4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 151

Merhaba sevgili öğrencim,

Bugün sana gönderdiğim görseldeki etkinlikte, bir şiirde geçen kelimelerin anlamlarını bulup açıklayacağız. Tıpkı bir dedektif gibi, kelimelerin izini süreceğiz. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!

1. ETKİNLİK

Şiirde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamını önce tahmin ediniz. Sonra bu kelimelerin anlamını sözlükten bulup yazınız. Konuşurken bu kelimeleri anlamına uygun kullanınız.

Şimdi bu kelimeleri tek tek inceleyelim ve anlamlarını bulalım.

bahtiyar

Çözüm:

Adım 1: Önce şiirdeki yerine bakalım. Şiirde şöyle geçiyor: “Adamımız şen, / Adamımız bahtiyar.” Burada kardan adamın nasıl bir durumda olduğunu anlatıyor. “Şen” kelimesiyle birlikte kullanıldığına göre, kardan adamın mutlu, keyifli bir hâlde olduğunu düşünebiliriz.

Adım 2: Kelimenin anlamını tahmin edelim. “Şen” kelimesine benziyor, yani “mutlu, neşeli” gibi bir anlama gelebilir. Belki de “şanslı” da olabilir, çünkü bir evi olmuştu.

Adım 3: Şimdi de sözlük anlamına bakalım.

• Sözlük Anlamı: Mutlu, kutlu, talihli, uğurlu.

Yani, bahtiyar kelimesi, bir kişinin çok mutlu, şanslı veya iyi durumda olduğunu anlatan güzel bir kelimeymiş. Tahminimiz oldukça doğruymuş, değil mi?

Örnek Cümle: Yeni evine taşınan arkadaşım çok bahtiyar görünüyordu.

nizami

Çözüm:

Adım 1: Şiirde bu kelimeyi aradım ama dikkatlice baktığımda, maalesef nizami kelimesinin şiirde geçmediğini fark ettim. Ama önemli değil, biz yine de bu kelimenin anlamını öğrenelim, olur mu?

Adım 2: Kelimenin anlamını tahmin edelim. Nizam kelimesinden geliyor olabilir. Nizam da düzen, kural demek. O zaman nizami de “düzenli, kurallara uygun” gibi bir anlama gelebilir.

Adım 3: Şimdi de sözlük anlamına bakalım.

• Sözlük Anlamı: Kurallara, yasalara, düzene uygun olan, düzenli, tertipli.

Evet, tahminimiz doğru çıktı! Nizami, bir şeyin kurallara uygun, düzenli ve tertipli olması demekmiş. Mesela, okulda sıraya nizami bir şekilde geçmek gibi düşünebiliriz.

Örnek Cümle: Askerler, tören alanında nizami adımlarla ilerlediler.

şen

Çözüm:

Adım 1: Tekrar şiirdeki yerine bakalım. Şiirde şöyle geçiyor: “Adamımız şen, / Adamımız bahtiyar.” Kardan adamın çok mutlu ve keyifli olduğunu anlatıyor.

Adım 2: Kelimenin anlamını tahmin edelim. Günlük hayatta da bazen kullanırız, “şen şakrak” gibi ifadeler vardır. O zaman “neşeli, sevinçli” bir anlama geldiğini tahmin edebiliriz.

Adım 3: Şimdi de sözlük anlamına bakalım.

• Sözlük Anlamı: Neşeli, sevinçli, keyifli.

Harika! Şen kelimesi, birinin çok neşeli, sevinçli veya keyifli olması hali demekmiş. Mesela, doğum günü partilerinde herkes şen olur, değil mi?

Örnek Cümle: Bayram sabahı çocuklar şen kahkahalarla sokağa fırladılar.

İşte bu kadar sevgili öğrencim! Gördüğün gibi, kelimelerin anlamlarını bulmak hem eğlenceli hem de çok öğretici. Şimdi bu kelimeleri kendi cümlelerinde kullanarak daha iyi pekiştirebilirsin.