Merhaba canım öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersimiz için harika bir çalışma yapacağız. Birlikte bu soruları çözecek, hem bilgilerimizi tazeleyecek hem de aklımızdaki soru işaretlerini gidereceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
1. (….) Birinci Dünya Savaşı’nın en önemli nedenlerinden biri de sanayileşen ülkelerin ham madde ve pazar arayışlarıdır.
Çözüm: Sevgili öğrenciler, Birinci Dünya Savaşı’nın çıkmasında birçok sebep vardı. Sanayileşen büyük devletler, ürettikleri ürünleri satacak pazar bulmak ve bu ürünleri üretmek için gerekli olan ham maddelere ulaşmak istiyorlardı. Bu durum, aralarında rekabete ve dolayısıyla savaşa yol açtı. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
Cevap: D
2. (….) Osmanlı Devleti, kaybetmiş olduğu toprakları yeniden elde etmek için Birinci Dünya Savaşı’na girmesiyle Rusya’nın yanında yer aldı.
Çözüm: Burada dikkatli olmalıyız çocuklar. Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı’na girerken topraklarını geri alma gibi bir amacı vardı, evet. Ancak Osmanlı Devleti, Almanya’nın yanında (İttifak Devletleri) savaşa girmiştir, Rusya’nın yanında değil. Rusya, İtilaf Devletleri grubundaydı. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Cevap: Y
3. (….) Paris Barış Konferansı’nda İzmir ve Batı Anadolu toprakları İtalya’ya verildi.
Çözüm: Çocuklar, Paris Barış Konferansı’nda alınan kararlar maalesef bizim için pek de olumlu değildi. İtalyanlar, Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri yanında yer almıştı ve vaat edilen toprakları almak istiyorlardı. Konferansta Batı Anadolu’nun İtalyanlara verilmesi kararlaştırıldı, ancak sonrasında bu durum değişti ve İzmir ve çevresi Yunanistan’a bırakıldı. Bu ifade, konferanstaki ilk kararı doğru yansıttığı için doğrudur.
Cevap: D
4. (….) Misak-ı Millî kararları Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından alındı.
Çözüm: Misak-ı Millî, yani Milli Yemin, Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik haklarını koruyan önemli bir belgedir. Bu kararlar, halkın temsilcilerinden oluşan Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilmiştir. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
Cevap: D
—
D. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. I. Dünya Savaşı’nda, İtilaf Devletleri Rusya’ya yardım etmek ve Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak için aşağıdaki stratejik bölgelerden hangisini ele geçirmeyi hedeflemişlerdir?
a) Karadeniz Bölgesi’ni
b) Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerini
c) Akdeniz Bölgesi’ni
d) İstanbul ve Boğazlar Bölgesi’ni
Çözüm: Sevgili öğrenciler, İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı sırasında Rusya’ya yardım ulaştırmak ve Osmanlı Devleti’ni zayıflatmak için stratejik bir geçiş noktası arıyorlardı. Bu geçiş noktası, hem Karadeniz’e açılan hem de İstanbul ve Çanakkale Boğazları’nı kontrol eden bir bölge olmalıydı. Bu bölge kesinlikle İstanbul ve Boğazlar Bölgesi’dir. Bu sayede hem Rusya’ya ulaşabilirlerdi hem de Osmanlı’nın başkentini tehdit edebilirlerdi.
Cevap: d) İstanbul ve Boğazlar Bölgesi’ni
2. İtilaf Devletleri’nin baskıları sonucunda İstanbul Hükümeti tarafından Sevr Antlaşması imzalanmıştır.
Sevr Antlaşması’nın halk tarafından benimsenmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
a) Padişah tarafından imzalanmış olması
b) Misak-ı Millî’ye aykırı olması
c) İstanbul Hükümeti tarafından onaylanması
d) İstanbul’un işgaline zemin hazırlaması
Çözüm: Çocuklar, Sevr Antlaşması, Türk milletinin bağımsızlık ruhuna tamamen aykırı bir antlaşmaydı. Bu antlaşma, Türk topraklarının paylaşılmasını ve ulusal egemenliğimizin yok sayılmasını öngörüyordu. Halkımız, Misak-ı Millî ile kendi bağımsızlık ve egemenlik haklarını belirlemişti. Sevr Antlaşması ise bu kararların tamamen tersiydi. Bu yüzden halkımız Sevr Antlaşması’nı asla kabul etmedi.
Cevap: b) Misak-ı Millî’ye aykırı olması
3. Amasya Genelgesi’nde, “Anadolu’nun en güvenilir yeri olan Sivas’ta millî bir kongre toplanması için her ilden, halkın güvenini kazanmış üç delegenin seçilip hemen yola çıkma-sı gerekiyor.” şeklinde bir karar alınmıştır.
Buna göre, Mustafa Kemal alınan bu karar ile genel anlamda aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olabilir?
a) Bölgesel kurtuluş çarelerini bir kongrede görüşmek
b) Azınlıkların faaliyetlerini engellemek
c) Bağımsızlık mücadelesini ülke genelinde yaygınlaştırmak
d) Sivas şehrini Millî Mücadele’nin merkezi yapmak
Çözüm: Sevgili öğrenciler, Amasya Genelgesi’nde Sivas’ta bir kongre toplanması kararı, milli mücadeleyi tek bir bölgeye sıkıştırmak yerine, tüm ülkeyi kapsayacak şekilde genişletme amacını taşır. Farklı bölgelerden gelecek delegelerle, ulusal kurtuluş mücadelesinin planları yapılacak ve halkın bu mücadeleye katılımı sağlanacaktı. Bu durum, bağımsızlık mücadelesini ülke geneline yayma amacı güder.
Cevap: c) Bağımsızlık mücadelesini ülke genelinde yaygınlaştırmak
4. I. Vatanın bütünlüğü tehlike altındadır.
II. Bölgesel direniş yolları aranmalıdır.
III. Millî bir meclis derhal toplanmalıdır.
Bu görüşlerden hangileri ulusal bağımsızlık anlayışına ters düşer?
a) Yalnız I
b) I ve II
c) Yalnız II
d) Yalnız III
Çözüm: Çocuklar, ulusal bağımsızlık anlayışı, bir milletin kendi kaderini kendi belirlemesi, toprak bütünlüğünü koruması ve kendi egemenliğini kullanması demektir.
Adım 1: İlk maddeye bakalım: “Vatanın bütünlüğü tehlike altındadır.” Vatanın bütünlüğünü korumak, ulusal bağımsızlığın temelidir. Bu nedenle bu madde ulusal bağımsızlığa ters düşmez, tam tersine onu savunur.
Adım 2: İkinci maddeye bakalım: “Bölgesel direniş yolları aranmalıdır.” Ulusal bağımsızlık, tek bir bölgeye ait değil, tüm ülkeyi kapsar. Sadece bölgesel direniş düşünmek, ulusal birliği ve bütünlüğü zayıflatabilir. Bu nedenle bu madde ulusal bağımsızlık anlayışına ters düşer.
Adım 3: Üçüncü maddeye bakalım: “Millî bir meclis derhal toplanmalıdır.” Millî bir meclisin toplanması, halkın kendi temsilcileri aracılığıyla yönetime katılması ve bağımsızlığını ilan etmesi anlamına gelir. Bu da ulusal bağımsızlık anlayışıyla uyumludur.
Bu nedenle sadece II. madde ulusal bağımsızlık anlayışına ters düşmektedir.
Cevap: c) Yalnız II
—
Umarım bu çözümlerimiz hepimiz için faydalı olmuştur. Unutmayın, her soru bir öğrenme fırsatıdır. Anlamadığınız yerleri tekrar tekrar sorun, birlikte öğrenmeye devam edelim! Başarılar dilerim!