Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 6. Sınıf Matematik öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki ondalık gösterimleri yuvarlama konusunu ve soruları şimdi birlikte adım adım, kolayca anlayacağınız bir dille çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1: Serkan, projesini bitirmek için 1 euro’nun (avro) TL karşılığını araştırdı ve 21,495 TL olduğunu gördü. Türk lirası ile belirtilen bir değerde virgülden sonra iki basamağın bulunduğunu bilen Serkan; 21,495 TL’yi projesine nasıl yazmalıdır? Açıklayınız.
Çözüm:
Hadi gelin bu soruyu birlikte çözelim, çok kolay olduğunu göreceksiniz. Serkan’ın sorunu, elindeki sayıyı Türk Lirası’na uygun hale getirmek. Bizim paramızda, yani Türk Lirası’nda, virgülden sonra iki basamak bulunur. Bu basamaklar “kuruş”ları temsil eder. Serkan’ın bulduğu değer ise 21,495 TL. Bu sayıda virgülden sonra üç basamak var. O zaman bu sayıyı, virgülden sonra iki basamağı olacak şekilde yuvarlamamız gerekiyor.
Adım 1: Yuvarlama yapacağımız basamağı belirleyelim. Virgülden sonra ikinci basamak istendiği için yüzde birler basamağına yuvarlama yapacağız. Sayımız 21,495. Yuvarlayacağımız basamakta 9 rakamı var.
Adım 2: Yuvarlama kuralımızı hatırlayalım. Yuvarlayacağımız basamağın hemen sağına bakarız. Oradaki rakam 5 veya 5’ten büyükse, yuvarlayacağımız basamağı 1 artırırız. Eğer 5’ten küçükse, basamağı olduğu gibi bırakırız.
Adım 3: Şimdi kuralı uygulayalım. 21,495 sayısında, yuvarlayacağımız 9’un sağındaki rakam 5‘tir. Kuralımıza göre, bu rakam 5’e eşit olduğu için yuvarlayacağımız basamaktaki 9’u 1 artırmalıyız.
Adım 4: 9’u 1 artırdığımızda 10 olur. Buraya dikkat! 10’un 0’ını yazarız ve 1’i “elde var” olarak bir önceki basamağa, yani onda birler basamağındaki 4’e ekleriz. 4 + 1 = 5 olur.
Sonuç:
Böylece sayımız 21,50 TL‘ye dönüşür. Serkan projesine bu şekilde yazmalıdır.
Örnek Soru 2: 8,294 ondalık gösterimini birler, onda birler, yüzde birler basamağına yuvarlayınız.
Çözüm:
Şimdi de kitaptaki bu örneği adım adım inceleyelim ve mantığını iyice kavrayalım.
- a) Birler basamağına yuvarlama:
Adım 1: Birler basamağı, virgülün hemen solundaki basamaktır. Sayımız 8,294. Yani 8’i yuvarlayacağız.
Adım 2: 8’in sağındaki rakama bakıyoruz: 2.
Adım 3: 2 rakamı 5’ten küçük olduğu için 8’i değiştirmiyoruz. Virgülden sonraki kısımları atıyoruz.
Sonuç: 8
- b) Onda birler basamağına yuvarlama:
Adım 1: Onda birler basamağı, virgülden sonraki ilk basamaktır. Sayımız 8,294. Yani 2’yi yuvarlayacağız.
Adım 2: 2’nin sağındaki rakama bakıyoruz: 9.
Adım 3: 9 rakamı 5’ten büyük olduğu için 2’yi 1 artırıyoruz. 2 + 1 = 3 olur.
Sonuç: 8,3
- c) Yüzde birler basamağına yuvarlama:
Adım 1: Yüzde birler basamağı, virgülden sonraki ikinci basamaktır. Sayımız 8,294. Yani 9’u yuvarlayacağız.
Adım 2: 9’un sağındaki rakama bakıyoruz: 4.
Adım 3: 4 rakamı 5’ten küçük olduğu için 9’u değiştirmiyoruz.
Sonuç: 8,29
Örnek Soru 3: Kutucuklarda, bazı para birimlerinin TL karşılığı olan değerler verilmiştir. Bu değerleri, yüzde birler basamağına yuvarlayınız.
$1 = 23,737 TL
€1 = 25,495 TL
£1 = 28,092 TL
Çözüm:
Sıradaki örneğimiz para birimleriyle ilgili. Tıpkı Serkan’ın sorusu gibi, bu değerleri de virgülden sonra iki basamak olacak şekilde yuvarlamamız isteniyor.
- $1 = 23,737 TL için:
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 3‘tür (23,737).
Adım 2: Sağındaki rakama bakıyoruz: 7.
Adım 3: 7, 5’ten büyük olduğu için 3’ü 1 artırıyoruz ve 4 yapıyoruz.
Sonuç: 23,74 TL
- €1 = 25,495 TL için:
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 9‘dur (25,495).
Adım 2: Sağındaki rakama bakıyoruz: 5.
Adım 3: Rakam 5’e eşit olduğu için 9’u 1 artırıyoruz. 9+1=10 yapar. 0’ı yazarız, 1’i elde olarak önceki basamaktaki 4’e ekleriz. 4+1=5 olur.
Sonuç: 25,50 TL
- £1 = 28,092 TL için:
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 9‘dur (28,092).
Adım 2: Sağındaki rakama bakıyoruz: 2.
Adım 3: 2, 5’ten küçük olduğu için 9’u değiştirmeyiz.
Sonuç: 28,09 TL
Umarım bu açıklamalarla konuyu çok daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, matematik bol bol pratik yaparak öğrenilir. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun!