Merhaba canım öğrencilerim,
Bugün sizinle beraber çok güzel bir metin okuyup, o metinle ilgili soruları ve dil bilgisi sorularını çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
A. 1 ve 2. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
1. Kartalın çok yorgun olmasına karşın tekrar balık yakalamaya gitmesi onun hangi özelliğini göstermektedir?
Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım ve Kartal’ın yaşadıklarını hatırlayalım.
Kartal, yavrularına balık götürürken insanlar tarafından rahatsız edilmiş ve balığı düşürmüştü. Yavruları aç kalınca Kartal çok yorulmasına rağmen, hatta “geri gelecek gücü yoktu” denmesine rağmen, yavruları için tekrar denize doğru uçmuş ve yeni bir balık yakalamıştı.
Adım 2: Kartal’ın bu davranışını düşünelim.
Kartal çok yorulmuştu ama yavrularının aç kalmasına dayanamadı. Onlar için tüm gücünü toplayıp tekrar avlanmaya gitti. Bu durum, onun ne kadar azimle dolu olduğunu, kararlı olduğunu ve yavrularına karşı sorumluluk duyduğunu gösterir. Pes etmemiş, amacına ulaşmak için tekrar denemiş.
Sonuç:
Kartal’ın bu davranışı onun azimini, kararlılığını ve yavrularına karşı duyduğu sorumluluk duygusunu göstermektedir.
2. Metnin ana düşüncesi nedir?
Adım 1: Ana düşünce, bir metnin bize vermek istediği en önemli mesajdır. Metni okuduktan sonra aklımızda kalan en temel fikir nedir, ona bakalım.
Metinde Kartal’ın yavruları için gösterdiği fedakarlık ve zorluklara rağmen pes etmeyişi anlatılıyor. İnsanlar onu rahatsız ediyor, yoruluyor, ama yine de yavruları için mücadele ediyor. En sonunda da yavrularına yiyecek bulmayı başarıyor.
Adım 2: Bu olaylardan çıkarabileceğimiz en önemli dersi belirleyelim.
Kartal, yavrularını beslemek için büyük bir çaba harcıyor ve tüm zorluklara rağmen vazgeçmiyor. Bu bize, sorumluluklarımızı yerine getirirken ne kadar zor olursa olsun pes etmememiz gerektiğini ve sevgiyle yapılan fedakarlıkların üstesinden gelemeyeceği hiçbir zorluğun olmadığını anlatıyor.
Sonuç:
Metnin ana düşüncesi, zorluklar karşısında pes etmeyip azimle mücadele etmenin ve sevgiyle sorumluluklarını yerine getirmenin önemidir.
B. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Hangi seçenekteki kelimeler anlam ilişkisi yönünden diğerlerinden farklıdır?
Adım 1: Şıklardaki kelimelerin arasındaki anlam ilişkisine bakalım. Kelimeler birbirinin zıttı mı (karşıt anlamlı) yoksa aynı anlama mı geliyor (eş anlamlı) diye kontrol edelim.
a) hızlı – yavaş
b) ihtiyar – genç
c) siyah – kara
d) önce – sonra
Adım 2: Her bir seçeneği inceleyelim:
- a) hızlı – yavaş: Bunlar birbirinin zıt anlamlısı, yani karşıt anlamlı kelimelerdir. Örneğin, kaplumbağa yavaş gider, tavşan hızlı koşar.
- b) ihtiyar – genç: Bunlar da birbirinin zıt anlamlısı, yani karşıt anlamlı kelimelerdir. Dedemiz ihtiyar, bizler genciz.
- c) siyah – kara: Bu iki kelime aynı anlama gelir. Yani eş anlamlı kelimelerdir. Siyah dediğimizde de kara dediğimizde de aynı rengi anlarız.
- d) önce – sonra: Bunlar da birbirinin zıt anlamlısı, yani karşıt anlamlı kelimelerdir. Kahvaltıdan önce uyanırız, kahvaltıdan sonra okula gideriz.
Adım 3: Hangi seçeneğin diğerlerinden farklı olduğunu bulalım.
A, B ve D seçeneklerindeki kelimeler zıt anlamlı iken, C seçeneğindeki kelimeler eş anlamlıdır. Bu yüzden farklı olan C seçeneğidir.
Sonuç:
Doğru cevap c) siyah – kara seçeneğidir.
2. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
Adım 1: Neden-sonuç ilişkisi olan bir cümlede, bir olayın neden (sebebi) ve bu nedenin sonucunda ortaya çıkan başka bir olay (sonucu) anlatılır. “Neden?” diye sorduğumuzda cevap alabiliyorsak, orada neden-sonuç ilişkisi vardır diyebiliriz. Genellikle “-dığı için”, “-den dolayı”, “çünkü” gibi ifadeler kullanılır.
Adım 2: Her bir seçeneği inceleyelim:
- a) Yağmur durursa dışarı çıkarız.
Burada “yağmur durursa” bir şart (koşul) belirtiyor. Eğer yağmur durursa, dışarı çıkma eylemi gerçekleşecek. Bu bir koşul-sonuç cümlesidir. Neden-sonuç değil. - b) Hafta sonu ben de tiyatroya gideceğim.
Bu cümlede sadece bir plan veya bilgi veriliyor. Herhangi bir neden veya sonuç ilişkisi yok. - c) Okula giderken onunla karşılaştık.
Burada “okula giderken” ifadesi bir zaman bildiriyor. Okula gitme eylemi sırasında bir karşılaşma olmuş. Bu bir zaman ilişkisidir. Neden-sonuç değil. - d) Düzenli çalışmadığı için başarısız oldu.
Şimdi bu cümleye bakalım:
Neden başarısız oldu? -> Çünkü düzenli çalışmadı.
Düzenli çalışmamasının sonucu ne oldu? ->Başarısız oldu.
İşte burada çok net bir neden-sonuç ilişkisi var. “Düzenli çalışmadığı için” neden, “başarısız oldu” ise sonuçtur.
Adım 3: Doğru seçeneği belirleyelim.
D seçeneğinde bir olayın nedeni ve bu nedenin sonucunda ortaya çıkan durum açıkça belirtilmiştir.
Sonuç:
Doğru cevap d) Düzenli çalışmadığı için başarısız oldu. seçeneğidir.
Aferin size çocuklar, bugün de çok güzel çalıştık! Hem metin anlama becerilerimizi geliştirdik hem de dil bilgisi bilgilerimizi pekiştirdik. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!