4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 139

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün, dinleme metniyle ilgili çok güzel ve düşündürücü sorularımız var. Hadi gelin, bu soruları hem inceleyelim hem de adım adım nasıl cevaplayacağımızı konuşalım. Sanki sınıfımızdaymışız gibi, hep birlikte bu soruların üstesinden geleceğiz.

Şimdi ilk olarak, metni dinlemeden önce yapmamız gereken hazırlık çalışmalarına bir göz atalım:

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. “Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsünü sınıfça söyleyiniz.

Canım öğrencilerim, bu soru bizden ne yapmamızı istiyor biliyor musunuz? Dinleyeceğimiz metnin konusuyla ilgili, çok sevdiğimiz bir türküyü hep birlikte söylememizi istiyor. “Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsü,

Bu türküyü hep birlikte söyleyerek hem dersimize neşeli bir başlangıç yaparız hem de dinleyeceğimiz metnin konusu olan Aşık Veysel’in dünyasına bir giriş yapmış oluruz. Bu türkü, Aşık Veysel’in hayat yolculuğunu, dünyaya bakışını ve felsefesini çok güzel anlatır.

Çözüm:

Bu soru, sınıfça yapılması gereken bir etkinliktir. Öğrencilerin “Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsünü hep birlikte söylemeleri beklenir. Bu sayede, dinleme metninin ana konusu olan Aşık Veysel’e ve onun sanatına bir ön hazırlık yapılır. Bu türkü, Aşık Veysel’in yaşam felsefesini ve dünyaya bakış açısını yansıtan çok önemli bir eserdir.

2. Görselden hareketle dinleyeceğiniz metnin konusunu tahmin ediniz.

Şimdi sıra geldi ikinci sorumuza. Bu soru bizden ne yapmamızı istiyor? Metni henüz dinlemedik, değil mi? Ama bir resmimiz var. İşte o resme bakarak, dinleyeceğimiz metnin ne hakkında olabileceğini tahmin etmemizi istiyor. Hadi hep birlikte görsele dikkatlice bakalım:

• Görselde, elinde bir saz olan, sakallı, yaşlı bir amca görüyoruz. Amcanın gözleri kapalı gibi duruyor, sanki içinden bir şeyler söylüyor, bir şeyler hissediyor.
• Resmin hemen üzerinde, metnin başlığı yazıyor:
• Bu başlıkta “Aşık Veysel” adı geçiyor. Ayrıca “Uzun İnce Bir Yol” ifadesi de birinci sorudaki türküyle aynı adı taşıyor.
• Aşık Veysel kimdi? O, Anadolu’nun en büyük halk ozanlarından biriydi. Yani saz çalıp türkü söyleyen, şiirler yazan çok değerli bir sanatçımızdı.

Bu ipuçlarına bakarak, dinleyeceğimiz metnin ne hakkında olabileceğini tahmin edelim:

Tahmin:

Bence dinleyeceğimiz metin,

Çözüm:

Görselde, Türk halk ozanı Aşık Veysel’in saz çalarken çekilmiş bir fotoğrafı bulunmaktadır. Dinleme metninin başlığı ise “AŞIK VEYSEL: UZUN İNCE BİR YOL” şeklindedir. Bu bilgiler ışığında, dinleme metninin konusunun

Şimdi de dinleme metnini dinledikten sonra yapacağımız etkinliğe bakalım. Bu etkinlik, metni ne kadar iyi anladığımızı görmemize yardımcı olacak.

1. ETKİNLİK

Metni dinlerken defterinize aldığınız notlara göre;

a. Bilmediğiniz kelimelerin anlamını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu sözlükten kontrol edip bu kelimeleri anlamına uygun olarak birer cümlede kullanınız.

Sevgili öğrencim, bu soru aslında metni dinledikten sonra yapman gereken çok önemli bir çalışma. Metni dinlerken, anlamını bilmediğin, sana yabancı gelen kelimeleri defterine yazacaktın. Sonra da:

Şu an dinleme metni elimizde olmadığı için, ben sana

• Kelime:

  • Tahminim: Halk şairi, türkü söyleyen, saz çalan kişi.
  • Sözlük Anlamı: Halk şairi, halk sanatçısı, âşık.
  • Cümle:

• Kelime:

  • Tahminim: Telleri olan, tellere vurarak ses çıkarılan bir çalgı.
  • Sözlük Anlamı: Bağlama, telli çalgı.
  • Cümle:

• Kelime:

  • Tahmin: Söylenen şarkı, genellikle halkın duygularını anlatan ezgili şiirler.
  • Sözlük Anlamı: Halk ezgisi, halk şarkısı.
  • Cümle:

Çözüm:

Bu etkinlik, dinleme metnini dinledikten sonra yapılması gereken bir kelime çalışmasıdır. Öğrencilerin metinden seçtikleri bilmedikleri kelimelerin anlamlarını önce tahmin etmeleri, ardından sözlükten kontrol etmeleri ve son olarak bu kelimeleri anlamlarına uygun birer cümlede kullanmaları beklenir. Metin içeriği burada yer almadığı için, Aşık Veysel temasıyla ilişkili örnek kelimeler ve cümleler aşağıda sunulmuştur:

• Kelime:

  • Tahmini Anlam: Halk şairi, saz çalıp türkü söyleyen kişi.
  • Sözlük Anlamı: Halk şairi, âşık.
  • Cümle:

• Kelime:

  • Tahmini Anlam: Yer, ülke, bölge.
  • Sözlük Anlamı: Ülke, yurt, bölge.
  • Cümle:

b. Önemli olduğunu düşündüğünüz bilgileri arkadaşlarınıza okuyup bu bilgiler hakkında onlarla konuşunuz.

Evet, bu da yine metni dinledikten sonra yapacağımız, çok keyifli bir etkinlik. Metni dinlerken defterimize önemli notlar alacaktık, değil mi? İşte şimdi o notlar arasında seni en çok etkileyen, en önemli bulduğun bilgileri arkadaşlarına okuyacaksın. Sonra da bu bilgiler hakkında onlarla sohbet edeceksin.

Mesela, Aşık Veysel’in hayatında seni en çok etkileyen ne oldu? Gözlerini kaybetmesine rağmen hayata nasıl bu kadar bağlı kalabilmiş? Ya da onun söylediği hangi türkü sana daha çok dokundu, seni düşündürdü? Bunları arkadaşlarınla konuşup fikir alışverişinde bulunabilirsin. Unutma, farklı düşünceler her zaman bizi zenginleştirir!

Şu an metni dinleyemediğimiz için, ben sana

• Onun türküleri sadece Türkiye’de değil,
• Şiirlerinde
• “Uzun İnce Bir Yoldayım”, “Kara Toprak”, “Güzelliğin On Para Etmez” gibi

Çözüm:

Bu etkinlik, öğrencilerin dinleme metnini anlama, yorumlama ve paylaşma becerilerini geliştirmeyi amaçlar. Öğrenciler, metinden aldıkları önemli notları arkadaşlarıyla paylaşır ve bu bilgiler üzerine sohbet ederler. Bu sayede, metinde anlatılan konular hakkında farklı bakış açıları geliştirme ve bilgileri pekiştirme fırsatı bulurlar. Metin içeriği burada mevcut olmadığı için, Aşık Veysel hakkında genel ve önemli bilgiler özetlenerek bu etkinliğin nasıl yapılabileceğine dair bir örnek sunulmuştur:

• Aşık Veysel’in küçük yaşta gözlerini kaybetmesine rağmen sanata sıkıca sarılması ve topluma ışık tutması onun azmini ve yaşama sevincini gösterir.
• Onun eserlerinde işlediği evrensel temalar (doğa sevgisi, insan sevgisi, birlik ve beraberlik, vatan sevgisi) tüm insanlığa hitap eder.
• “Uzun İnce Bir Yoldayım” gibi ikonik türkülerinin Türk kültüründeki yeri ve önemi, onun kalıcı bir miras bıraktığını gösterir.