4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 131
Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel iki etkinlik yapacağız. Birincisinde kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulacağız, ikincisinde ise bir boya kaleminin özelliklerini inceleyeceğiz. Hazır mısın?
11. ETKİNLİK
Şimdi seninle kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulacağız. Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı ama anlamları aynı olan kelimelerdi, hatırladın mı? Zıt anlamlı kelimeler ise birbirinin tam tersi anlamı taşıyan kelimelerdi. Hadi başlayalım!
Kelime: farklı
Eş Anlamlısı: değişik
Zıt Anlamlısı: aynı
Adım 1: “Farklı” kelimesinin eş anlamlısını düşünelim. Bir şeyin diğerinden “farklı” olması, onun “değişik” olması demektir. O yüzden eş anlamlısı “değişik” olur.
Adım 2: Şimdi de “farklı” kelimesinin zıt anlamlısını bulalım. Bir şeyin “farklı” olmasının tam tersi, onun diğerleriyle “aynı” olmasıdır. Bu yüzden zıt anlamlısı “aynı”dır.
Kelime: küçük
Eş Anlamlısı: ufak
Zıt Anlamlısı: büyük
Adım 1: “Küçük” kelimesinin eş anlamlısı, “ufak” demektir. Mesela “küçük bir çocuk” yerine “ufak bir çocuk” diyebiliriz, anlamı değişmez.
Adım 2: “Küçük” kelimesinin zıt anlamlısı ise kolayca aklımıza gelir, değil mi? “Büyük” kelimesi, “küçük” kelimesinin tam tersidir.
Kelime: hızlı
Eş Anlamlısı: çabuk
Zıt Anlamlısı: yavaş
Adım 1: “Hızlı” kelimesinin eş anlamlısı “çabuk”tur. Mesela “hızlı koşuyor” yerine “çabuk koşuyor” diyebiliriz.
Adım 2: “Hızlı” kelimesinin zıt anlamlısı da çok bilinen bir kelime: “yavaş”. Hızlı koşmanın tam tersi, yavaş koşmaktır.
Kelime: dertli
Eş Anlamlısı: tasalı
Zıt Anlamlısı: sevinçli
Adım 1: “Dertli” kelimesi, birinin bir derdi, sıkıntısı olduğunu anlatır. Bunun eş anlamlısı da “tasalı” veya “üzgün” olabilir. Burada “tasalı” kelimesini kullanabiliriz.
Adım 2: “Dertli” olmanın tam tersi, yani zıt anlamlısı ise “sevinçli” olmaktır. Dertli olan kişi üzgündür, bunun zıttı da sevinçli olmaktır.
Harika! İlk etkinliği tamamladık. Şimdi sıra ikinci etkinliğimizde.
12. ETKİNLİK
Şimdi bir boya kaleminin etiketini inceleyeceğiz. Bu etikette hem önemli bir uyarı var hem de boya kalemlerinin özellikleri anlatılıyor. Bakalım bu kalemler hakkında neler öğreniyoruz.
Öncelikle etiketteki uyarıya dikkat edelim:
UYARI: 3 yaşından küçük çocuklar için uygun değildir. Yutulabilecek küçük parçalar içerdiğinden boğulma tehlikesi, ürünle birlikte verilen kalemtıraş keskin metal bıçağa sahip olduğundan yaralanma tehlikesi taşır.
Bu uyarı bize, bu boya kalemlerinin 3 yaşından küçük çocuklar için uygun olmadığını söylüyor. Çünkü içindeki küçük parçaları yutabilirler ve bu tehlikeli olabilir. Ayrıca kalemtıraşın da keskin bir bıçağı olduğu için dikkatli kullanmak gerekiyor. Bu çok önemli bir bilgi, değil mi?
Şimdi de boya kalemlerinin özelliklerine bakalım. Etikette bazı özelliklerin yanında ✓ işareti (doğru) ve bazıların yanında ✗ işareti (yanlış) var. Biz sadece ✓ işareti olan, yani doğru olan özellikleri bulalım.
Adım 1: İlk özelliğe bakalım:
- ✓ Uç kırılmasına karşı dirençli artıran yapıştırma sistemine sahiptir. Kalemlerin ucunu sivriltmek için ürünle birlikte verilen kalemtıraşı kullanınız.
Bu özellik doğru. Kalemlerin uçları kolay kırılmıyormuş ve kalemleri sivriltmek için kutudan çıkan kalemtıraşı kullanmamız gerekiyormuş. Bu, kalemlerin daha uzun süre dayanması için iyi bir özellik.
Adım 2: İkinci özelliğe geçelim:
- ✓ Parlak, canlı ve örtücü 12 renkten oluşan kalemleri nemden ve sıcaktan koruyunuz.
Bu özellik de doğru. Yani bu boya kalemleri 12 farklı renkteymiş ve renkleri parlak, canlıymış. Ayrıca onları nemden ve sıcaktan uzak tutmamız gerekiyormuş ki bozulmasınlar.
Adım 3: Üçüncü özelliğe bakalım:
- ✓ Sağlam, yumuşak tutuş sağlayan, su bazlı vernikle kaplanmış gövdesini darbelerden koruyunuz.
Bu da doğru bir özellik. Kalemlerin gövdeleri sağlammış ve elimizi acıtmadan rahatça tutmamızı sağlıyormuş. Ayrıca su bazlı vernikle kaplı olduğu için darbelerden de korunuyormuş. Bu da kalemlerin daha dayanıklı olduğu anlamına geliyor.
Adım 4: Dördüncü özelliğe bakalım:
- ✗ Plastik, cam, metal yüzeylerde kullanıma uygundur. Diğer yüzeylerde kullanmaktan kaçınınız.
Bu özellik yanlış. Demek ki bu kalemler plastik, cam veya metal gibi yüzeylerde kullanıma uygun değilmiş. Sadece belirli yüzeylerde kullanılabiliyormuş.
Adım 5: Beşinci özelliğe bakalım:
- ✓ Boya kalemlerini, satışa sunulduğu kutuda muhafaza ediniz.
Bu özellik doğru. Yani kalemleri kullanmadığımız zamanlarda, ilk aldığımız kutusunda saklamamız en iyisiymiş. Böylece kaybolmazlar ve korunmuş olurlar.
Adım 6: Altıncı özelliğe bakalım:
- ✓ Kâğıt ve karton yüzeylerde kullanıma uygundur. Diğer yüzeylerde kullanmaktan kaçınınız.
Bu özellik de doğru. İşte bu, önceki yanlış olan özelliğin cevabını veriyor! Demek ki bu kalemler özellikle kâğıt ve karton gibi yüzeylerde kullanmak için tasarlanmış. Diğer yüzeylerde kullanmak iyi olmazmış.
Adım 7: Yedinci özelliğe bakalım:
- ✗ Parlak, canlı ve örtücü 6 renkten oluşan kalemleri nemden ve sıcaktan koruyunuz.
Bu özellik yanlış. Çünkü yukarıda 12 renkten oluştuğu yazıyordu. Burada 6 renk denmesi yanlış bilgidir.
Adım 8: Sekizinci ve son özelliğe bakalım:
- ✗ Kumaş ve deri yüzeylerde kullanıma uygundur. Diğer yüzeylerde kullanmaktan kaçınınız.
Bu özellik de yanlış. Zaten bir önceki doğru özellikte kâğıt ve karton için uygun olduğu yazıyordu. Kumaş ve deri için uygun değilmiş.
Şimdi bu özelliklere göre, boya kalemleri hakkında arkadaşlarınla konuşurken şunları söyleyebilirsin:
- “Bu boya kalemleri 3 yaşından küçük çocuklar için uygun değil, dikkatli olmak lazım.”
- “Kalemlerin uçları kolay kırılmıyormuş, bu çok güzel!”
- “Toplam 12 tane parlak ve canlı renk varmış.”
- “Kalemleri nemden ve sıcaktan korumamız gerekiyormuş.”
- “Tutması kolay ve sağlammış, darbelerden de korunuyormuş.”
- “En önemlisi, bu kalemleri kâğıt ve karton üzerinde kullanmalıyız, diğer yüzeyler için uygun değilmiş.”
- “Kutudan çıkan kalemtıraşı kullanmak en iyisiymiş.”
Gördün mü, bir ürün etiketinde ne kadar çok bilgi varmış? Bu bilgileri okumak ve anlamak çok önemli!
SONRAKİ METNE HAZIRLIK
Bu bölüm, bir sonraki dersimiz için bize bazı ödevler veriyor. Bunları da seninle birlikte okuyalım:
- Farklı oyun ve masal tekerlemeleri hakkında dergilerden, kitaplardan ve internetten araştırma yapınız.
- Araştırma yaptığınız bu oyun ve masal tekerlemelerini defterinize yazınız.
- En sevdiğiniz masalı ana hatlarıyla arkadaşlarınıza anlatmak üzere prova yapınız.
Bu ödevler sayesinde hem yeni şeyler öğreneceksin hem de arkadaşlarının karşısında konuşma pratiği yapacaksın. Çok eğlenceli olacak, eminim!