Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün size harika bir etkinlikle geldim. Görseldeki soruları dikkatlice inceleyeceğiz ve hep birlikte adım adım çözeceğiz. Unutmayın, önemli olan doğru cevabı bulmak kadar, o cevaba nasıl ulaştığımızı anlamak. Hazırsanız başlayalım!
Öncelikle “HAZIRLIK ÇALIŞMALARI” bölümündeki sorularla başlayacağız. Bu sorular, dinleme metnine geçmeden önce konuya ısınmamız için çok güzel sorular.
1. Çevrenizdeki insanların gözlemlediğiniz olumlu kişilik özelliklerini açıklayınız.
Sevgili çocuklar, çevremizdeki insanları gözlemlemek ve onların güzel özelliklerini fark etmek çok önemlidir. Hadi gelin, hep birlikte çevremizdeki insanların sahip olduğu bazı güzel özellikleri düşünelim ve açıklayalım:
- Yardımseverlik: Bir arkadaşımızın kalemi yere düştüğünde ona uzatmak veya yaşlı bir teyzeye poşetlerini taşımasında yardım etmek gibi davranışlar, yardımseverliktir. Yardımsever insanlar başkalarının zor zamanlarında yanlarında olmayı severler.
- Dürüstlük: Yalan söylememek, her zaman doğruyu söylemek dürüstlüktür. Dürüst insanlar her zaman güvenilir olurlar ve kimseyi kandırmaya çalışmazlar.
- Saygılı Olmak: Başkalarının fikirlerine, düşüncelerine ve farklılıklarına değer vermek, saygılı olmaktır. Büyüklere karşı nazik olmak, küçükleri korumak da saygının bir parçasıdır.
- Çalışkanlık: Derslerimize iyi çalışmak, ödevlerimizi zamanında yapmak, bir işi yaparken elimizden gelenin en iyisini yapmak çalışkanlıktır. Çalışkan insanlar hedeflerine ulaşmak için gayret gösterirler.
- Hoşgörülü Olmak: İnsanların hatalarını veya farklı özelliklerini anlayışla karşılamak, onlara karşı anlayışlı olmak hoşgörüdür. Herkes hata yapabilir veya bizden farklı olabilir, hoşgörülü olmak bu farklılıkları kabul etmektir.
Gördüğünüz gibi, çevremizde ne kadar çok güzel özellik var değil mi? Siz de kendi çevrenizdeki insanlarda gördüğünüz bu ve benzeri özellikleri düşünebilirsiniz.
2. İnsanların bireysel farklılıklarıyla ilgili empati kurabiliyor musunuz? Örnekler veriniz.
Empati kelimesi çok önemlidir çocuklar. Empati, bir başkasının yerine kendini koyarak onun ne hissettiğini anlamaya çalışmaktır. Hepimiz farklıyız, farklı yeteneklerimiz, farklı görünüşlerimiz, farklı düşüncelerimiz var. Bu farklılıklar bizi özel yapar. Peki, bu farklılıklara karşı empati kurabiliyor muyuz? Hadi gelin birkaç örnekle açıklayalım:
Adım 1: Empati ne demekti, hatırlayalım.
Empati, bir başkasının duygu ve düşüncelerini anlamak, onun yerine kendini koymaktır.
Adım 2: Bireysel farklılıklarımızı düşünelim.
Hepimiz farklıyız. Bazılarımız hızlı koşar, bazılarımız güzel resim yapar. Bazılarımızın saçları sarı, bazılarının kahverengi. Bazı arkadaşlarımız gözlük takar, bazıları tekerlekli sandalye kullanır. Bu farklılıklar hepimizi eşsiz kılar.
Adım 3: Empati kurmaya çalışalım.
- Diyelim ki bir arkadaşınız derste anlamadığı bir konu yüzünden üzgün. Siz konuyu anlamış olsanız bile, onun yerine kendinizi koyarak “Ben de anlamadığımda nasıl hissederdim?” diye düşünebilirsiniz. Belki ona yardım etmeye çalışırsınız, belki de öğretmenden konuyu bir kez daha anlatmasını rica edersiniz. Bu bir empati örneğidir.
- Görseldeki arkadaşımız gibi tekerlekli sandalye kullanan birini düşünelim. Belki merdivenlerden çıkmakta zorlanıyor. Onun yerine kendimizi koyarsak, merdivenlerin ne kadar büyük bir engel olduğunu anlayabiliriz. Bu durumda ona merdivensiz bir yol bulmakta yardımcı olabilir, kapıyı açık tutabilir veya ona bir şeyler uzatırken daha dikkatli olabiliriz. İşte bu da empati kurmaktır.
- Bir başka arkadaşımız belki çok utangaç ve kalabalıkta konuşmaktan çekiniyor. Onun yerine kendimizi koyduğumuzda, kalabalıkta konuşmanın ne kadar zor olabileceğini anlarız. Onu zorlamak yerine, belki daha sakin bir ortamda konuşmaya teşvik ederiz veya onun yerine konuşmasına yardımcı oluruz.
Unutmayın çocuklar, empati kurmak, dünyayı daha güzel bir yer yapar. Başkalarını anladığımızda, onlara daha iyi davranırız ve daha iyi arkadaşlıklar kurarız.
Şimdi de “ETKİNLİK” bölümündeki kelimelere bakalım. Bu kelimeler, dinleme metninde geçiyormuş ama metin bizde olmadığı için görseldeki ipuçlarından ve genel bilgilerimizden yola çıkarak önce anlamlarını tahmin edeceğiz, sonra da sözlük anlamlarıyla karşılaştıracağız.
Metinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamını tahmin edip yazınız. Tahminlerinizi, bu kelimelerin sözlük anlamlarıyla karşılaştırınız.
vitrin:
Adım 1: Kelimenin anlamını tahmin edelim.
Görselde karla kaplı bir dışarıyı gösteren bir pencere var. Vitrin kelimesini genellikle mağazalarda, dükkanlarda ürünlerin sergilendiği camlı bölümler için kullanırız. Belki de buradaki “pencere” ile ilgili bir anlamı vardır.
Tahminim: Mağazalarda veya dükkanlarda ürünlerin sergilendiği camlı yer. Ya da bir evin dışarıya açılan büyük camı, penceresi.
Adım 2: Sözlük anlamına bakalım.
Sözlük anlamı: Genellikle dükkânlarda eşya sergilemeye yarayan, camekânlı yer. Bazen de büyük camlı pencere anlamında kullanılır.
Gördünüz mü, tahminimiz sözlük anlamıyla oldukça benzer çıktı! Özellikle dükkanlardaki camlı bölüm anlamını çoğumuz biliyoruz. Görseldeki bağlamda ise belki de “GÜN BEY’İN PENCERESİ” başlığıyla birleşince, dışarıyı gösteren büyük bir cam anlamında kullanılmış olabilir.
kristal:
Adım 1: Kelimenin anlamını tahmin edelim.
Kristal kelimesi genellikle parlak, saydam, cam gibi ama daha kaliteli ve değerli eşyalar için kullanılır. Bazen de buz kristalleri gibi doğadaki şekiller için de kullanırız. Görselde kar ve buz olduğu için bu anlamı da düşünebiliriz.
Tahminim: Çok parlak, saydam ve genellikle değerli camdan yapılmış eşya. Ya da doğada oluşan kar ve buzun belirli şekilleri.
Adım 2: Sözlük anlamına bakalım.
Sözlük anlamı:
- Kimyasal maddelerin belirli bir geometrik biçimde billurlaşmış, katılaşmış durumu.
- Bu durumda olan, saydam, değerli taş.
- Özellikle kurşun oksit katılarak yapılmış, parlak ve saydam cam.
- Bu camdan yapılan içki bardağı, sürahi vb. eşya.
Tahminimiz sözlük anlamının 2., 3. ve 4. maddeleriyle örtüşüyor. Özellikle parlak ve saydam cam eşyalar veya doğal oluşumlar anlamında doğru tahmin etmişiz. Metinde belki de kar tanelerinin kristal yapısından bahsediliyor olabilir, ya da pencereden görünen buzların kristalleşmiş halinden.
Harika bir çalışma oldu çocuklar! Hem düşündük, hem tahmin ettik, hem de yeni bilgiler öğrendik. Unutmayın, her zaman etrafımızdaki dünyayı merak etmek ve yeni kelimeler öğrenmeye çalışmak bize çok şey katar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!