4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 218

Merhaba sevgili öğrencim!

Şimdi seninle bu etkinlikleri adım adım çözeceğiz. Ama öncesinde küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum. Soruların bazıları bir metne göre cevaplanmamı istiyor. Ne yazık ki o metin şu an bende yok. Ama hiç merak etme, ben de senin gibi zeki bir öğrenci olduğum için, kalbimiz ve vücudumuzla ilgili genel bilgilerden yola çıkarak sana en doğru ve anlaşılır cevapları vermeye çalışacağım. Sanki metni okumuşum gibi düşünebilirsin! Haydi, kalbimizin gizemli dünyasına birlikte bakalım!

2. ETKİNLİK

Metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Vücudumuzda kan dolaşımı hangi yolla gerçekleşir? Açıklayınız.

Sevgili öğrencim, vücudumuzda kan dolaşımı harika bir yolla gerçekleşir. Kalbimiz, vücudumuzun en önemli pompasıdır diyebiliriz. Bu pompa, kanı damarlarımız aracılığıyla tüm vücudumuza gönderir. Kan, oksijen ve besin maddelerini taşıyan atardamarlarımızla kalpten çıkarak bütün organlarımıza, kaslarımıza ve hatta tırnak uçlarımıza kadar ulaşır. Görevini tamamlayan, yani oksijenini ve besinlerini bırakıp atık maddeleri toplayan kan ise toplardamarlarımız aracılığıyla tekrar kalbe geri döner. Kalbimiz de bu kanı temizlenmesi için akciğerlere gönderir ve sonra tekrar vücuda pompalar. İşte bu gidiş-dönüş yolculuğu, yani kan dolaşımı, hiç durmadan devam eder.

Sonuç: Kan dolaşımı, kalbin kanı atardamarlar ile vücuda pompalaması ve toplardamarlar ile geri alması yoluyla gerçekleşir.

2. Vücudumuzda kalbin görevi nedir?

Kalbimiz, vücudumuzun en çalışkan organlarından biri! Tıpkı bir arabanın motoru gibi, o da bizim yaşam motorumuz. Kalbin en temel ve en önemli görevi, kanı tüm vücudumuza pompalamaktır. Kan, kalbin bu pompalaması sayesinde vücudumuzdaki her hücreye yaşamak için gerekli olan oksijeni ve besinleri taşır. Aynı zamanda, hücrelerde oluşan ve vücuttan atılması gereken zararlı atık maddeleri de toplayarak ilgili organlara ulaştırır. Yani kalbimiz olmasa, vücudumuzdaki hiçbir hücre görevini yapamaz, biz de yaşayamayız. Kalbimiz, bizim hayat kaynağımızdır.

Sonuç: Kalbin görevi, kanı tüm vücuda pompalamak, böylece hücrelere oksijen ve besin ulaştırıp atık maddeleri uzaklaştırmaktır.

3. Yazar kalbi neye benzetmektedir?

Metin elimde olmadığı için yazarın kalbi tam olarak neye benzettiğini ne yazık ki bilemiyorum. Ama genellikle yazarlar kalbi hayatın merkezi, sevginin kaynağı, bir motor, bir pompa veya hiç durmadan çalışan bir saat gibi şeylere benzetirler. “Bütün Yollar Kalbe Çıkar” başlığına bakarsak, yazar belki de kalbi her şeyin başlangıcı ve sonu olan, her yerle bağlantılı bir merkeze benzetmiştir. Eğer metni okusaydık, bu benzetmeyi hemen bulurduk ve çok daha net cevap verebilirdik!

Sonuç: Metin olmadığı için kesin bir bilgi verilemez. Ancak yazar, kalbi muhtemelen sürekli çalışan, yaşam veren bir pompa, motor veya sevginin merkezi gibi bir şeye benzetmiştir.

4. Kalp nasıl dinlenir?

Kalbimiz, biz uyurken ya da dinlenirken bile çalışmaya devam eder, değil mi? Ama o da kendi içinde küçük molalar verir. Kalbimiz her atış yaptığında, yani kanı pompaladığında kasılır. Sonra bir sonraki atıştan önce kısa bir süre gevşer. İşte bu gevşeme anında kalp kasları dinlenir ve bir sonraki atış için kanla dolar. Yani kalbimiz, her atış arasında geçen o kısacık zaman diliminde kendini dinlendirir ve tazeler. Biz sakinleştiğimizde, uyuduğumuzda kalbimiz de daha yavaş atarak daha rahat dinlenmiş olur, ama asla tamamen durmaz.

Sonuç: Kalp, her atış arasındaki gevşeme anında dinlenir ve bu sırada kanla dolar.

3. ETKİNLİK

Metindeki koyu yazılmış cümleleri tekrar okuyunuz. Aşağıdaki soruları bu cümlelere göre cevaplayınız.

• Kalbimiz nasıl çalışır?

Yine metindeki koyu yazılmış cümleleri göremediğim için kesin bir cevap veremiyorum. Ama genel olarak kalbimiz, ritmik bir şekilde kasılıp gevşeyerek çalışır. Tıpkı bir süngeri sıkıp bırakmak gibi düşünebilirsin. Kalbimiz kanla dolduğunda gevşer, sonra kasılarak kanı damarlara doğru iter. Bu kasılma ve gevşeme hareketleri sayesinde kan, damarlarımızda düzenli bir şekilde dolaşır. Kalbimizin bu düzenli ve güçlü çalışması, hayatımızın devam etmesi için çok önemlidir.

Sonuç: Metin olmadığı için kesin bir bilgi verilemez. Ancak genel olarak kalp, ritmik kasılıp gevşeme hareketleriyle kanı vücuda pompalayarak çalışır.

• Sizce neden yazar insanların amuda kalkmak zorunda kalacağı örneğini vermiştir?

Sevgili öğrencim, metin elimde olmadığı için yazarın bu örneği tam olarak hangi sebeple verdiğini bilemiyorum. Ama tahmin edebiliriz! Bence yazar, kalbin ne kadar önemli bir görev üstlendiğini ve kan dolaşımının ne kadar hayati olduğunu vurgulamak istemiştir. Eğer kalbimiz kanı yeterince güçlü pompalayamazsa veya kan dolaşımımızda bir sorun olursa, kanın özellikle beynimize ulaşması zorlaşır. Beynimiz yukarıda olduğu için, kanın yerçekimine karşı oraya ulaşması için kalbin çok iyi çalışması gerekir. Yazar, belki de kalbin bu görevi yapamadığı bir durumda, kanın beynimize ulaşması için amuda kalkmak gibi zorlu ve doğal olmayan bir yola başvurmak zorunda kalacağımızı anlatarak, kalbin değerini ve önemini gözler önüne sermek istemiştir. Yani bu örnek, kalbin ve dolaşım sisteminin ne kadar vazgeçilmez olduğunu gösteriyor.

Sonuç: Metin olmadığı için kesin bir bilgi verilemez. Yazar muhtemelen, kalbin kanı vücuda, özellikle de beynimize pompalamasının hayati önemini ve bu sistemin bozulması durumunda kanın yerçekimine karşı beynimize ulaşmasındaki güçlüğü vurgulamak için bu örneği vermiştir.

4. ETKİNLİK

Aşağıya, metnin içeriğine uygun farklı bir başlık yazınız.

Metnin başlığı “BÜTÜN YOLLAR KALBE ÇIKAR” idi. Bu başlık, kalbin hayatımızdaki merkezi rolünü çok güzel anlatıyor. Şimdi biz de bu konuya uygun, hem dikkat çekici hem de metnin içeriğini yansıtan farklı bir başlık bulalım. Metin kalbin görevlerinden, nasıl çalıştığından ve öneminden bahsettiğine göre, şöyle başlıklar düşünebiliriz:

• Kalbin Gizemli Dünyası
• Hayatın Ritmi: Kalbimiz
• Küçük Kalbin Büyük Görevi
• Yaşam Pompası: Kalp

Benim en çok hoşuma giden ve konuyu iyi anlatan başlık bence şu:

Sonuç: Yaşam Pompası: Kalp