Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki etkinlikleri seninle birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim. Sakın unutma, öğrenmek çok güzel bir yolculuktur ve bu yolculukta her zaman yanındayım!
Şimdi hazırsan, ilk etkinliğimize geçelim.
3. ETKİNLİK
Bu etkinlikte, bilgisayarla ilgili bir şiir veya metinden yola çıkarak soruları cevaplamamız isteniyor. Ancak bana gönderdiğin görselde bu şiir ya da metin olmadığı için, soruları genel bilgilerimizle ve mantık yürüterek cevaplamaya çalışacağız. Sanki o metni okumuşuz gibi düşünelim, olur mu?
a) Şaire göre bilgisayarın üstün özellikleri nelermiş? Şairin bu düşüncesine katılıp katılmadığınızı nedeniyle yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplamak için aslında bilgisayarla ilgili bir şiiri okumamız gerekirdi. Şiir elimizde olmadığı için, bilgisayarın genel olarak hangi üstün özellikleri olabilir, bunları düşünelim ve şairin de bunlardan bahsettiğini varsayalım. Sonra da bu özelliklere katılıp katılmadığımızı açıklayalım.
Çözüm:
Adım 1: Bilgisayarın genel üstün özelliklerini düşünelim.
- Bilgisayarlar çok hızlı işlem yapabilirler. Birçok bilgiyi saniyeler içinde işleyip bize sunabilirler.
- Çok fazla bilgiyi hafızalarında saklayabilirler. Kitaplar dolusu bilgiyi küçücük bir yerde tutabilirler.
- Birçok farklı işi aynı anda yapabilirler: Müzik dinlerken yazı yazabilir, araştırma yapabiliriz.
- Uzaktaki insanlarla iletişim kurmamızı sağlarlar.
- Bize yeni şeyler öğretebilirler, oyunlar oynayarak eğlendirebilirler.
Adım 2: Şairin bu düşüncesine katılıp katılmadığımızı ve nedenini açıklayalım.
Ben şairin bu düşüncelerine katılırım.
Çünkü bilgisayarlar gerçekten de hayatımızı çok kolaylaştıran, bize zaman kazandıran ve birçok işi yapmamızı sağlayan harika araçlardır. Yukarıda saydığımız özellikleriyle, yani hızı, hafızası ve çok yönlülüğü sayesinde bizim için çok üstün bir yardımcıdır. Sanki binlerce kitabı aynı anda okuyan, binlerce işlemi aynı anda yapan bir arkadaş gibidir.
b) Şair, “Başka bir canlı sanki, / Fakat bilmiyor soluk alıp vermesini.” dizeleriyle bilgisayarı neden insana benzetmiştir? Açıklayınız.
Şiirden alınan bu dizeler çok ilginç, değil mi? Şair, bilgisayarı bir canlıya, hatta insana benzetiyor ama bir yandan da önemli bir farka dikkat çekiyor: “soluk alıp vermesini bilmiyor” diyor.
Çözüm:
Adım 1: Şairin bilgisayarı neden canlıya benzettiğini düşünelim.
Şairin bilgisayarı bir canlıya benzetmesinin nedeni, bilgisayarın çok karmaşık işler yapabilmesi, bizimle etkileşim kurabilmesi ve sanki kendi başına düşünüyormuş gibi görünmesidir. Mesela, bir soru sorduğumuzda bize cevap verebiliyor, bir komut verdiğimizde onu yerine getiriyor, oyun oynadığımızda bizimle birlikte hareket ediyor. Bazen bir insan gibi tepki veriyormuş gibi gelebilir bize. Bu yönleriyle bir canlıya, hatta bir insana benzetilebilir.
Adım 2: “Fakat bilmiyor soluk alıp vermesini” dizesiyle ne anlatılmak istendiğini açıklayalım.
Ancak şair, “Fakat bilmiyor soluk alıp vermesini” diyerek bilgisayarın aslında bir makine olduğunu, yani canlı olmadığını, duyguları olmadığını, nefes alıp vermediğini, canlılar gibi yaşamadığını vurguluyor. Ne kadar zeki görünse de, ne kadar çok iş yapsa da o bir makinedir ve insanların sahip olduğu temel yaşamsal özelliklere sahip değildir. Bu dizeyle, bilgisayarın üstün özelliklerine rağmen, bir insan kadar “canlı” olmadığını, onun sadece bir araç olduğunu hatırlatıyor.
—
4. ETKİNLİK
Şimdi de başka bir etkinliğe geçelim. Bu etkinlikte “Hızlı Düşünmek” ve “Bilgisayar” başlıklı iki metni karşılaştırmamız isteniyor. Ancak tıpkı az önceki etkinlikte olduğu gibi, bu metinler de görselde bana verilmemiş. Olsun, biz yine de bu tür bir karşılaştırmayı nasıl yapacağımızı öğrenelim, olur mu?
“Hızlı Düşünmek” ve “Bilgisayar” başlıklı metinleri, türü ve konusu açısından karşılaştırmamız isteniyor.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu etkinliği yapabilmek için “Hızlı Düşünmek” ve “Bilgisayar” adlı metinleri okumamız gerekirdi. Metinler elimizde olmadığı için, sana bu karşılaştırmayı nasıl yapacağını anlatacağım ve varsayımsal örnekler vereceğim.
Adım 1: Metinlerin türlerini nasıl belirleyeceğimizi düşünelim.
Bir metnin türü, o metnin ne şekilde yazıldığını gösterir. Örneğin:
- Eğer olaylar anlatılıyorsa, kahramanlar varsa, bu bir hikaye veya masal olabilir.
- Eğer duygular, hayaller anlatılıyorsa, dizeler halinde yazılmışsa, bu bir şiir olabilir.
- Eğer bize bir konu hakkında bilgi veriyorsa, bir şeyi açıklıyorsa, bu bir bilgilendirici metin (makale, deneme) olabilir.
- Eğer bir oyunun metniyse, bu bir tiyatro metni olabilir.
Adım 2: Metinlerin konularını nasıl belirleyeceğimizi düşünelim.
Bir metnin konusu, o metinde neyden bahsedildiğidir. Metni okuduktan sonra “Bu metin ne hakkında?” diye sorduğumuzda aldığımız cevaptır. Örneğin:
- “Hızlı Düşünmek” adlı metin, belki de zeka oyunlarından, hızlı karar vermekten ya da problem çözme becerilerinden bahsediyor olabilir. Konusu “zekâ gelişimi” veya “hızlı karar verme” olabilir.
- “Bilgisayar” adlı metin ise, bilgisayarın nasıl çalıştığı, ne işe yaradığı, tarihi veya faydaları hakkında bilgi veriyor olabilir. Konusu “teknolojinin gelişimi” veya “bilgisayarın hayatımızdaki yeri” olabilir.
Metinler elimizde olmadığı için, varsayımsal olarak şöyle bir tablo doldurabiliriz:
| Hızlı Düşünmek | Bilgisayar | |
|---|---|---|
| Türü | (Metin elimizde olsaydı, örneğin bir deneme ya da bilgilendirici bir yazı diyebilirdik.) | (Metin elimizde olsaydı, örneğin bilgilendirici bir metin veya makale diyebilirdik.) |
| Konusu | (Metin elimizde olsaydı, örneğin hızlı karar vermenin önemi veya zihinsel egzersizler diyebilirdik.) | (Metin elimizde olsaydı, örneğin bilgisayarın icadı ve kullanım alanları diyebilirdik.) |
Gördüğün gibi, metinler olmadan tam olarak cevap vermek zor. Ama önemli olan, metinlerin türünü ve konusunu nasıl belirleyeceğimizi öğrenmek!
—
5. ETKİNLİK
Şimdi son etkinliğimize geldik. Bu etkinlik aslında bir soru değil, senin ve arkadaşlarının sınıf içinde yapması gereken bir çalışma.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte senden ve sınıf arkadaşlarından şunlar isteniyor:
Adım 1: Araştırma Yapın: Gazetelerden, dergilerden veya kitaplardan bilgisayarlarla ilgili haberler, bilgilendirici yazılar ve görseller bulun. Bunları bir araya getirin.
Adım 2: İnceleyin ve Değerlendirin: Bulduğunuz bu materyalleri sınıf arkadaşlarınızla birlikte inceleyin. İçeriklerinin ne anlattığını, ne gibi bilgiler verdiğini birbirinizle konuşarak değerlendirin.
Adım 3: Tartışma Kurallarına Uyun: Bu değerlendirmeyi yaparken, yani arkadaşlarınızla konuşurken bazı önemli noktalara dikkat etmeniz gerekiyor:
- Farklı Bakış Açılarına Saygı Duyun: Herkesin bilgisayarlar hakkında farklı fikirleri veya farklı öğrendiği bilgiler olabilir. Bir arkadaşın senden farklı düşündüğünde, onun fikrine anlayışla yaklaşın ve saygı gösterin.
- Söz Kesmeyin: Bir arkadaşınız konuşurken onun sözünü asla kesmeyin. O konuşmasını bitirdikten sonra siz söz alabilirsiniz.
- Sözlü Olmayan Mesajları Anlayın: Bazen insanlar sadece kelimelerle değil, yüz ifadeleriyle, el hareketleriyle de bir şeyler anlatır. Arkadaşlarınızın bu “sözsüz” mesajlarını da anlamaya çalışın. Belki bir arkadaşın sıkıldığını, belki de heyecanlandığını bu şekilde anlayabilirsin.
- Sırayla Konuşun: Herkes aynı anda konuşmaya kalkarsa birbirinizi anlayamazsınız. Konuşmak istediğinizde sıranızı bekleyin ve söz alarak konuşun. Bu, düzenli ve verimli bir tartışma için çok önemlidir.
Bu etkinlik, hem bilgisayarlar hakkında daha fazla bilgi edinmeni hem de arkadaşlarınla nasıl daha iyi iletişim kurabileceğini öğrenmeni sağlayacak çok güzel bir çalışma. Unutma, dinlemek de konuşmak kadar önemlidir!
Umarım bu açıklamalar senin için faydalı olmuştur. Başka bir etkinlikte görüşmek üzere!