Merhaba sevgili öğrenciler! Bugünkü İnkılap Tarihi dersimize hoş geldiniz. Bugün birlikte görseldeki metni inceleyip, oradaki bilgileri anlamaya çalışacağız. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1:
Metne göre, Medeni Kanun’un kabul edilme sebepleri nelerdir?
Çözüm:
Sevgili gençler, metni dikkatlice okuduğumuzda Medeni Kanun’un neden hazırlandığına dair önemli ipuçları buluyoruz. Bunları adım adım inceleyelim:
Adım 1: Metinde “Türk milletinin temel ihtiyaçları dikkate alınarak hukuk alanında inkılaplar gerçekleştirilmeli ve ülkede hukuk birliği sağlanmalı idi.” ifadesi yer alıyor. Bu bize, o dönemde ülkemizde farklı hukuk kurallarının olduğunu ve bunların birleştirilerek tek bir çatı altında toplanması gerektiğini gösteriyor. Yani, hukuk birliğini sağlamak önemli bir nedenmiş.
Adım 2: Devamında ise, “Kurtuluş Savaşı’ndan sonra, hemen her alanda olduğu gibi hukuk alanında da yeniliklere girişilmiş ve yapılacak yeniliklerle ilgili çalışmalar başlatılmıştı.” deniyor. Bu cümle, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra ülkemizin birçok alanda yenileşme sürecine girdiğini ve hukukun da bu yenileşmeden nasibini aldığını gösteriyor. Bu da yeniliklere ayak uydurmak ve çağdaşlaşmak isteğinin bir göstergesi.
Adım 3: Cumhuriyetin ilanından sonra ise, “hukukun laikleşmesi gerektiği düşünülmesine rağmen, hâlen Osmanlı İmparatorluğu’ndan kalan ve Mecelle adı verilen medeni kanun uygulanmaktaydı.” deniyor. Bu durum, dini kurallara dayalı bir kanunun modern ve laik bir devlet yapısına uymadığını gösteriyor. Bu yüzden, hukukun laikleşmesi de önemli bir sebep olarak karşımıza çıkıyor.
Adım 4: Son olarak, Mustafa Kemal’in “Türkiye’yi çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak için pek çok inkılap gerçekleştirmek istiyordu.” ifadesi, genel olarak ülkeyi çağdaşlaştırma hedefinin Medeni Kanun’un hazırlanmasında da etkili olduğunu anlatıyor. Bu da çağdaşlaşma amacını pekiştiriyor.
Bu adımları bir araya getirdiğimizde, Medeni Kanun’un kabul edilme sebepleri şunlardır:
- Hukuk birliğini sağlamak
- Ülkede yeniliklere yer açmak
- Hukuku laikleştirmek
- Toplumu çağdaşlaştırmak
Soru 2:
Metne göre, Türk Medeni Kanunu hazırlanırken hangi ülkelerin kanunlarından yararlanılmıştır?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını bulmak için metindeki “Yapılan çalışmalardan sonucunda, çok az bir değişiklikle İsviçre yasalarından alınan Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi. Kanun, 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girdi.” kısmına bakmamız gerekiyor.
Burada açıkça belirtildiği gibi, Türk Medeni Kanunu hazırlanırken İsviçre yasalarından yararlanılmıştır.
Soru 3:
Metinde, Medeni Kanun’un hazırlanmasında nelere dikkat edildiği belirtilmiştir? Seçeneklerden hangisi bu duruma uygun değildir?
a) Türk kültür yapısına uygun olması
b) En son hazırlanan kanunlardan biri olması
c) Laikliğe uygun olması
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden istenen, metinde belirtilen ve Medeni Kanun’un hazırlanırken dikkat edilen özelliklerden *olmayan* seçeneği bulmak.
Adım 1: Metnin sonundaki “Unutmayınız” başlığının altındaki maddelere bakıyoruz. Orada şöyle yazıyor:
- Türk kültür yapısına uygun olması,
- En son hazırlanan kanunlardan biri olması,
- Laikliğe uygun olması gibi özellikleri dikkate alındı.
Adım 2: Şimdi bu maddeleri şıklarla karşılaştıralım:
- a) “Türk kültür yapısına uygun olması” maddede yer alıyor.
- b) “En son hazırlanan kanunlardan biri olması” maddede yer alıyor.
- c) “Laikliğe uygun olması” maddede yer alıyor.
Ancak, soruda bizden *uygun olmayan* seçeneği bulmamız isteniyor. Metinde bu üç özelliğin de dikkate alındığı açıkça belirtilmiş. Bu durumda, sorunun kendisinde bir hata olabileceğini veya şıklarda metinde geçmeyen farklı bir bilgi olduğunu düşünebiliriz. Eğer soruyu olduğu gibi kabul edersek, metinde belirtilen üç madde de dikkate alındığı için, bu şıklardan herhangi birinin “uygun olmayan” olarak işaretlenmesi doğru olmaz.
Önemli Not: Bu tür sorularda, metinde açıkça belirtilmeyen bir şık varsa, o şık doğru cevap olur. Ancak bu soruda, metinde belirtilen tüm özellikler şıklarda yer alıyor. Eğer soruda bir yanlışlık yoksa, metnin bu kısmında vurgulanmayan bir durum olmalı.
Yine de, metinde geçenlere göre değerlendirecek olursak:
- a) Türk kültür yapısına uygun olması: Metinde bu madde açıkça belirtilmiş.
- b) En son hazırlanan kanunlardan biri olması: Metinde bu madde de açıkça belirtilmiş.
- c) Laikliğe uygun olması: Metinde bu madde de açıkça belirtilmiş.
Bu durumda, metne göre bu üç şık da dikkate alınan özelliklerdir. Sorunun şıklarında metinle ilgili olmayan veya çelişen bir durum olmadığı için, sorunun kendisinde bir eksiklik veya yanlışlık olma ihtimali yüksek.
Eğer soruda bir hata yoksa ve bizden metinde belirtilmeyen bir şık isteniyorsa, bu üç şık da metinde geçtiği için, sorunun kendisiyle ilgili bir problem var demektir.
Ama yine de, en olası senaryo şudur: Sorunun amacı, metinde yazanları anlamanızı kontrol etmek. Metinde bu üç madde de yazıyor. Eğer bir şıkta bu üçünden farklı bir şey olsaydı, onu seçerdik. Bu durumda, soruyu hazırlayan kişi, metindeki bilgileri doğru anlayıp anlamadığımızı kontrol etmek istemiş olabilir.
Sonuç olarak: Metinde verilen bilgilere göre, a, b ve c şıklarındaki tüm özellikler Medeni Kanun’un hazırlanmasında dikkate alınmıştır. Bu nedenle, bu üç şıktan hangisinin “uygun olmayan” olduğunu belirlemek metne göre mümkün değildir. Sorunun kendisinde bir eksiklik olabilir.
Umarım bu açıklamalarımız faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!