Merhaba sevgili öğrencilerim!
Harika bir konuyla ilgili alıştırmalar göndermişsiniz. Verileri düzenleme, tablo ve grafik oluşturma konuları, sayıları daha anlamlı hale getirmemizi sağlar. Gelin şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve keyifli bir şekilde çözelim. Hazırsanız, kalemleriniz ve defterleriniz de hazırsa başlayalım!
1. Soru: A ve B köylerindeki balıkçıların 7 gün boyunca günlük tuttukları balık sayıları, yanda verilmiştir. Tutulan balık sayılarını ikili sıklık tablosu ve ikili sütun grafiğinde gösteriniz.
A köyü: 928, 926, 922, 918, 919, 915, 913
B köyü: 918, 920, 921, 916, 918, 921, 917
Bu soruda bizden iki farklı gruba (A ve B köyleri) ait verileri karşılaştırmamız isteniyor. Bunu yapmanın en güzel yolu, önce verileri düzenli bir tabloya dökmek, sonra da bu tabloyu görsel bir şölene, yani bir grafiğe çevirmektir.
Adım 1: İkili Sıklık Tablosu Oluşturalım
Öncelikle bize verilen dağınık sayıları düzenli bir hale getirelim. Bunun için üç sütunlu bir tablo hazırlayacağız: Birinci sütunda günler, ikinci sütunda A köyünün tuttuğu balık sayısı, üçüncü sütunda ise B köyünün tuttuğu balık sayısı yer alacak. Bu tabloya ikili sıklık tablosu diyoruz çünkü iki farklı durumu (A ve B köyü) karşılaştırıyoruz.
Tablo: Köylere Göre Günlük Tutulan Balık Sayıları
- Günler A Köyü B Köyü
- 1. Gün 928 918
- 2. Gün 926 920
- 3. Gün 922 921
- 4. Gün 918 916
- 5. Gün 919 918
- 6. Gün 915 921
- 7. Gün 913 917
Adım 2: İkili Sütun Grafiğini Çizelim
Şimdi bu tablodaki verileri kullanarak bir ikili sütun grafiği oluşturalım. Grafik, sayıları karşılaştırmayı çok daha kolay hale getirir.
- Yatay Ekseni Hazırlama: Defterimize yatay bir çizgi (eksen) çizelim. Bu eksene “Günler” adını verelim ve üzerine eşit aralıklarla 1. Gün, 2. Gün, …, 7. Gün şeklinde yazalım.
- Dikey Ekseni Hazırlama: Yatay eksenin sol başından yukarı doğru dikey bir çizgi çizelim. Bu eksene de “Tutulan Balık Sayısı” adını verelim. Sayılarımız 913 ile 928 arasında değiştiği için, bu ekseni 910’dan başlatıp 930’a kadar ikişer ikişer artacak şekilde (910, 912, 914…) işaretleyebiliriz. Bu, çizimi kolaylaştırır.
- Sütunları Çizme:
- Grafiğin bir köşesine küçük bir kutucuk (buna gösterim veya lejant denir) çizelim. Örneğin, mavi rengi A köyü, turuncu rengi B köyü için ayıralım.
- Şimdi her gün için yan yana iki sütun çizeceğiz.
- 1. Gün için A köyünün sütununu (mavi) dikey eksende 928’i gösterecek şekilde, hemen yanına B köyünün sütununu (turuncu) 918’i gösterecek şekilde çizelim.
- 2. Gün için A köyünün sütunu 926’ya, B köyünün sütunu 920’ye kadar uzanacak.
- Bu işlemi tablodaki tüm günler için tekrarladığımızda grafiğimiz tamamlanmış olacak!
Sonuç olarak, oluşturduğumuz bu tablo ve grafik sayesinde, örneğin 3. gün B köyünün A köyünden daha fazla balık tuttuğunu bir bakışta görebiliriz.
2. Soru: Yandaki ikili sıklık tablosunda, iki basketbol takımının oynadıkları 5 maçta attıkları basket sayıları verilmiştir. İkili sıklık tablosundaki verileri, ikili sütun grafiği ile gösteriniz.
Bu soruda bize tablo zaten hazır verilmiş, ne güzel! Bizim görevimiz sadece bu tablodaki verileri bir ikili sütun grafiğine dönüştürmek. Böylece hangi takımın hangi maçta daha başarılı olduğunu görsel olarak karşılaştırabileceğiz.
Adım 1: Grafiğin Eksenlerini Hazırlayalım
Tıpkı ilk sorudaki gibi, grafiğimizin temelini oluşturan eksenleri çizerek işe başlayalım.
- Yatay Eksen (Maçlar): Yatay çizgimizi çizelim ve adını “Maçlar” koyalım. Üzerine eşit aralıklarla 1. maç, 2. maç, 3. maç, 4. maç ve 5. maç yazalım.
- Dikey Eksen (Basket Sayısı): Dikey çizgimizi çizelim ve adını “Atılan Basket Sayısı” koyalım. Tablodaki en küçük sayı 67, en büyük sayı 80. Bu yüzden dikey eksenimizi 0’dan başlatıp 90’a kadar onar onar (0, 10, 20…) işaretleyebiliriz. Bu, sayıları yerleştirmemizi kolaylaştırır.
Adım 2: Sütunları Çizelim ve Grafiği Tamamlayalım
Şimdi en eğlenceli kısma geldik, takımların performansını sütunlarla göstermeye!
- Yine bir gösterim hazırlayalım. Örneğin, kırmızı renk A takımı, yeşil renk B takımı olsun.
- 1. maç için A takımının (kırmızı) sütununu dikey eksende 74 sayısının hizasına kadar çizelim. Hemen yanına B takımının (yeşil) sütununu 67’nin hizasına kadar çizelim.
- 2. maç için A takımının sütunu 76’ya, B takımının sütunu ise 70’e kadar uzanacak.
- 3. maç için A takımının sütunu 68’e, B takımının sütunu ise 80’e kadar uzanacak. Gördünüz mü, bu maçta B takımı çok daha başarılı olmuş!
- Bu şekilde devam ederek 4. ve 5. maçların sütunlarını da çizdiğimizde, takımların 5 maçlık performansını gösteren harika bir ikili sütun grafiği elde etmiş oluruz.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, tablolar ve grafikler sayıların sıkıcı dünyasını renklendirir ve bize hikayeler anlatır! Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!