Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün, önümüzdeki şiiri ve onunla ilgili hazırlık çalışmalarını hep birlikte inceleyeceğiz. Şiir okumak, duygularımızı anlatmak çok güzel şeylerdir. Haydi, bakalım görseldeki bu güzel çalışmayı nasıl yapacağımızı adım adım öğrenelim!
Soru 1: HAZIRLIK ÇALIŞMALARI – Kar yağarken neler hissettiğinizi anlatan yazınızı arkadaşlarınıza okuyunuz.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu kısım size bir yazı yazma ve onu arkadaşlarınızla paylaşma görevi veriyor. Kar yağdığında hepimiz farklı şeyler hissederiz, değil mi? Kimi çok mutlu olur, kimi üşüdüğünü düşünür, kimi de kar topu oynamak için sabırsızlanır. İşte bu görev, sizin bu güzel duygularınızı kağıda dökmenizi ve sonra da arkadaşlarınızla paylaşmanızı istiyor. Böylece hem yazma beceriniz gelişir hem de arkadaşlarınızın farklı düşüncelerini öğrenirsiniz.
Adım 1: Düşünme ve Not Alma
- Önce bir yere oturun ve derin bir nefes alın. Gözlerinizi kapatıp kar yağdığını hayal edin.
- Pencereden dışarı bakarken ya da kar yağdığını düşündüğünüzde aklınıza neler geliyor?
- Hangi renkleri görüyorsunuz? Hangi sesleri duyuyorsunuz? (Mesela, karın sessizliği ya da çocukların neşeli sesleri.)
- Vücudunuzda neler hissediyorsunuz? Üşüyor musunuz, ısınıyor musunuz, heyecanlanıyor musunuz?
- Peki, kalbinizden hangi duygular geçiyor? Mutluluk, huzur, eğlence, belki biraz da hüzün?
- Bütün bu düşündüklerinizi bir kağıda kısaca not alın. Anahtar kelimeler, kısa cümleler olabilir.
Adım 2: Yazınızı Oluşturma
- Not aldığınız bu kelimeleri ve duyguları bir araya getirerek bir yazı yazmaya başlayın.
- Yazınıza bir başlangıç cümlesiyle başlayın. Mesela, “Kar yağdığında içimi tarifsiz bir sevinç kaplar…” gibi.
- Sonra, karla ilgili hislerinizi, belki karla yaptığınız oyunları veya kar yağarken pencereden izlediğiniz anları anlatın.
- Yazınızı bitirirken de genel bir duygu veya bir dilekle tamamlayın. Örneğin, “Keşke her kış böyle bembeyaz ve eğlenceli olsa!”
- Yazarken noktalama işaretlerine (nokta, virgül gibi) ve yazım kurallarına dikkat etmeyi unutmayın. Güzel ve anlaşılır cümleler kurmaya çalışın.
Adım 3: Okuma ve Paylaşma
- Yazınızı bitirdikten sonra, kendi kendinize sesli bir şekilde okuyun. Cümlelerinizin akıcı olup olmadığını kontrol edin.
- Eğer bir hata bulursanız veya daha güzel bir ifade kullanabileceğinizi düşünürseniz, düzeltmeler yapın.
- Sonra, sıra geldi en güzel kısmına! Yazınızı arkadaşlarınıza okuyun. Onlar da kendi yazılarını okurken dikkatle dinleyin.
- Böylece hem siz kendinizi ifade etmiş olursunuz hem de arkadaşlarınızın karla ilgili ne hissettiklerini öğrenirsiniz. Belki de ortak duygularınız vardır!
Sonuç:
Bu etkinliğin sonucu, kar yağarken hissettiğiniz duyguları anlatan, güzel ve anlamlı bir yazı yazmak ve bu yazıyı arkadaşlarınızla paylaşarak duygu ve düşüncelerinizi ifade etmektir. Bu sayede hem yazma hem de dinleme becerileriniz gelişir, aynı zamanda arkadaşlarınızla aranızdaki bağlar güçlenir.
Soru 2: Şiiri vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okuyunuz.
Çözüm:
Şiir okumak, sadece kelimeleri arka arkaya söylemek değildir sevgili çocuklar. Şiirin içindeki duyguyu, anlamı ve güzelliği dinleyicilere aktarmak için bazı sihirli anahtarlarımız var: vurgu, tonlama ve telaffuz. Şimdi bu anahtarları tek tek inceleyelim ve “Kardan Adamın Evi” şiirini nasıl harika okuyacağımızı öğrenelim.
KARDAN ADAMIN EVİ
Kışlar alabildiğine uzundu,
Çocukluğumuz da öyle.
Kardan adam yapardık,
Üşümezdik,
Üşenmezdik.
Ali aşağı mahalleyi
Toparlardı,
Zeynep yukarı mahalleyi.
Hepimiz,
İşini her zaman güzel yapan
Koca adam pozunda
Küçümen bir ordu…
Eldivenler, şapkalar
Ve atkılar.
Önce ısınma hareketleri…
Her şey
Ah, nasıl da nizamlı!
Her şey nasıl da rap rap.
Az buz yağmazdı,
Çocukluğumun geçtiği yerlerde kar.
Adım 1: Şiiri Anlama
- Önce şiiri baştan sona dikkatlice bir kez okuyun. Ne anlatıyor, hangi duyguları çağrıştırıyor?
- Şiir, kışın uzunluğunu, çocukluk anılarını, kardan adam yapmanın neşesini, arkadaşlığı ve karın güzelliğini anlatıyor. Yani neşeli, özlem dolu ve biraz da hareketli bir şiir.
Adım 2: Vurgu (Önemli Kelimeleri Belirleme)
- Vurgu, bir kelimenin veya cümlenin diğerlerinden daha güçlü, daha belirgin söylenmesidir. Şiirde önemli gördüğümüz kelimeleri vurgulayarak, dinleyicinin dikkatini o kelimeye çekeriz.
- Örneğin, “Kışlar alabildiğine uzundu,” derken “alabildiğine uzundu” kısmını biraz daha vurgulayabiliriz. Çünkü bu, kışın ne kadar uzun sürdüğünü anlatıyor.
- “Kardan adam yapardık,” derken “kardan adam” kelimeleri şiirin ana temasını oluşturduğu için vurgulanabilir.
- “Üşümezdik, üşenmezdik.” Bu kelimeleri vurgulayarak, çocukların kar keyfini hiçbir şeyin bozamadığını hissettiririz.
- “Küçümen bir ordu…” ifadesi, çocukların bir araya gelip ne kadar güçlü olduklarını gösterdiği için vurgulanabilir.
Adım 3: Tonlama (Sesimizin Duygulara Göre Değişimi)
- Tonlama, sesimizin yüksekliğini, alçaklığını, hızını veya yavaşlığını ayarlayarak duyguları ifade etmektir. Şiirdeki duyguya göre ses tonumuzu değiştirmeliyiz.
- Şiirdeki çocukluk neşesini ve enerjisini yansıtmak için bazı yerlerde sesimizi biraz daha neşeli ve canlı tutabiliriz.
- “Kışlar alabildiğine uzundu, Çocukluğumuz da öyle.” derken biraz özlem dolu ve hafifçe hüzünlü bir ton kullanabiliriz.
- “Üşümezdik, üşenmezdik.” derken kararlı ve enerjik bir ton kullanabiliriz.
- “Ah, nasıl da nizamlı! Her şey nasıl da rap rap.” derken şaşkınlık ve hayranlık belirten, biraz daha hızlı ve coşkulu bir ton kullanabiliriz.
- Şiirin sonundaki “Çocukluğumun geçtiği yerlerde kar.” cümlesini ise biraz daha sakin ve düşünceli bir tonla bitirebiliriz.
Adım 4: Telaffuz (Kelimeleri Doğru ve Anlaşılır Söyleme)
- Telaffuz, kelimeleri doğru ve anlaşılır bir şekilde söylemektir. Bir şiiri okurken her kelimeyi, her heceyi net bir şekilde çıkarmalıyız ki dinleyenler bizi kolayca anlasın.
- Özellikle “alabildiğine,” “üşenmezdik,” “toparlardı,” “küçümen,” “nizamlı” gibi kelimeleri söylerken harfleri yutmamaya, kelimeleri birbirine karıştırmamaya özen gösterin.
- Her kelimenin hakkını vererek, tane tane okumaya çalışın.
Adım 5: Pratik Yapma
- Bütün bu adımları aklınızda tutarak şiiri birkaç kez sesli olarak okuyun.
- Kendinizi kaydedip dinlemek, neleri daha iyi yapabileceğinizi görmenize yardımcı olabilir.
- Unutmayın, pratik yaptıkça daha iyi bir şiir okuyucusu olursunuz!
Sonuç:
Bu etkinliğin sonucu, “Kardan Adamın Evi” şiirini, vurgu, tonlama ve telaffuz kurallarına dikkat ederek, şiirin ruhuna ve duygusuna uygun bir şekilde etkili ve anlaşılır bir biçimde okumaktır. Bu sayede şiiri dinleyenler de sizinle birlikte o karlı çocukluk günlerine bir yolculuk yapmış gibi hissederler.