaptığımız modellemede hem de alt alta toplama işleminde aynı sonuca ulaştık. 6 onluk ve 1 birlikten oluşan sayımız 61’dir.
Sonuç: 61
Soru: Kalan birlik sayısı, bulduğunuz toplamın hangi basamağındaki rakamı gösterir?
Çözüm:
11 tane birliği birleştirip 1 onluk yaptıktan sonra geriye 1 tane birlik kalmıştı. Bu kalan 1 birlik, bulduğumuz 61 sayısının birler basamağındaki rakamı gösterir.
Soru: Elde ettiğiniz onluk sayısı, bulduğunuz toplamın hangi basamağındaki rakamı gösterir?
Çözüm:
Birlikleri birleştirdiğimizde 1 tane yeni onluk elde etmiştik. Bu “elde” olan 1 onluğu, diğer onluklarla birlikte topladık. Yani bu elde, sonucumuz olan 61 sayısının onlar basamağının oluşmasına yardım etti. Onlar basamağındaki 6 rakamının içindeki 1 onluk, bizim birliklerden elde ettiğimiz o yeni onluktur.