4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 170
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. sınıf Türkçe öğretmenin. Bugün seninle birlikte “Sakız Ağacı” metniyle ilgili etkinlikleri ve soruları çözeceğiz. Unutma, her soruyu dikkatlice okuyup üzerinde düşüneceğiz ve cevabımızı güzelce açıklayacağız. Hazırsan başlayalım!
2. ETKİNLİK
Metinde geçen aşağıdaki kelimenin ve kelime gruplarının anlamını öğreniniz. Bu kelime gruplarının metnin anlamına etkisini açıklayınız.
boy atmak
Çözüm:
Sevgili öğrencim, “boy atmak” demek, bir canlının, özellikle de bir bitkinin veya insanın büyümesi, uzaması anlamına gelir. Tıpkı senin her geçen gün biraz daha uzaman gibi düşünebilirsin.
Metnimizde “Sakız Ağacı” ve “kavaklar”dan bahsedildiği için, bu kelime grubu ağaçların zamanla uzamasını, büyümesini anlatır. Metne göre, küçük bir fidanın zamanla büyüyüp uzun bir ağaç haline gelmesini ifade eder. Bu durum, metindeki değişim ve gelişim temasını güçlendirir.
böbürlenmek
Çözüm:
“Böbürlenmek”, bir kişinin kendisini başkalarından üstün görmek, övünmek, kibirlenmek demektir. Yani bir şeyi çok iyi yaptığını düşünerek veya bir özelliğine güvenerek başkalarına karşı kendini beğenmiş bir tavır takınmaktır.
Metinde, kavakların fidanı ilk başta küçümsemesi ve kendilerini ondan daha iyi görmesi durumunu anlatmak için bu kelime kullanılabilir. Kavaklar belki de uzun boylarına veya yaşlarına güvenerek böbürlenmişlerdir. Bu kelime, metindeki kavakların başlangıçtaki olumsuz tavrını ve fidanla aralarındaki ilişkiyi anlamamıza yardımcı olur.
yüz vermek
Çözüm:
“Yüz vermek”, birine ilgi göstermek, değer vermek, şımartmak veya onunla ilgilenmek anlamına gelir. Bazen de birine çok fazla ilgi gösterip onu kötü alışkanlıklara yönlendirmek gibi olumsuz bir anlamı da olabilir ama genellikle birine iyi davranmak ve onu önemsemek anlamında kullanılır.
Metinde, kavakların fidanın ilk başta kendilerine yakınlaşma isteğine nasıl tepki verdiğini anlatabilir. Eğer kavaklar fidana yüz vermediyse, ona ilgi göstermediler, onu önemsemediler demektir. Bu kelime, kavakların fidana karşı takındığı dışlayıcı ve soğuk tavrı vurgular, metindeki olayların gelişimine yön verir.
3. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.
1. Kavakların arasında beliren şey neymiş?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, metnimiz “Sakız Ağacı” başlığını taşıdığına göre, kavak ağaçlarının arasında beliren şey minik bir fidanmış. Bu fidan, başlangıçta diğer kavaklara benzemese de, zamanla büyüyüp bir Sakız Ağacı olmuştur.
2. Kavaklar ve fidanda yıllar içinde hangi değişiklikler olmuş?
Çözüm:
Adım 1: Kavaklar
- Kavaklar yıllar içinde daha da yaşlanmış, belki biraz daha uzamış ve olgunlaşmışlar. Ama en önemlisi, başlangıçtaki kibirli tavırları nedeniyle pişmanlık duymuşlardır.
Adım 2: Fidan
- Fidan ise yıllar geçtikçe büyümüş, boy atmış ve güçlenmiş. Zamanla gerçek kimliğini, yani bir Sakız Ağacı olduğunu ortaya çıkarmış. Yaprakları, dalları ve gövdesi değişmiş, büyüdükçe kendine has özelliklerini göstermiş.
3. Fidan, kavaklara kendisini dışlamamaları için neler söylemiş?
Çözüm:
Minik fidan, kavaklara kendisini dışlamamaları için büyük ihtimalle onlara ait olduğunu, kendisinin de onlar gibi büyümek istediğini, yalnız kalmaktan korktuğunu ve aralarına kabul edilmeyi çok istediğini söylemiştir. Belki de “Lütfen beni de aranıza alın, ben de sizin gibi olmak istiyorum!” gibi cümleler kurmuştur.
4. Yaşlı kavak, fidanın kendisini kabullenmeleri isteğine nasıl bir cevap vermiş?
Çözüm:
Yaşlı kavak, ne yazık ki fidanın bu masum isteğine pek olumlu bir cevap vermemiş. Muhtemelen fidanın küçük ve farklı olduğunu, kendileri gibi bir kavak olmadığını söyleyerek onu küçümsemiş ve aralarına almak istemediğini belirtmiştir. Belki de “Sen bize benzemiyorsun, git kendi yerini bul!” gibi kibirli sözler sarf etmiştir.
5. Kavaklar, fidanın kim olduğunu ne zaman anlamışlar?
Çözüm:
Kavaklar, fidanın kim olduğunu yıllar sonra fidan büyüyüp geliştiğinde ve kendine özgü özelliklerini göstermeye başladığında anlamışlar. Özellikle fidanın Sakız Ağacı’na dönüşüp kendine has kokusunu salgılaması veya değerli sakızlarını üretmeye başlamasıyla, onun aslında diğer kavaklardan farklı ve çok daha değerli bir ağaç olduğunu fark etmişlerdir.
6. Kavakların utanmasına sebep olan neymiş?
Çözüm:
Kavakların utanmasına sebep olan şey, başlangıçta minik fidanı küçümsemeleri, onu dışlamaları ve ona kötü davranmalarıdır. Fidanın büyüyüp çok değerli bir Sakız Ağacı olduğunu gördüklerinde, geçmişteki kibirli ve haksız davranışlarından dolayı büyük bir pişmanlık ve utanç duymuşlardır. Kendi yanlışlarını anlamaları, onları utandırmıştır.