4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 142
Merhaba çocuklar! Bugün sizlerle Âşık Veysel’in güzel sözlerini ve etkinliklerini inceleyeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
7. ETKİNLİK
Âşık Veysel’in aşağıdaki dörtlükte ne anlatmak istediğini sınıf-
ta tartışınız.
Uzun ince bir yoldayım, / Gidiyorum gündüz gece.
Bilmiyorum ne hâldeyim, / Gidiyorum gündüz gece.
Sevgili öğrencilerim, Âşık Veysel bu dörtlükte bize hayat yolculuğunu anlatıyor. Hayatı, hiç bitmeyen, uzun ve ince bir yola benzetiyor. Tıpkı bir yolda yürümek gibi, biz de hayatımızda sürekli ilerliyoruz, değil mi? Sabah uyanıyoruz, okula gidiyoruz, derslerimizi yapıyoruz, oyun oynuyoruz, sonra gece oluyor ve uyuyoruz. Bu dörtlükte de “Gidiyorum gündüz gece” derken hayatın hiç durmadan aktığını, zamanın geçip gittiğini anlatıyor.
Peki, “Bilmiyorum ne hâldeyim” ne demek olabilir? Bu da hayatın sürprizlerle dolu olduğunu, bazen ne olacağını, yarın bizi nelerin beklediğini bilemediğimizi gösteriyor. Tıpkı bir yolda yürürken karşımıza neyin çıkacağını tam olarak bilemememiz gibi. Âşık Veysel, bu sözlerle hem hayatın akışını hem de bu akış içindeki belirsizlikleri çok güzel bir şekilde dile getirmiş.
8. ETKİNLİK
a. Âşık Veysel’in çaldığı enstrümanın ve türkülerinin kültürümüzdeki yeri hak-
kında arkadaşlarınızla konuşunuz.
Sevgili çocuklar, Âşık Veysel’i duyunca aklımıza hemen saz gelir, değil mi? Âşık Veysel, bizim kültürümüzde çok önemli bir ozan, yani şair ve müzisyendir. Onun çaldığı enstrüman sazdır. Saz, Türk halk müziğinin en değerli çalgılarından biridir. Âşık Veysel, sazıyla öyle güzel türküler söylemiştir ki bu türküler nesilden nesile aktarılarak bugünlere kadar gelmiştir.
Peki, türküleri kültürümüz için neden önemli? Çünkü Âşık Veysel türkülerinde sadece aşkı değil, doğayı, insan sevgisini, dostluğu, vatan sevgisini ve hayatın anlamını anlatır. Onun “Kara Toprak”, “Uzun İnce Bir Yoldayım”, “Güzelliğin On Para Etmez” gibi türküleri, bizim duygularımıza tercüman olur, bize güzel şeyler öğretir. Âşık Veysel’in türküleri, bizim milli kimliğimizin, kültürümüzün çok değerli bir parçasıdır. O, gözleri görmese bile kalbiyle dünyayı görmüş, hissetmiş ve bu hislerini sazının telleriyle, sözleriyle bizlere ulaştırmıştır. Bu yüzden Âşık Veysel ve onun türküleri bizim için asla unutulmayacak bir hazinedir.
b. Dinlemekten hoşlandığınız bir türkünün sözlerini büyük harfleri ve noktala-
ma işaretlerini uygun yerlerde kullanarak aşağıya yazınız.
Sevgili öğrencilerim, ben de Âşık Veysel’in en sevilen türkülerinden biri olan “Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsünün sözlerini sizin için yazıyorum. Noktalama işaretlerine ve büyük harflere dikkat edelim:
Uzun İnce Bir Yoldayım
Uzun ince bir yoldayım,
Gidiyorum gündüz gece.
Bilmiyorum ne hâldeyim,
Gidiyorum gündüz gece.
Dünyaya geldiğim anda,
Yürüdüm aynı zamanda.
İki kapılı bir handa,
Gidiyorum gündüz gece.
Uykuda dahi yürüyom,
Uyandım sanıp duruyom.
İki dünyayı görüyom,
Gidiyorum gündüz gece.
Şaşırdım kaldım ne yanda,
Menzilim hangi zamanda?
Gündüz seyranım uzanda,
Gidiyorum gündüz gece.
Düşünülürse derince,
Ne var ne yoksa gelince.
Aklım ermiyor fıkrince,
Gidiyorum gündüz gece.
Kırkdokuz yıl bu yollarda,
Ovada dağda çöllerde.
Düşmüşem gurbet ellerde,
Gidiyorum gündüz gece.
Dün bugün yarın öteden,
Gelip geçtiğim köprüden.
Herkes duydu bir derdinden,
Gidiyorum gündüz gece.
Âşık Veysel der bu böyle,
Hayat geçer ömür böyle.
Bana felek neytti söyle,
Gidiyorum gündüz gece.
9. ETKİNLİK
Sınıfta, “www.eba.gov.tr” genel ağ adresinden “Görme Engelliler Kamu
Spotu”nu izleyiniz. İzlediğiniz kamu spotunun hedef kitlesi ve amacı hakkında
çıkarımda bulununuz.
Çocuklar, bu etkinlikte EBA’dan bir kamu spotu izlememiz isteniyor. Kamu spotları, televizyonda gördüğümüz, bizlere önemli mesajlar veren kısa filmlerdir. Mesela, “Su tasarrufu yapın!” veya “Çevreyi temiz tutun!” gibi mesajlar verenler kamu spotudur.
Buradaki kamu spotunun adı “Görme Engelliler Kamu Spotu”. Adından da anladığımız gibi, bu spot görme engelli arkadaşlarımızla ilgili. Peki, böyle bir kamu spotu kimlere sesleniyor olabilir ve amacı ne olabilir?
Adım 1: Hedef kitlesi (Kimlere sesleniyor?)
Bence bu kamu spotu en çok bizim gibi gören insanlara sesleniyor. Yani, görme engelli olmayan herkese. Neden mi? Çünkü kamu spotlarının amacı, genellikle bir konuda farkındalık yaratmaktır. Görme engelli arkadaşlarımızın yaşadığı zorlukları, onların günlük hayatta nelerle karşılaştıklarını bizlere göstermek için yapılmış olabilir.
Adım 2: Amacı (Neden yapılmış?)
Bu kamu spotunun amacı, görme engelli arkadaşlarımıza karşı daha duyarlı olmamızı sağlamak, onları anlamamıza yardımcı olmak ve onlara nasıl destek olabileceğimizi bizlere öğretmek olabilir. Belki de onların hayatını kolaylaştırmak için neler yapabileceğimizi veya onlara nasıl davranmamız gerektiğini anlatıyordur. Örneğin, yolda yürürken görme engelli birine nasıl yardımcı olabileceğimizi veya onlara yönelik engelleri (kaldırımlardaki engeller gibi) nasıl ortadan kaldırabileceğimizi bize düşündürmek istiyordur. Kısacası, farkındalık yaratmak ve empati kurmamızı sağlamak bu kamu spotunun en önemli amacıdır.