Harika bir soru, sevgili öğrencim! Hadi gel, bu sayfadaki alıştırmaları ve soruyu birlikte, adım adım anlayarak çözelim. Ben senin 6. sınıf matematik öğretmeninim ve bu konuları sana en net şekilde anlatmak için buradayım.
Önce “Hatırlayalım” bölümündeki alıştırmalara bir göz atalım. Burada bizden doğal sayıları yuvarlamamız isteniyor. Yuvarlama yaparken kullandığımız sihirli bir rakam var: 5! Kuralımız çok basit:
Yuvarlamak istediğimiz basamağın hemen sağına bakarız. Sağdaki rakam 5’ten küçükse (0, 1, 2, 3, 4), yuvarlamak istediğimiz basamak aynı kalır. Eğer sağdaki rakam 5 veya 5’ten büyükse (5, 6, 7, 8, 9), yuvarlamak istediğimiz basamağı 1 artırırız. Sonra da sağdaki tüm basamakların yerine “0” koyarız.
Görselde sayıların hangi basamağa yuvarlanacağı tam belirtilmemiş ama genellikle bu tür alıştırmalarda en yakın yüzlüğe yuvarlama istenir. Biz de öyle yapalım.
Soru: 4365 sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Yüzler basamağındaki rakamı bulalım. Bu rakam 3‘tür.
- Adım 2: Hemen sağındaki rakama, yani onlar basamağına bakalım. Orada 6 var.
- Adım 3: Kuralımızı hatırlayalım. 6, 5’ten büyük olduğu için yüzler basamağındaki 3’ü 1 artırarak 4 yaparız.
- Adım 4: Sağında kalan 6 ve 5’in yerine 0 yazarız.
Sonuç: 4400
Soru: 7847 sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Yüzler basamağındaki rakamımız 8.
- Adım 2: Sağındaki rakam 4.
- Adım 3: 4, 5’ten küçük olduğu için yüzler basamağındaki 8 değişmez, aynı kalır.
- Adım 4: Sağındaki 4 ve 7’nin yerine 0 yazarız.
Sonuç: 7800
Soru: 5672 sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Yüzler basamağındaki rakamımız 6.
- Adım 2: Sağındaki rakam 7.
- Adım 3: 7, 5’ten büyük olduğu için yüzler basamağındaki 6’yı 1 artırarak 7 yaparız.
- Adım 4: Sağındaki 7 ve 2’nin yerine 0 yazarız.
Sonuç: 5700
Soru: 3284 sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Yüzler basamağındaki rakamımız 2.
- Adım 2: Sağındaki rakam 8.
- Adım 3: 8, 5’ten büyük olduğu için yüzler basamağındaki 2’yi 1 artırarak 3 yaparız.
- Adım 4: Sağındaki 8 ve 4’ün yerine 0 yazarız.
Sonuç: 3300
Soru: 5584 sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Yüzler basamağındaki rakamımız 5.
- Adım 2: Sağındaki rakam 8.
- Adım 3: 8, 5’ten büyük olduğu için yüzler basamağındaki 5’i 1 artırarak 6 yaparız.
- Adım 4: Sağındaki 8 ve 4’ün yerine 0 yazarız.
Sonuç: 5600
Şimdi gelelim asıl örneğimize, yani Örnek-1‘e.
Soru: Örnek-1
İşi gereği uçak ile seyahat eden Yeliz Hanım, kendisine üç tane çanta hazırlıyor. Daha sonra aklına bagaj ağırlığı kısıtlaması gelince çantalarını tartarak kütlelerini yaklaşık olarak hesaplamak istiyor. Çantaların kütleleri 1,7 kg, 3,4 kg ve 2,5 kg geliyor. Ücretsiz kabin bagajı hakkı 8 kg ise Yeliz Hanım’ın fazladan ücret ödeyip ödemeyeceğini bulalım.
Çözüm:
Bu soruda anahtar kelimemiz “yaklaşık olarak“. Bu kelimeyi gördüğümüzde aklımıza hemen yuvarlama gelmeli. Yeliz Hanım’ın çantalarının toplam ağırlığını bulmak için önce her bir çantanın ağırlığını en yakın tam sayıya yuvarlayalım. Ondalık sayıları tam sayıya yuvarlarken virgülün hemen sağındaki ilk rakama (onda birler basamağına) bakarız.
Adım 1: Birinci çantanın ağırlığını yuvarlayalım.
Çantanın ağırlığı 1,7 kg. Virgülün sağındaki rakam 7.
Kuralımıza göre 7, 5’ten büyük olduğu için tam kısım olan 1’i bir artırırız. Yani 2 olur.
Yaklaşık ağırlık:2 kg
Adım 2: İkinci çantanın ağırlığını yuvarlayalım.
Çantanın ağırlığı 3,4 kg. Virgülün sağındaki rakam 4.
Kuralımıza göre 4, 5’ten küçük olduğu için tam kısım olan 3 değişmez, aynı kalır.
Yaklaşık ağırlık:3 kg
Adım 3: Üçüncü çantanın ağırlığını yuvarlayalım.
Çantanın ağırlığı 2,5 kg. Virgülün sağındaki rakam 5.
Kuralımız ne diyordu? Rakam 5’e eşit ya da 5’ten büyükse yukarı yuvarlarız. Bu yüzden tam kısım olan 2’yi bir artırırız. Yani 3 olur.
Yaklaşık ağırlık:3 kg
Adım 4: Toplam yaklaşık ağırlığı bulalım.
Şimdi bulduğumuz yaklaşık ağırlıkları toplayarak Yeliz Hanım’ın bagajının toplamda kaç kg geldiğini hesaplayalım.
2 kg
3 kg
+ 3 kg
——-
8 kg
Adım 5: Sonucu yorumlayalım.
Yeliz Hanım’ın çantalarının toplam yaklaşık ağırlığı 8 kg‘dır. Uçaktaki ücretsiz bagaj hakkı da 8 kg olduğuna göre, Yeliz Hanım’ın bagajı tam sınırdadır.
Sonuç:
Yeliz Hanım’ın fazladan ücret ödemesi gerekmez.
Umarım her şeyi net bir şekilde anlamışsındır. Unutma, matematik pratik yaparak öğrenilir. Başka soruların olursa çekinme, sor! İyi çalışmalar!