Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte ondalık gösterimleri yuvarlama alıştırmaları yapacağız. Bu konu, sayıları daha basit ve anlaşılır hale getirmemize yardımcı olur. Şimdi gönderdiğiniz görseldeki soruları adım adım, hep birlikte çözelim. Hazırsanız, başlayalım!
1. Soru: Aşağıdaki ondalık gösterimleri, onda birler basamağına yuvarlayınız.
Arkadaşlar, bir ondalık gösterimi belirli bir basamağa yuvarlarken kuralımız çok basit: Yuvarlamak istediğimiz basamağın hemen sağına bakıyoruz. Sağdaki rakam 5 veya 5’ten büyükse, yuvarlamak istediğimiz basamaktaki rakamı bir artırıyoruz. Eğer sağdaki rakam 5’ten küçükse (yani 0, 1, 2, 3, 4 ise), o zaman yuvarlamak istediğimiz basamağı olduğu gibi bırakıyoruz. Sonra da sağdaki tüm rakamları atıyoruz. Haydi bu kuralı uygulayalım!
- a) 246,246
Adım 1: Onda birler basamağını bulalım. Bu sayıda onda birler basamağında 2 rakamı var. (246,246)
Adım 2: Hemen sağındaki rakama, yani yüzde birler basamağına bakalım. Orada 4 var.
Adım 3: 4, 5’ten küçük olduğu için onda birler basamağındaki 2’yi değiştirmiyoruz. Sağındaki rakamları atıyoruz.
Sonuç: 246,2 - b) 10,504
Adım 1: Onda birler basamağında 5 rakamı var. (10,504)
Adım 2: Sağındaki rakam 0.
Adım 3: 0, 5’ten küçük olduğu için 5’i değiştirmiyoruz.
Sonuç: 10,5 - c) 18,358
Adım 1: Onda birler basamağında 3 rakamı var. (18,358)
Adım 2: Sağındaki rakam 5.
Adım 3: Kuralımıza göre rakam 5 veya 5’ten büyükse bir artırıyorduk. O zaman 3’ü bir artırıp 4 yapıyoruz.
Sonuç: 18,4 - ç) 5018,47
Adım 1: Onda birler basamağında 4 rakamı var. (5018,47)
Adım 2: Sağındaki rakam 7.
Adım 3: 7, 5’ten büyük olduğu için 4’ü bir artırıp 5 yapıyoruz.
Sonuç: 5018,5 - d) 1,814
Adım 1: Onda birler basamağında 8 rakamı var. (1,814)
Adım 2: Sağındaki rakam 1.
Adım 3: 1, 5’ten küçük olduğu için 8’i değiştirmiyoruz.
Sonuç: 1,8 - e) 57,223
Adım 1: Onda birler basamağında 2 rakamı var. (57,223)
Adım 2: Sağındaki rakam yine 2.
Adım 3: 2, 5’ten küçük olduğu için onda birler basamağındaki 2’yi değiştirmiyoruz.
Sonuç: 57,2
2. Soru: Yandaki kutucuklarda verilen ondalık gösterimlere göre
A) 24,248
B) 102,517
C) 16,789
D) 2,276
Şimdi bu kutucuklardaki sayılarla ilgili soruları cevaplayalım.
- a) A kutucuğundaki ondalık gösterim onda birler basamağına yuvarlandığında onda birler basamağında hangi rakam olur?
Adım 1: A kutusundaki sayı 24,248. Onda birler basamağında 2 var.
Adım 2: Sağındaki rakama, yani yüzde birler basamağındaki 4‘e bakıyoruz.
Adım 3: 4, 5’ten küçük olduğu için 2 değişmez. Sayımız 24,2 olur.
Sonuç: Onda birler basamağındaki rakam 2 olur. - b) Hangi kutucuktaki ondalık gösterim yüzde birler basamağına yuvarlandığında yüzde birler basamağındaki rakam 8 olur?
Adım 1: Tüm kutuları tek tek deneyelim. Bu sefer yüzde birler basamağına yuvarlayacağız, yani binde birler basamağına bakacağız.
- A (24,248): Yüzde birler basamağında 4 var. Sağında 8 var. 8, 5’ten büyük olduğu için 4’ü 5 yaparız. Sayı 24,25 olur. Yüzde birler basamağı 5 oldu. Bu değil.
- B (102,517): Yüzde birler basamağında 1 var. Sağında 7 var. 7, 5’ten büyük olduğu için 1’i 2 yaparız. Sayı 102,52 olur. Yüzde birler basamağı 2 oldu. Bu da değil.
- C (16,789): Yüzde birler basamağında 8 var. Sağında 9 var. 9, 5’ten büyük olduğu için 8’i 9 yaparız. Sayı 16,79 olur. Yüzde birler basamağı 9 oldu. Bu da değil.
- D (2,276): Yüzde birler basamağında 7 var. Sağında 6 var. 6, 5’ten büyük olduğu için 7’yi 8 yaparız. Sayı 2,28 olur. Yüzde birler basamağı 8 oldu. İşte bulduk!
Sonuç:D kutucuğundaki sayı.
- c) C kutucuğundaki ondalık gösterim birler basamağına yuvarlandığında birler basamağındaki rakam kaç olur?
Adım 1: C kutusundaki sayı 16,789. Birler basamağında 6 var.
Adım 2: Bu sefer birler basamağının sağına, yani onda birler basamağına bakıyoruz. Orada 7 var.
Adım 3: 7, 5’ten büyük olduğu için birler basamağındaki 6’yı bir artırıp 7 yapıyoruz. Sayımız 17 olur.
Sonuç: Birler basamağındaki rakam 7 olur. - ç) B kutucuğundaki ondalık gösterim onlar basamağına yuvarlandığında hangi sayı elde edilir?
Adım 1: B kutusundaki sayı 102,517. Onlar basamağında 0 var. (102,517)
Adım 2: Onlar basamağının sağına, yani birler basamağına bakıyoruz. Orada 2 var.
Adım 3: 2, 5’ten küçük olduğu için onlar basamağındaki 0 değişmez. Sağındaki tüm rakamlar sıfır olur.
Sonuç: Elde edilen sayı 100 olur.
3. Soru: Yukarıdaki sayı doğrusu eş parçalara ayrılmıştır. Buna göre sayı doğrusundaki ■ sembolüne karşılık gelen ondalık gösterimi yüzde birler basamağına yuvarlayınız.
Bu soruda önce sayı doğrusunu dikkatlice okumamız gerekiyor.
Adım 1: Sayı doğrusunda 18,24 ile 18,25 arasının 10 eşit parçaya bölündüğünü görüyoruz. Bu iki sayı arasındaki fark 18,25 – 18,24 = 0,01’dir.
Adım 2: Bu 0,01’lik fark 10 parçaya bölündüğüne göre, her bir küçük çizgi 0,01 / 10 = 0,001’lik bir artışı gösterir.
Adım 3: Şimdi pembe kare (■) sembolünün hangi sayıya denk geldiğini bulalım. 18,24’ten başlayarak çizgileri sayalım:
- 1. çizgi: 18,241
- 2. çizgi: 18,242
- 3. çizgi: 18,243
- 4. çizgi: 18,244
- 5. çizgi: 18,245
- 6. çizgi: 18,246
- 7. çizgi: 18,247 ← İşte bizim sembolümüz burada!
Adım 4: Sembolün gösterdiği sayı 18,247. Soru bizden bu sayıyı yüzde birler basamağına yuvarlamamızı istiyor.
Adım 5: Yüzde birler basamağında 4 var (18,247). Sağındaki rakama, yani binde birler basamağına bakıyoruz. Orada 7 var.
Adım 6: 7, 5’ten büyük olduğu için yüzde birler basamağındaki 4’ü bir artırıp 5 yapıyoruz.
Sonuç: 18,25
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, bol bol alıştırma yaparak bu konuyu çok daha iyi kavrayabilirsiniz. Başarılar dilerim