Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizdeki etkinlikleri birlikte inceleyelim ve soruları adım adım çözelim. Hazır mısınız? Başlayalım!
7. ETKİNLİK
Metinde, kesme işaretinin hangi görevle kullanıldığını belirleyiniz. Aşağıya, bu noktalama işaretinin bu görevine uygun üç cümle yazınız.
Sevgili çocuklar, burada bize metindeki kesme işaretinin görevini soruyor. Genellikle 4. sınıfta kesme işaretini en çok özel isimlere gelen ekleri ayırmakta kullanırız. Mesela, “Ayşe’nin kalemi” derken Ayşe özel isim olduğu için “-nin” ekini kesme işaretiyle ayırırız. Bu metinde (eğer önceden okuduğumuz bir metin varsa) büyük ihtimalle özel adlara gelen ekleri ayırma göreviyle kullanılmıştır. Şimdi bu göreve uygun üç cümle yazalım:
Adım 1: Kesme işaretinin görevini belirleyelim.
Kesme işareti, özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır.
Adım 2: Bu göreve uygun üç cümle yazalım.
1.
Dün Ankara’ya gittik ve çok eğlendik.
2.
Türkiye’mizin doğal güzellikleri saymakla bitmez.
3.
Deniz’in annesi ona yeni bir kitap almış.
***
8. ETKİNLİK
Etkin bir dinleyici olmak için neler yapabileceğinizle ilgili sunumunuzu gerçekleştiriniz. Konuşurken beden dilini etkin kullanmaya önem veriniz.
Bu etkinlikte bizden etkin bir dinleyici olmak için neler yapabileceğimizi anlatan bir sunum yapmamızı ve konuşurken beden dilimizi kullanmaya dikkat etmemizi istiyor. Hadi bakalım, sunumumuzda nelerden bahsetmeliyiz, bir düşünelim:
Adım 1: Etkin bir dinleyici olmak için yapılması gerekenleri belirleyelim.
Etkin bir dinleyici olmak için şunları yapabiliriz:
Konuşmacının gözlerinin içine bakmak, yani göz teması kurmak.
Konuşmacıyı dikkatle dinlemek, başka şeylerle ilgilenmemek.
Konuşmacının sözünü kesmemek, bitirmesini beklemek.
Anlamadığımız yerleri sormak için not almak veya konuşma bitince sorular sormak.
Konuşmacıya başımızı sallayarak veya “evet”, “anladım” gibi küçük onay sözcükleriyle onu dinlediğimizi göstermek.
Konuşmacının duygularını anlamaya çalışmak.
Adım 2: Konuşurken beden dilini etkin kullanmanın önemini açıklayalım.
Sunum yaparken beden dilimizi etkili kullanmak çok önemli, çünkü sadece sözcüklerle değil, vücudumuzla da mesajlar veririz. Mesela:
Göz teması kurmak: Dinleyicilerle göz teması kurduğumuzda, onlara değer verdiğimizi ve dikkatlerini çektiğimizi gösteririz.
El ve kol hareketleri: Konuşmamızı destekleyen, abartısız el ve kol hareketleri yapmak, anlatmak istediklerimizi daha anlaşılır kılar ve konuşmamızı daha ilgi çekici hale getirir.
Yüz ifadeleri: Konuştuğumuz konuyla ilgili yüz ifadeleri kullanmak, duygularımızı ve konunun önemini dinleyicilere daha iyi aktarmamızı sağlar. Mesela, mutlu bir şey anlatırken gülümsemek, üzücü bir şey anlatırken daha ciddi bir ifade takınmak gibi.
Duruş: Dik ve kendinden emin bir duruş, konuşmacının konuya hakim olduğunu ve ciddiye alındığını hissettirir.
Unutmayın, beden dilimiz, sözlerimiz kadar güçlüdür ve dinleyiciler üzerinde büyük bir etki bırakır.
***
9. ETKİNLİK
Farklı duygu durumları yaşadığınız bir anınız var mı? Böyle bir durumda çevrenizdeki insanlara nasıl tepkiler verdiniz? Yaşadığınız bu anı, olayları oluş sırasına göre, noktalama işaretlerine ve yazım kurallarına dikkat ederek kısaca yazınız.
Bu etkinlikte bizden, farklı duygular yaşadığımız bir anımızı, yani bir hikâyemizi yazmamızı istiyor. Hikâyeyi yazarken olayların sırasına, noktalama işaretlerine ve yazım kurallarına dikkat etmemiz gerekiyor. Hadi ben size örnek bir hikâye yazayım, siz de kendi hikâyenizi bu şekilde yazabilirsiniz:
Adım 1: Yaşadığımız bir anıyı seçelim ve olayları sıraya koyalım.
Geçen yaz tatilinde, ailemle birlikte pikniğe gitmiştik. Hava çok güzeldi, güneş parlıyordu. Annem en sevdiğim yiyecekleri hazırlamıştı: köfteler, börekler ve mis gibi bir salata. Piknik sepetini alıp dere kenarına doğru yürüdük. Ben topumu da getirmiştim, birazdan abimle top oynayacaktık. Her şey harika gidiyordu. Tam yiyecekleri serdiğimiz sırada, gökyüzü birden karardı. Şimşekler çakmaya başladı ve ardından şiddetli bir yağmur yağdı. O kadar üzülmüştüm ki, neredeyse ağlayacaktım. Bütün piknik planımız suya düşmüştü! Annemle babam hemen eşyaları toplamaya başladılar. Arabaya doğru koşarken, abim “Üzülme, eve gidince film izleriz ve patlamış mısır yaparız!” dedi. Onun bu sözleri içimi biraz olsun rahatlattı. Eve döndüğümüzde, annem sıcacık çay demledi, babam da sobayı yaktı. Abimle birlikte en sevdiğimiz çizgi filmi izledik ve sıcacık patlamış mısır yedik. Yağmur dışarıda devam etse de, biz içeride çok mutluyduk. O gün, kötü başlayan bir günün bile nasıl güzel bitebileceğini öğrendim.
Adım 2: Yazım ve noktalama kurallarına dikkat edelim.
Yukarıdaki hikâyeyi yazarken cümlelerin sonuna nokta koydum, özel isimleri büyük harfle başlattım, virgül ve ünlem işaretlerini doğru yerlerde kullandım. Siz de kendi hikâyenizi yazarken bunlara dikkat etmelisiniz.
***
SONRAKİ METNE HAZIRLIK
Bu bölüm, yeni bir metin okumadan önce yapmamız gereken hazırlık çalışmaları. Bu etkinlikler, metni daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
1. Çevrenizdeki insanları gözlemleyiniz.
Bu görevde, etrafınızdaki insanlara dikkatlice bakmanız, onların nasıl davrandıklarını, ne konuştuklarını, neler yaptıklarını fark etmeniz isteniyor. Tıpkı bir dedektif gibi, insanların davranışlarını izleyeceksiniz. Mesela, okulda arkadaşlarınız teneffüste neler yapıyor? Öğretmeniniz ders anlatırken nasıl duruyor? Anneniz yemek yaparken nelere dikkat ediyor? Bunların hepsi birer gözlemdir.
2. Gözlemlediğiniz insanların olumlu kişilik özelliklerini belirleyiniz.
Birinci adımda gözlemlediğiniz insanlarda gördüğünüz güzel, iyi özellikleri düşünmenizi istiyor. Mesela, arkadaşın çok mu cömert? Öğretmenin çok mu sabırlı? Annen çok mu düzenli? Baban çok mu yardımsever? İşte bunlar, insanların olumlu kişilik özellikleridir. Bu özellikleri fark etmek, insanları daha iyi tanımamızı ve onlardan ilham almamızı sağlar. Bu sayede, belki de biz de bu güzel özellikleri kendi hayatımıza katabiliriz.
Aferin çocuklar! Bütün etkinlikleri başarıyla tamamladık. Unutmayın, Türkçe dersi çok eğlencelidir ve her yeni bilgi bizi daha da geliştirir.