Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konu olan ondalık gösterimlerde yuvarlama ile ilgili bu alıştırmaları birlikte çözelim. Bu soruları dikkatlice okuyup adım adım ilerlediğimizde ne kadar kolay olduğunu göreceksin. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Aşağıda verilen ondalık gösterimleri onda birler basamağına yuvarlayınız.
Unutmayalım, bir sayıyı onda birler basamağına yuvarlarken, virgülden sonraki ikinci rakama, yani yüzde birler basamağına bakarız. Eğer bu rakam 5 veya 5’ten büyükse, onda birler basamağını bir artırırız. Eğer 5’ten küçükse, onda birler basamağı aynı kalır.
a) 125,097
Adım 1: Onda birler basamağındaki rakamımız 0. Onun hemen sağındaki rakam ise 9.
Adım 2: 9 rakamı 5’ten büyük olduğu için, onda birler basamağındaki 0’ı bir artırıyoruz ve 1 yapıyoruz.
Sonuç: 125,1
b) 0,35
Adım 1: Onda birler basamağındaki rakam 3. Sağındaki rakam 5.
Adım 2: Sağdaki rakam 5’e eşit olduğu için kuralımıza göre 3’ü bir artırıyoruz ve 4 yapıyoruz.
Sonuç: 0,4
c) 48,218
Adım 1: Onda birler basamağındaki rakam 2. Sağındaki rakam 1.
Adım 2: 1 rakamı 5’ten küçük olduğu için, 2’yi değiştirmiyoruz, aynen kalıyor.
Sonuç: 48,2
ç) 3,278
Adım 1: Onda birler basamağındaki rakam 2. Sağındaki rakam 7.
Adım 2: 7 rakamı 5’ten büyük olduğu için, 2’yi bir artırıyoruz ve 3 yapıyoruz.
Sonuç: 3,3
d) 67,895
Adım 1: Onda birler basamağındaki rakam 8. Sağındaki rakam 9.
Adım 2: 9 rakamı 5’ten büyük olduğu için, 8’i bir artırıyoruz ve 9 yapıyoruz.
Sonuç: 67,9
2. Soru: Aşağıda verilen ondalık gösterimleri yüzde birler basamağına yuvarlayınız.
Bu sefer de yüzde birler basamağına yuvarlama yapacağız. Kuralımız yine çok benziyor. Yüzde birler basamağının hemen sağına, yani binde birler basamağına bakacağız. O rakam 5 veya 5’ten büyükse yüzde birler basamağını bir artıracağız, küçükse aynen bırakacağız.
a) 22,065
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 6. Sağındaki rakam 5.
Adım 2: Sağdaki rakam 5’e eşit olduğu için, 6’yı bir artırarak 7 yapıyoruz.
Sonuç: 22,07
b) 4,1234
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 2. Sağındaki rakam 3.
Adım 2: 3 rakamı 5’ten küçük olduğu için, 2’yi değiştirmiyoruz.
Sonuç: 4,12
c) 503,485
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 8. Sağındaki rakam 5.
Adım 2: Sağdaki rakam 5’e eşit olduğu için, 8’i bir artırarak 9 yapıyoruz.
Sonuç: 503,49
ç) 4,019
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 1. Sağındaki rakam 9.
Adım 2: 9 rakamı 5’ten büyük olduğu için, 1’i bir artırarak 2 yapıyoruz.
Sonuç: 4,02
d) 8,228
Adım 1: Yüzde birler basamağındaki rakam 2. Sağındaki rakam 8.
Adım 2: 8 rakamı 5’ten büyük olduğu için, 2’yi bir artırarak 3 yapıyoruz.
Sonuç: 8,23
3. Soru: 43,2b5 ondalık gösteriminin yüzde birler basamağına yuvarlanmış hâli 43,26 ise b rakamı kaçtır?
Bu soru bir bulmaca gibi, çok keyifli! Hadi birlikte çözelim.
Adım 1: Sayımız 43,2b5. Bu sayıyı yüzde birler basamağına göre yuvarlamamız isteniyor. Yüzde birler basamağında ‘b’ harfini görüyoruz.
Adım 2: Yuvarlama yapmak için ‘b’nin sağındaki rakama bakmalıyız. Orada 5 rakamı var.
Adım 3: Kuralımıza göre, sağdaki rakam 5 (veya 5’ten büyük) ise yuvarlayacağımız basamaktaki rakamı 1 artırırız. Yani ‘b’ rakamını 1 artırmamız gerekiyor.
Adım 4: Soru bize yuvarlama sonucunun 43,26 olduğunu söylüyor. Demek ki, ‘b’ rakamını 1 artırdığımızda sonuç 6 olmuş. Peki, hangi rakama 1 eklersek 6 olur?
Tabii ki 5’e! Yani b + 1 = 6 ise, b = 5 olmalıdır.
Hadi kontrol edelim: Eğer b yerine 5 yazarsak sayımız 43,255 olur. Bunu yüzde birler basamağına yuvarlarken sağındaki 5’e bakarız ve yüzde birler basamağındaki 5’i bir artırıp 6 yaparız. Sonuç 43,26 olur. Gördüğün gibi, soruda verilen sonuçla aynı! Demek ki doğru yoldayız.
A) 3
B) 4
C) 5
D) 8
Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Unutma, matematik bol bol pratik yaparak öğrenilir. Başarılar dilerim