4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları Sayfa 81

Merhaba sevgili öğrencim!

Bugün seninle Türkçe dersimizden çok önemli ve anlamlı iki etkinliği birlikte yapacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!

6. Etkinlik:

“Vatanımı vermem, teslim etmem, bir ölürüz, bin diriliriz.” cümlesinde, gerçek ve mecaz anlamda kullanılan kelimeleri belirleyiniz. Bu kelimeleri dikkate alarak cümlede ne anlatılmak istendiğini aşağıya yazınız.

Çözüm:

Sevgili öğrencim, bu cümle vatan sevgisini ve bağlılığını çok güzel anlatan, yüreğimizi ısıtan bir söz. Şimdi adım adım inceleyelim:

Adım 1: Cümledeki kelimeleri ve anlamlarını düşünelim.

• “Vatanımı vermem, teslim etmem”: Bu kısım, vatanımızı düşmanlara karşı koruyacağımızı, asla bırakmayacağımızı anlatır. Burada kelimeler genellikle gerçek anlamlarında kullanılmıştır. Yani, vatan diye bildiğimiz toprak parçasını, ülkemizi kimseye vermeyiz.
• “bir ölürüz, bin diriliriz”: İşte bu kısım biraz daha farklı! Gerçekten bir kişi öldüğünde bin kişi mi canlanır? Hayır, değil mi? İşte burada kelimeler mecaz anlamda kullanılmıştır.

Adım 2: Mecaz anlamlı kelimeleri belirleyelim ve ne anlama geldiklerini açıklayalım.

• “ölürüz”: Burada “ölmek” kelimesi gerçek anlamıyla can vermek olsa da, bu cümlede vatan için canımızı feda etmek, şehit olmak anlamına gelir.
• “diriliriz”: “Dirilmek” kelimesi de gerçek anlamıyla yeniden canlanmak demektir. Ama bu cümlede, vatan sevgisinin ve bağımsızlık ruhunun asla bitmeyeceği, bir kişi ölse bile binlerce kişinin aynı ruhla ayağa kalkacağı, mücadeleye devam edeceği anlamına gelir. Yani, vatanı savunma aşkının hiç bitmeyeceğini anlatır.

Adım 3: Cümlede ne anlatılmak istendiğini yazalım.

Bu cümle, vatan sevgisinin ne kadar büyük olduğunu, vatanımızı korumak için her türlü fedakarlığı yapacağımızı, hatta canımızı bile seve seve vereceğimizi anlatır. Bir kişi vatan için şehit olsa bile, onun yerini binlerce vatanseverin alacağını, vatanın bağımsızlık ruhunun ve milleti koruma azminin asla tükenmeyeceğini, her zaman güçlü bir şekilde devam edeceğini vurgular. Yani, vatan asla sahipsiz kalmaz, her zaman onu koruyan kahramanlar olur.

Harika! Şimdi 7. etkinliğe geçelim.

7. Etkinlik:

Aşağıdaki kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını kullanarak birer cümle yazınız.

Çözüm:

Şimdi de “vatan”, “bayrak”, “toprak” ve “birlik” kelimelerinin hem gerçek hem de mecaz anlamlarını kullanarak cümleler kuralım. Unutma, gerçek anlam bir kelimenin akla gelen ilk, temel anlamıdır. Mecaz anlam ise kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.

Vatan:

• Gerçek:

  Bizim vatanımız Türkiye’dir ve onu çok severiz.

• Mecaz:

  Annemin kucağı, benim için en güvenli vatan gibidir.

Bayrak:

• Gerçek:

  Gökyüzünde dalgalanan Türk bayrağı, kırmızı ve beyaz renktedir.

• Mecaz:

  Takımımız, şampiyonluk bayrağını gururla göndere çekti.

Toprak:

• Gerçek:

  Çiçekleri ekmek için bahçedeki toprağı kazdık.

• Mecaz:

  Şehitlerimiz, bu toprakları bize vatan yaptı.

Birlik:

• Gerçek:

  Sınıfça birlik olup, piknik için hazırlık yaptık.

• Mecaz:

  Ailenin birliği ve beraberliği, en büyük zenginliğimizdir.

Aferin sana! Bütün etkinlikleri başarıyla tamamladın. Gerçek ve mecaz anlamları çok iyi anladığını düşünüyorum. Derslerimizde görüşmek üzere!