Merhaba sevgili öğrencilerim, 4. sınıf Türkçe dersimizin bu bölümünde karşımıza çıkan etkinlikleri birlikte adım adım inceleyelim ve çözelim. Hazırsanız başlayalım!
10. ETKİNLİK
a. Aşağıdaki kelimeleri kullanarak bir hikâye yazınız. Hikâyenizde; kişi, olay ve mekân unsurlarına yer veriniz, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçe karşılıklarını kullanınız. Hikâyenize, içeriğine uygun bir başlık yazmayı unutmayınız.
Şimdi bu etkinliğimizde bizden çok güzel bir şey isteniyor: Bir hikâye yazmak! Ama öyle sıradan bir hikâye değil. Bize verilen bazı kelimeleri kullanacağız ve hikâyemizde olması gereken kişi (hikâyedeki kahramanlar), olay (hikâyede yaşananlar) ve mekân (hikâyenin geçtiği yer) gibi önemli kısımları da unutmayacağız. Ayrıca, dilimize yeni girmiş kelimeler yerine, onların Türkçe karşılıklarını kullanmaya özen göstereceğiz. Son olarak da hikâyemize yakışır bir başlık bulacağız.
Hadi, bize verilen kelimeleri bir hatırlayalım: elektronik, beyin, bağlantı, hesap, bankamatik, hıphızlı.
Şimdi bu kelimeleri kullanarak ben sizin için örnek bir hikâye yazayım. Siz de kendi hikâyelerinizi yazarken bundan ilham alabilirsiniz.
Hikâyemin Başlığı:Teknolojiyle Dolu Bir Gün
Ayşe, annesiyle birlikte pazara gitmek için hazırlanıyordu. Annesi, “Ayşe, bankadan biraz para çekmemiz gerekiyor. Benim kartımı alıp para çekme makinesine gidelim mi?” dedi. Ayşe çok sevindi. Para çekme makineleri ona hep gizemli gelirdi.
Yolda yürürken, Ayşe annesine sordu: “Anne, bu makineler nasıl çalışıyor? İçinde küçük bir insan mı var?” Annesi gülümseyerek, “Hayır kızım, içinde küçük bir insan yok. Onlar, tıpkı bilgisayarlar gibi, elektronik cihazlar. İçlerinde kocaman bir beyin gibi çalışan çipler var. Bu çipler, senin banka hesap bilgilerini okuyor ve istediğin parayı hıphızlı bir şekilde veriyor,” diye anlattı.
Bankaya geldiklerinde, annesi kartını para çekme makinesine soktu. Ayşe, ekrandaki tuşlara basışını izledi. Annesi, “Bu makineler, internete bir bağlantı kurarak bankadaki ana bilgisayarlarla haberleşiyor. Böylece senin hesabındaki parayı biliyor ve işlemleri güvenli bir şekilde yapıyor,” dedi.
Ayşe, paranın makineden çıktığını görünce gözleri parladı. “Vay be! Ne kadar da akıllıymış bu makineler!” dedi. Annesi, “Evet Ayşecim, teknoloji hayatımızı çok kolaylaştırıyor. Ama önemli olan, onu doğru ve dikkatli kullanmak,” diye ekledi.
Pazara doğru yürürken Ayşe, etrafındaki her şeyin aslında bir tür elektronik beyinle çalıştığını düşündü. Telefonlar, televizyonlar, hatta akıllı lambalar… Gerçekten de “Elektronik Beyinlerle Dolu Bir Dünya”da yaşıyorlardı.
(Sevgili öğrencilerim, yukarıdaki hikâyede “bankamatik” kelimesi yerine Türkçe karşılığı olan “para çekme makinesi” ifadesini kullandım. Çünkü sorumuzda “dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçe karşılıklarını kullanınız” deniyordu. Bu sayede hem kendi dilimizi daha doğru kullanmış hem de sorunun istediğini yapmış olduk.)
b. Yazdıklarınızı yazım kuralları ve noktalama işaretlerinin doğru kullanımı yönünden düzenleyip arkadaşlarınıza okuyunuz.
Bu kısım, yazdığımız hikâyeyi daha da güzelleştirmek için çok önemli.
- Adım 1: Öncelikle yazdığınız hikâyeyi baştan sona dikkatlice okuyun. Sanki bir başkasının hikâyesini okuyormuş gibi tarafsız olmaya çalışın.
- Adım 2: Hikâyenizdeki her cümlenin büyük harfle başlayıp başlamadığına, özel isimlerin doğru yazılıp yazılmadığına dikkat edin. Örneğin, Ayşe bir özel isimdir ve her zaman büyük harfle başlar.
- Adım 3: Noktalama işaretlerini kontrol edin. Cümleler bittiğinde nokta (.), soru sorulduğunda soru işareti (?), şaşırdığınızda veya sevinçli olduğunuzda ünlem işareti (!) kullanmayı unutmayın. Virgüllerin (,) doğru yerlerde olup olmadığını da kontrol edin.
- Adım 4: Tüm bu kontrolleri yaptıktan sonra, hikâyenizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşın. Onların da fikirlerini alın. Belki onlar da size güzel önerilerde bulunabilirler. Bu, hem sizin yazma becerilerinizi geliştirir hem de arkadaşlarınızla keyifli bir paylaşım olur.
SONRAKİ METNE HAZIRLIK
Teknolojik gelişmelerin doğal yaşam üzerindeki olumsuz etkileri hakkında genel ağdaki güvenilir adreslerden araştırma yapınız.
Bu bölümde ise bir sonraki dersimize hazırlık yapmamız isteniyor. Günümüzde teknoloji hayatımızın her yerinde, değil mi? Telefonlarımız, bilgisayarlarımız, tabletlerimiz… Peki, bu teknolojik gelişmelerin doğa ve canlılar üzerindeki bazı kötü etkileri olabilir mi? İşte bu sorunun cevabını bulmak için araştırma yapacağız.
- Adım 1: İnterneti kullanacağız. Ama dikkatli olmalıyız! İnternetteki her bilgi doğru olmayabilir. Bu yüzden güvenilir adreslerden araştırma yapmak çok önemli. Güvenilir adresler genellikle eğitim kurumlarının (.edu), devlet kurumlarının (.gov) veya bilinen haber sitelerinin ve bilimsel yayınların sayfaları olabilir. Büyük arama motorlarında arama yaparken bu tür sitelere öncelik verebilirsiniz.
- Adım 2: Arama yaparken şu gibi anahtar kelimeler kullanabiliriz: “teknolojinin çevreye zararları”, “teknolojik atıklar”, “elektronik cihazların doğaya etkileri”, “cep telefonu radyasyonunun zararları” gibi.
- Adım 3: Araştırmalarınızda bulduğunuz bilgileri not alın. Örneğin, elektronik atıkların toprağa ve suya karışması, fabrika bacalarından çıkan dumanların havayı kirletmesi, enerji tüketimi gibi konuları düşünebilirsiniz.
- Adım 4: Bu bilgileri bir sonraki dersimizde arkadaşlarımızla paylaşmak için hazırlık yapın. Böylece hem kendimiz öğrenmiş oluruz hem de arkadaşlarımızın da bu konuda bilgi sahibi olmasına yardımcı oluruz. Unutmayın, doğayı korumak hepimizin görevi!
Evet, sevgili öğrencilerim, tüm etkinliklerimizi tamamladık. Umarım bu açıklamalar size yardımcı olmuştur. Derslerinizde başarılar dilerim!