4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 122

Merhaba sevgili öğrencim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Bu etkinlikleri beraber yapalım. Ancak bazı soruları tam olarak cevaplayabilmemiz için bize verilen metnin (şiirin) veya izlememiz gereken filmin olması gerekiyor. Şu an elimizde sadece sorular olduğu için, bu soruları nasıl cevaplayacağımızı adım adım anlatacağım. Hadi başlayalım!

3. ETKİNLİK

Şiirin görselinin, şiirde anlatılanlara nasıl bir katkı sağladığını açıklayınız.

Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplayabilmemiz için öncelikle “Yokuş” adlı şiiri ve o şiire ait bir görseli görmemiz gerekiyor. Şiiri okuyup görseli inceledikten sonra şu adımları izleyebiliriz:

• Adım 1: Şiiri dikkatlice oku ve şairin bize neler anlattığını anlamaya çalış. Şiirde hangi duygular var, hangi olaylardan bahsediliyor, neler tasvir ediliyor? Bunları not al.
• Adım 2: Şiirin yanındaki veya üzerinde bulunan görseli dikkatlice incele. Görselde neler görüyorsun? Renkler, şekiller, insanlar, doğa… Her şeyi gözden geçir.
• Adım 3: Şimdi hem şiiri hem de görseli bir araya getir. Görsel, şiirde anlatılan bir şeyi daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor mu? Örneğin, şiirde bir ağaçtan bahsediliyorsa, görseldeki ağaç o ağacı daha canlı hayal etmemizi sağlar. Ya da şiirin ana fikrini, duygusunu görsel destekleyebilir. Bazen bir görsel, şiirdeki sözcüklerin bize anlatmak istediği şeyi daha kolay anlamamızı sağlar.

Örnek bir cevap (eğer şiir ve görsel olsaydı):
Şiirin görseli, şiirde anlatılan “yokuş yukarı çıkma” çabasını ve bu çabanın getirdiği yorgunluğu daha iyi hissetmemizi sağlıyor. Görseldeki dik yokuş ve zorlanan bir figür, şiirin ana teması olan mücadeleyi ve azmi gözümüzde canlandırarak, şiirin vermek istediği mesajı daha etkili kılıyor. Böylece şiiri okurken sadece kelimelerle değil, aynı zamanda görselle de bağ kurarak daha derin bir anlam çıkarabiliyoruz.

4. ETKİNLİK

a. Şairin, şiirde kime seslendiğini aşağıya yazınız.

Bu soruyu cevaplamak için de yine “Yokuş” şiirini okumamız gerekiyor. Şairler, şiirlerinde bazen kendilerine, bazen bir başkasına (sevgiliye, dosta, çocuğa), bazen de tüm insanlığa veya bir nesneye seslenebilirler. Şiiri okurken şairin kullandığı ifadelere, hitap şekillerine dikkat etmeliyiz.

• Adım 1: Şiiri başından sonuna kadar dikkatlice oku.
• Adım 2: Şairin “sen”, “siz” gibi hitapları olup olmadığını kontrol et. Eğer varsa, bu “sen” veya “siz” kim olabilir?
• Adım 3: Şiirin genel havasından, anlatımından şairin kiminle konuştuğunu hissetmeye çalış. Bazen doğrudan bir hitap olmasa bile, şiirin içeriği bize şairin kime seslendiğini fısıldar.

Örnek bir cevap (eğer şiir olsaydı):
Şair, şiirde hem kendi iç sesine, yani kendine hem de bu hayatta zorluklarla mücadele eden tüm insanlara sesleniyor gibi görünüyor. “Yokuş” metaforu üzerinden, hayatın inişli çıkışlı yollarında pes etmememiz gerektiğini, sabırla ve azimle ilerlememiz gerektiğini bize hatırlatıyor.

b. Şairin son dörtlükte ne anlatmak istediğini açıklayınız.

Bu soruyu cevaplayabilmek için de şiirin son dörtlüğünü okumamız şart. Her şiirde olduğu gibi, “Yokuş” şiirinin son dörtlüğü de genellikle şiirin ana fikrini, vermek istediği son mesajı veya bir sonuca varmayı içerir.

• Adım 1: Şiirin son dörtlüğünü bul ve bu bölümü birkaç kez oku.
• Adım 2: Son dörtlükte hangi kelimeler, hangi benzetmeler kullanılmış? Bu kelimeler sana ne hissettiriyor?
• Adım 3: Şair, son dörtlükte önceki dörtlüklerde anlattığı şeyleri hangi sonuca bağlıyor? Okuyucuya hangi mesajı vermek istiyor? Bir öğüt mü veriyor, bir umut mu aşılıyor, yoksa bir durumu mu özetliyor?

Örnek bir cevap (eğer şiir olsaydı):
Şair, son dörtlükte hayatın zorlukları karşısında asla pes etmememiz gerektiğini vurguluyor. Yokuş ne kadar dik olursa olsun, zirveye ulaşmak için gösterilen çabanın sonunda mutlaka bir ödülü olacağını, belki de o yokuşun sonunda güzel bir manzaranın bizi beklediğini anlatmak istiyor. Bu dörtlük, okuyucuya umut ve azim aşılayan güçlü bir mesajla bitiyor.

5. ETKİNLİK

Sınıfta, www.eba.gov.tr genel ağ adresinden “İstanbul İl Tanıtım Filmi”ni izleyiniz. İzlediğiniz filmle ilgili görüşlerinizi aşağıya kısaca yazınız.

Canım öğrencim, bu etkinlikte senden bir film izlemen ve o film hakkındaki düşüncelerini yazman isteniyor. Ben şu an o filmi izleyemediğim için sana kendi görüşlerimi yazamıyorum. Ama böyle bir filmi izledikten sonra neler yazabileceğini anlatabilirim:

• Adım 1: Öncelikle filmi dikkatlice izle. Filmin neleri anlattığına, hangi yerleri gösterdiğine, müziğine, çekim kalitesine dikkat et.
• Adım 2: Film bittikten sonra kendine şu soruları sor:
  • Film İstanbul’u güzel tanıtabildi mi?
  • En çok hangi sahne veya hangi yer dikkatini çekti? Neden?
  • Filmin müziği hoşuna gitti mi?
  • Filmde eksik bulduğun veya daha iyi olabilirdi dediğin bir yer var mıydı?
  • Filmi izledikten sonra İstanbul hakkında yeni bir şeyler öğrendin mi?
  • İstanbul’a gitme isteğin arttı mı?
• Adım 3: Bu soruların cevaplarını kullanarak, film hakkındaki kişisel görüşlerini, yani filmi beğenip beğenmediğini, nedenlerini ve filmden neler öğrendiğini kısa ve öz bir şekilde yazabilirsin.

Örnek bir cevap (eğer filmi izlemiş olsaydım):
“İstanbul İl Tanıtım Filmi”ni izlediğimde gerçekten çok etkilendim. Özellikle İstanbul’un tarihi yarımadasının havadan çekilmiş görüntüleri ve boğaz manzaraları beni büyüledi. Film, şehrin hem tarihi dokusunu hem de modern yüzünü çok güzel bir şekilde harmanlamış. Müzikleri de görüntülerle çok uyumluydu ve insana huzur veriyordu. Filmi izledikten sonra İstanbul’un ne kadar çeşitli ve zengin bir şehir olduğunu bir kez daha anladım. Hatta en kısa zamanda tekrar İstanbul’u ziyaret etmek istedim. Bence film, İstanbul’u çok başarılı bir şekilde tanıtıyor ve izleyenlerde şehre karşı büyük bir merak uyandırıyor.