Merhaba sevgili öğrencilerim! İnkılap Tarihi dersimizin bu bölümünde, dönemin önemli olaylarından birini ve Türkiye’nin dış politikadaki adımlarını birlikte inceleyeceğiz. Şimdi, görseldeki soruları adım adım çözelim ve konuyu daha iyi anlayalım.
6.10 Atatürk, İran Şahı ile
1935 yılında İtalya’nın Habeşistan’a saldırması, Doğu Akdeniz’in ve Orta Doğu’nun güvenliğini tehlikeye düşürdü. Bu durumdan rahatsızlık duyan Türkiye, İran, Irak ve Afganistan 8 Temmuz 1937 tarihinde Tahran’da bir araya geldi. Bölge güvenliğini sağlamak için aralarında Sâdâbâd Paktı‘nı imzaladılar. İmzalanan pakt ile hem İtalya’nın Orta Doğu’daki emellerine karşı bir güç birliği oluşturuldu hem de Türkiye’nin doğu sınırı güvence altına alınmış oldu. Ayrıca pakta katılan ülkeler birbirinin iç işlerine karışmama, ortak çıkarlar konusunda dayanışma ve iş birliği yapma kararlarını aldılar.
! Unutmayınız
Türkiye, batısında ve doğusunda oluşturduğu savunma paktları ile dünya devletlerine barışçı bir ülke olduğunu bir kez daha ispatlamış oldu.
❓ Soru / yorum
Türkiye’nin doğu ve batı sınırını güvence altına almaya çalışmasının nedenleri hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
Sıra Sizde
Aşağıda verilen soruları kısaca cevaplayınız.
- Uluslararası sorunların çözümünde barış ilke olarak benimsemiş Atatürk’ün ünlü sözü nedir?
- Balkan Antantı’na katılmayan ülkeler hangileridir?
- İzlediği yayılmacı politikalar ile Sâdâbâd Paktı’nın imzalanmasına neden olan ülkenin adı nedir?
- Balkan Antantı’nın geçerliliğini yitirme nedeni nedir?
Şimdi bu soruları birlikte inceleyelim ve cevaplarını bulalım.
Sıra Sizde Sorularının Çözümleri
1. Uluslararası sorunların çözümünde barış ilke olarak benimsemiş Atatürk’ün ünlü sözü nedir?
Sevgili öğrenciler, Atatürk’ün uluslararası ilişkilerde barışa verdiği önemi gösteren çok önemli bir sözü vardır. Bu söz, Türkiye’nin de dış politikasında temel aldığı bir ilkedir.
Çözüm:
Atatürk’ün bu ünlü sözü şudur: “Yurtta barış, cihanda barış.”
Bu söz, hem kendi ülkemiz içinde huzurun ve barışın sağlanmasını hem de tüm dünyada barışın hakim olmasını istediğini gösterir. Türkiye’nin de dış politikada barışçıl yolları tercih etmesinin temel nedenlerinden biridir.
2. Balkan Antantı’na katılmayan ülkeler hangileridir?
Balkan Antantı, Balkanlar’daki barışı ve güvenliği sağlamak amacıyla kurulmuş bir ittifaktı. Ancak bazı Balkan ülkeleri bu antanta katılmamıştır. Nedenlerini düşünelim.
Çözüm:
Balkan Antantı’na katılmayan başlıca ülkeler şunlardır:
- Arnavutluk
- Bulgaristan
- Makedonya (O dönemde Yugoslavya’nın bir parçasıydı)
Bu ülkelerin katılmama nedenleri arasında farklı siyasi çıkarlar, bölgesel anlaşmazlıklar veya ittifaklara karşı duyulan şüpheler yer alabilir.
3. İzlediği yayılmacı politikalar ile Sâdâbâd Paktı’nın imzalanmasına neden olan ülkenin adı nedir?
Metni dikkatli okuduğumuzda, İtalya’nın bir saldırısından bahsedildiğini ve bu durumun bölgeyi nasıl etkilediğini görüyoruz. İşte bu saldırgan politikayı izleyen ülke, Sâdâbâd Paktı’nın imzalanmasına dolaylı olarak sebep olmuştur.
Çözüm:
Sâdâbâd Paktı’nın imzalanmasına neden olan ve yayılmacı politikalar izleyen ülke İtalya‘dır.
İtalya’nın 1935 yılında Habeşistan’ı (bugünkü Etiyopya) işgal etmesi, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki dengeleri bozmuş, Türkiye ve komşularını güvenlik endişelerine sevk etmiştir. Bu durum üzerine bölge ülkeleri bir araya gelerek kendi güvenliklerini sağlamak amacıyla Sâdâbâd Paktı’nı kurmuşlardır.
4. Balkan Antantı’nın geçerliliğini yitirme nedeni nedir?
Balkan Antantı, kurulduğu dönemde önemli bir adım olsa da zamanla etkisini kaybetmiş ve geçerliliğini yitirmiştir. Bunun temel nedenleri arasında uluslararası gelişmeler ve bölgesel güç dengelerinin değişmesi yer alır.
Çözüm:
Balkan Antantı’nın geçerliliğini yitirmesinin başlıca nedenleri şunlardır:
- II. Dünya Savaşı’nın başlaması: Savaşın patlak vermesiyle birlikte ittifakların önemi ve işleyişi büyük ölçüde değişti. Ülkeler kendi ulusal güvenliklerini önceliklendirmek zorunda kaldılar.
- Bölgesel siyasi dengelerin değişmesi: Zamanla Balkan ülkeleri arasındaki siyasi ilişkiler ve ittifaklar da değişti. Bazı ülkelerin politikaları farklı yönlere kaydı.
- Balkan ülkelerinin kendi aralarındaki sorunları: Balkanlar’ın tarihi boyunca süregelen etnik ve siyasi sorunlar, ittifakların uzun vadeli başarısını olumsuz etkiledi.
Bu nedenlerle, Balkan Antantı zamanla işlevini yitirmiş ve önemini kaybetmiştir.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorunuz olursa çekinmeden sorun lütfen!