Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle birlikte çok önemli ve anlamlı bir metni inceleyeceğiz. Bu metin hem okuduğunu anlama becerimizi geliştirecek hem de ülkemiz için çok değerli bir konuyu öğrenmemizi sağlayacak. Haydi, dikkatlice okuyalım ve soruları cevaplayalım!
1. Soru: Aşağıdaki metni noktalama işaretlerine dikkat ederek okuyup türünü belirleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bir metni okurken noktalama işaretleri bize çok yardımcı olur. Çünkü bu işaretler, nerede durmamız, nerede sesimizi yükseltmemiz gerektiğini gösterir. Böylece metni daha iyi anlarız. Şimdi metni dikkatle okuyalım:
GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN 100. YAŞI DÜNYACA KUTLANDI
UNESCO’nun 24 Ekim – 28 Kasım 1978 tarihleri arasında yapılan 20. Genel Konferansı’nda alınan karar gereğince 1981 yılı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun 100. yılı olarak “Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri” arasına alınmıştır. UNESCO Genel Konferansı’nda Atatürk ile ilgili bu kararın alınmasında bir de tartışma yaşanmıştır. Doğumunun 100. yılının tüm dünyada kutlanması konusunun görüşülmesi sırasında İsveç Delegesi’nin; “Dünyada pek çok büyük adam var, hepsini böyle anacak mıyız?” şeklindeki sorusuna, Sovyet Delegesi elini masaya vurarak şu yanıtı vermiştir: “Genç delege arkadaşıma hatırlatırım ki Atatürk herhangi bir büyük adam değildir. Atatürk, bu çağa damgasını vurmuş olan adamdır. Keşke onu sadece anmayıp yaptıklarından örnek almaya çalışsak.”
Onun bütün insanlığa mal olmuş kişiliği, 152 ülkenin katıldığı oylamada bir çekimserse karşı oy birliği ile kabul edilmiştir. UNESCO’nun tüm dünyaya duyurduğu karar metni şu şekildedir:
“UNESCO Genel Konferansı;
- Uluslararası anlayış, iş birliği ve barış yolunda çalışmış üstün kişilerin gelecek kuşaklar için örnek olacakları inancıyla,
- Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun 100. yıl dönümünde, 1981 yılında anılacağını hatırlatmak,
- Atatürk’ün UNESCO’nun ilgilendiği tüm alanlarda olağanüstü bir yenilikçi olduğunu göz önünde tutmak,
- Dünya ulusları arasında karşılıklı anlayışın, sürekli barışın kurulması için yaptığı çalışmaların olağanüstü bir örnek olduğunu belirtmek,
- Tüm yaşamı boyunca insanlar arasında hiçbir renk, din ve ırk ayrımını gözetmeden, bir uyum ve iş birliği çağının doğacağına olan inancını anımsatmak,
- Eylemlerini her zaman barış, uluslararası anlayış ve insan haklarına saygı yönünden yapmış olan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk’ün kişiliğini ve eserinin çeşitli yönlerini ortaya çıkarmak üzere yapılacak sempozyum hazırlıkları için Türk Hükümeti ile UNESCO’nun iş birliği yapmasına karar verilmiştir.”
K. Mehmet TEKE
Bütün Ümidim Gençliktedir
Metni okuduğumuzda, bize bilgi verdiğini hemen anlarız, değil mi? Hangi tarihte ne olmuş, kim ne demiş, hangi kararlar alınmış… Hepsi bize gerçekleri anlatan bilgiler. Bu metinde bir hikaye anlatılmıyor, bir olay örgüsü yok. Duygusal bir yazı da değil. Bize önemli bir konuda, Atatürk’ün dünya çapında nasıl anıldığı konusunda bilgiler veriyor. Bu tür metinlere bilgilendirici metin veya makale denir.
Sonuç: Metnin türü bilgilendirici metin (makale)dir.
2. Soru: Okuduklarınızla ilgili çıkarımlar yapınız.
Çözüm:
Şimdi de metinden neler anladık, hangi sonuçlara ulaştık, yani çıkarımlarımızı yapalım. Çıkarım yapmak, metinde yazanlardan yola çıkarak yeni bilgiler edinmek, bir sonuca varmak demektir.
Adım 1: Metnin ana fikrini bulalım.
Metin, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun 100. yılının UNESCO tarafından tüm dünyada anılması kararı hakkında bilgi veriyor.
Adım 2: Metindeki önemli detayları ve verilen kararları inceleyelim.
- Metinde, UNESCO’nun Atatürk’ü sadece Türkiye için değil, tüm dünya için önemli bir lider olarak gördüğünü anlıyoruz. Çünkü onun fikirleri ve eylemleri uluslararası anlayış, iş birliği ve barış için çok değerli.
- Atatürk’ün insanlar arasında hiçbir ayrım gözetmediği, barış ve insan haklarına saygı duyduğu vurgulanıyor. Bu, onun ne kadar ileri görüşlü bir lider olduğunu gösteriyor.
- İsveçli ve Sovyet delegelerinin konuşmaları, Atatürk’ün sıradan bir lider olmadığını, kendi çağına damga vurmuş, tüm insanlığa örnek olacak işler başarmış biri olduğunu ortaya koyuyor.
- Metnin sonunda yer alan “Bütün Ümidim Gençliktedir” sözü, Atatürk’ün gençlere ne kadar çok güvendiğini ve geleceği onlara emanet ettiğini gösteriyor. Bu söz, biz gençlerin sorumluluğunu da hatırlatıyor.
Sonuç:
Metinden şu çıkarımları yapabiliriz:
- Atatürk, sadece Türkiye için değil, dünya barışı ve insanlık için de çok önemli bir liderdir.
- UNESCO gibi uluslararası bir kuruluşun onu anma kararı alması, Atatürk’ün evrensel değerlere sahip olduğunu gösterir.
- Atatürk, gençlere çok değer veren ve geleceği onlara emanet eden bir liderdir.
- Onun düşünceleri ve ilkeleri, günümüzde bile insanlığa yol göstermeye devam etmektedir.
3. Soru: 15 Temmuz 2016 gecesi ülkemizde hangi olay yaşanmıştır?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, 15 Temmuz 2016 gecesi, ülkemiz için çok üzücü ve önemli bir gündü. O gece, ülkemizin birliğine, beraberliğine ve demokrasisine karşı hain bir darbe girişimi yaşandı.
Adım 1: Olayı hatırlayalım.
O gece, milletimizin iradesini hiçe sayan, devletimizi ele geçirmeye çalışan bir grup, silahlı kuvvetlerimizin içinden çıkarak darbe yapmaya kalkıştı.
Adım 2: Milletimizin tepkisini ve olayın sonucunu düşünelim.
Ancak milletimiz, bu hain girişime karşı tek yürek oldu. Kadın, erkek, genç, yaşlı demeden herkes sokaklara çıkarak, tankların ve silahların önüne dikilerek demokrasimize sahip çıktı. Bu direniş sayesinde darbe girişimi engellendi ve ülkemiz büyük bir badire atlattı. O gece, demokrasimizin ne kadar değerli olduğunu ve milletimizin vatanına ne kadar bağlı olduğunu tüm dünyaya gösterdik.
Sonuç: 15 Temmuz 2016 gecesi, ülkemizde demokrasiye karşı hain bir darbe girişimi yaşanmış, ancak milletimizin büyük direnişi sayesinde bu girişim başarısız olmuştur. Bu olay, Türk milletinin demokrasiye olan bağlılığını ve vatan sevgisini bir kez daha göstermiştir.