Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, sayıların doğru yazımı ve cümlelerde nasıl kullanıldığıyla ilgili çok güzel bir etkinlik yapacağız. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
9. ETKİNLİK
a. Aşağıdaki cümleleri, verilen sayılardan uygun olanı yazarak tamamlayınız.
Bu bölümde, boş bırakılan yerlere yukarıda verilen sayılardan en uygun olanını seçeceğiz. Her cümlenin anlamını dikkatlice düşünelim.
1. Haftanın ………………. günü cumartesidir.
Çözüm:
Adım 1: Haftanın günlerini sayalım: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi, Pazar. Eğer haftayı Pazartesi’den başlatırsak, Cumartesi altıncı gün olur.
Adım 2: Yukarıdaki seçeneklerde “altıncı” kelimesi var mı, bakalım. Evet, var!
Sonuç:
Haftanın altıncı günü cumartesidir.
2. Bir yıl ………………. gündür.
Çözüm:
Adım 1: Genel olarak bir yılın kaç gün olduğunu hatırlayalım.
Adım 2: Seçeneklerde “üç yüz altmış beş” ifadesi var. Bu, bir yılın gün sayısıdır.
Sonuç:
Bir yıl üç yüz altmış beş gündür.
3. Sınavda ………………. sorunun 97’sini doğru yanıtlamış.
Çözüm:
Adım 1: Genellikle sınavlar 100 soru üzerinden değerlendirilir. 97 doğru yanıt, 100 soruluk bir sınavda anlamlıdır.
Adım 2: Seçeneklerde “yüz” kelimesi var. Bu, boşluğa çok yakışıyor.
Sonuç:
Sınavda yüz sorunun 97’sini doğru yanıtlamış.
4. ………………. hafta sonra ocak ayı sona erecek.
Çözüm:
Adım 1: Ocak ayının bitmesine kaç hafta kalmış olabileceğini düşündüğümüzde, “iki hafta” kulağa oldukça doğal geliyor.
Adım 2: Seçeneklerde “iki” kelimesi var. Bunu buraya yerleştirelim.
Sonuç:
İki hafta sonra ocak ayı sona erecek.
5. Kardeşim bu yıl ………………. sınıfa gidiyor.
Çözüm:
Adım 1: Sınıfları belirtirken sıra sayılarını kullanırız. Örneğin, “birinci sınıf”, “ikinci sınıf” gibi. Rakamla yazarken sonuna bir nokta koyarız.
Adım 2: Seçeneklerde “3.” (üçüncü) ifadesi var. Bu, sınıf belirtmek için uygundur.
Sonuç:
Kardeşim bu yıl 3. sınıfa gidiyor.
6. Saat ………………. ‘de uyumayı alışkanlık hâline getirmiş.
Çözüm:
Adım 1: Bir alışkanlıktan bahsediyoruz ve bir saat belirtmemiz gerekiyor. Seçeneklerde iki tane saat ifadesi var: “11.00” ve “dokuzu beş geçe”.
Adım 2: Diğer cümleleri de göz önünde bulundurarak, “10 Kasım” ile ilgili cümlede “dokuzu beş geçe” daha özel bir anlam taşıdığı için buraya “11.00” daha uygun.
Sonuç:
Saat 11.00 ‘de uyumayı alışkanlık hâline getirmiş.
7. Pazardan ………………. kilogram patates aldık.
Çözüm:
Adım 1: Pazardan alınan patates miktarı için seçeneklerde “10” ve “25” sayıları var. Her ikisi de olabilir.
Adım 2: “10” sayısını bir sonraki cümlede kullanacağımız çok özel bir yer var. Bu yüzden buraya “25” kilogram daha uygun.
Sonuç:
Pazardan 25 kilogram patates aldık.
8. ………………. Kasım’da saat ………………. sirenler çalar.
Çözüm:
Adım 1: Çocuklar, bu çok önemli bir bilgidir. Her yıl 10 Kasım’da, Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün vefat ettiği saat olan 09.05’te (dokuzu beş geçe) sirenler çalar ve saygı duruşunda bulunuruz.
Adım 2: Seçeneklerde “10” ve “dokuzu beş geçe” ifadeleri var. Tam da bu cümleye göre!
Sonuç:
10 Kasım’da saat dokuzu beş geçe sirenler çalar.
9. Okulumuzda binden fazla (……………….) öğrenci öğrenim görüyor.
Çözüm:
Adım 1: Cümlede “binden fazla” deniyor. Bu, seçeceğimiz sayının 1000’den büyük olması gerektiğini gösterir.
Adım 2: Seçenekler arasında 1000’den büyük olan tek sayı “1.204”.
Sonuç:
Okulumuzda binden fazla (1.204) öğrenci öğrenim görüyor.
10. Dünya Savaşı’yla ilgili bilgileri ansiklopedinin ………………. cildinde buldum.
Çözüm:
Adım 1: Ansiklopedi ciltleri genellikle Roma rakamlarıyla gösterilir. Örneğin, “I. Cilt”, “II. Cilt” gibi.
Adım 2: Seçeneklerde “V.” şeklinde bir Roma rakamı var. Bu, “beşinci” anlamına gelir ve cilt numarası için çok uygundur.
Sonuç:
Dünya Savaşı’yla ilgili bilgileri ansiklopedinin V. cildinde buldum.
***
b. Sayıların yazımıyla ilgili aşağıdaki açıklamalardan doğru olanların başındaki kutucuğu işaretleyiniz.
Şimdi de sayıları yazarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlatan cümleleri inceleyelim ve doğru olanları işaretleyelim.
1. Sayılar harflerle de yazılabilir.
Çözüm:
Adım 1: “Bir, iki, üç” gibi sayıları hem rakamla (1, 2, 3) hem de harflerle yazabiliriz.
Adım 2: Bu ifade doğru bir bilgidir.
Sonuç:
Doğru olan kutucuğu işaretleyelim: Sayılar harflerle de yazılabilir.
2. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar harflerle yazılırken kelimeler bitişik yazılır.
Çözüm:
Adım 1: “Yirmi beş” veya “yüz otuz üç” gibi sayıları düşünelim. Bunları nasıl yazıyoruz?
Adım 2: Genellikle ayrı ayrı yazarız, değil mi? Sadece çek, senet gibi belgelerde karışıklık olmasın diye bitişik yazılır ama genel kural ayrı yazılmasıdır.
Sonuç:
Bu ifade yanlış bir bilgidir. Kutucuğu işaretlemeyelim: Birden fazla kelimeden oluşan sayılar harflerle yazılırken kelimeler bitişik yazılır.
3. Dört veya daha çok basamaklı sayılar rakamlarla yazılırken sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına iki nokta konur.
Çözüm:
Adım 1: “1.204” veya “10.000” gibi büyük sayıları yazarken ne yapıyoruz? Sondan başlayarak üçerli gruplara ayırırız.
Adım 2: Ama bu grupların arasına “iki nokta” (:) değil, sadece “nokta” (.) koyarız. Bu yüzden bu açıklama yanlış.
Sonuç:
Bu ifade yanlış bir bilgidir. Kutucuğu işaretlemeyelim: Dört veya daha çok basamaklı sayılar rakamlarla yazılırken sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına iki nokta konur.
4. Saatler ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir.
Çözüm:
Adım 1: “Saat dokuzu beş geçe” veya “saat on iki buçuk” gibi ifadeleri günlük konuşmamızda ve yazılarımızda kullanırız.
Adım 2: Bu, saatleri ve dakikaları yazıyla ifade etmenin doğru bir yoludur.
Sonuç:
Doğru olan kutucuğu işaretleyelim: Saatler ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir.
5. Roman rakamları savaş adlarında, kitap ve ansiklopedi ciltlerinin sıralandırılmasında kullanılabilir.
Çözüm:
Adım 1: Az önce “V. Cilt” örneğini gördük, değil mi? “I. Dünya Savaşı” veya “II. Murat” gibi kullanımlar da vardır.
Adım 2: Bu ifade, Roma rakamlarının doğru kullanım alanlarını anlatıyor.
Sonuç:
Doğru olan kutucuğu işaretleyelim: Roman rakamları savaş adlarında, kitap ve ansiklopedi ciltlerinin sıralandırılmasında kullanılabilir.
6. Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir.
Çözüm:
Adım 1: Birinci, ikinci, üçüncü gibi sıra sayılarını “birinci” şeklinde yazıyla veya “1.”, “2.”, “3.” şeklinde rakamla ve nokta işaretiyle gösterebiliriz.
Adım 2: Bu ifade de doğru bir bilgidir.
Sonuç:
Doğru olan kutucuğu işaretleyelim: Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir.
***
Aferin çocuklar! Bugün sayıların yazımı ve cümlelerde doğru kullanımı hakkında çok şey öğrendik. Bu bilgileri aklımızda tutarak yazı yazarken daha dikkatli olabiliriz. Başka bir etkinlikte görüşmek üzere!