Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencileri,
Bugün sizlerle İnkılap Tarihi dersimiz kapsamında harita üzerinde önemli bilgiler öğreneceğiz. Birlikte haritayı inceleyip soruları cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1: Haritada 580 km’lik bir ölçek verilmiştir. Bu ölçeğin anlamı nedir?
Çözüm:
Bu ölçek, haritada çizilen bir mesafenin gerçekte 580 kilometreye karşılık geldiğini gösterir.
Yani, haritada iki yer arasında ölçtüğümüz 1 santimetre, gerçekte 580 kilometredir.
Bu tür ölçekler, haritalardaki mesafeleri gerçek hayattaki mesafelere dönüştürmemize yardımcı olur.
Soru 2: Harita, hangi döneme ait bilgileri göstermektedir?
Çözüm:
Haritanın sağ alt köşesinde yer alan yazıya baktığımızda:
“Harita: 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti ve Avrupa devletlerinin sınırları”
ibaresini görüyoruz.
Bu ifade bize haritanın 20. yüzyılın başlarındaki siyasi durumu gösterdiğini açıkça belirtiyor.
Soru 3: Haritada hangi denizler gösterilmiştir?
Çözüm:
Harita üzerinde dikkatli baktığımızda aşağıdaki denizleri görebiliriz:
- Karadeniz
- Ege Denizi
- Akdeniz
- Kuzey Denizi
Bunların dışında haritada gösterilen ve ismi belirtilen başka denizler de olabilir, ancak bu dört tanesi belirgin olarak işaretlenmiş ve isimlendirilmiştir.
Soru 4: Haritada Rus Çarlığı’nın başkenti olarak gösterilen şehir hangisidir?
Çözüm:
Haritada RUS ÇARLIĞI yazısının hemen altında, başkent olduğunu belirten bir işaretle Petrograd şehri gösterilmiştir.
Bu nedenle, Rus Çarlığı’nın başkenti olarak haritada Petrograd gösterilmektedir.
Soru 5: Haritada adı geçen Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun başkenti hangi şehirdir?
Çözüm:
Haritada AVUSTURYA-MACARİSTAN İMPARATORLUĞU yazısının altında, başkent olduğunu belirten bir nokta ile Budapeşte şehri işaretlenmiştir.
Dolayısıyla, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun başkenti olarak haritada Budapeşte gösterilmiştir.
Soru 6: Harita üzerinde hangi ülkelerin sınırları çizilmiştir?
Çözüm:
Haritada sınırları belirgin olarak çizilmiş ve isimleri yazılmış bazı devletler şunlardır:
- Rus Çarlığı
- Osmanlı Devleti
- İran
- Almanya
- Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
- Romanya
- Bulgaristan
- Sırbistan
- Karadağ
- Arnavutluk
- İtalya
- Fransa
- İspanya
- Büyük Britanya
- Hollanda
- Belçika
- Danimarka
- İsveç
- Norveç
Bu listede yer alanlar haritada açıkça belirtilen devletlerdir. Başka devletler de olabilir ancak bu isimler haritada doğrudan okunabilmektedir.
Soru 7: Haritada hangi şehirler başkent olarak gösterilmiştir?
Çözüm:
Haritada başkent olarak belirtilen şehirleri bulmak için isimlerin yanındaki noktalara ve genel yerleşimlerine bakmalıyız. Bu bilgilere göre başkent olarak gösterilen şehirler şunlardır:
- Petrograd (Rus Çarlığı)
- Moskova (Rus Çarlığı’nın bir diğer önemli şehri, başkent olmasa da gösterilmiş)
- Kiev (Rus Çarlığı)
- Minsk (Rus Çarlığı)
- Vilna (Rus Çarlığı)
- Helsinki (Rus Çarlığı’na bağlı Finlandiya’nın önemli şehri)
- Tallinn (Rus Çarlığı’na bağlı Estonya’nın önemli şehri)
- Riga (Rus Çarlığı’na bağlı Letonya’nın önemli şehri)
- Berlin (Almanya)
- Prag (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu)
- Budapeşte (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu)
- Viyana (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun başkenti olarak belirtilmemiş ama önemli bir şehir)
- Trieste (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun liman şehri)
- Roma (İtalya)
- Paris (Fransa)
- Londra (Büyük Britanya)
- Brüksel (Belçika)
- Lahey (Hollanda)
- İstanbul (Osmanlı Devleti)
- Atina (Yunanistan’ın başkenti olarak gösterilmemiş ama önemli bir şehir)
- Saraybosna (Osmanlı Devleti’ne bağlı Bosna-Hersek’in önemli şehri)
- Cezayir (Osmanlı Devleti’ne bağlı önemli şehir)
- Tunus (Osmanlı Devleti’ne bağlı önemli şehir)
Haritada bazı şehirler başkent olmasa da önemli merkezler olarak gösterilmiştir. Kesin olarak başkent olarak belirtilenler yukarıda ilk sıralarda yer alanlardır.
Soru 8: Haritada Osmanlı Devleti’nin sınırları içinde yer alan ve günümüzde de önemli bir şehir olan İstanbul, hangi denize kıyısı olan bir şehirdir?
Çözüm:
Adım 1: Haritada İstanbul’un konumunu belirleyelim.
Adım 2: İstanbul’un hangi denizlere yakın olduğuna bakalım.
Adım 3: Haritada İstanbul’un hemen güneyinde Ege Denizi ve onun da güneyinde daha geniş bir su kütlesi olan Akdeniz‘in olduğunu görüyoruz.
Adım 4: İstanbul, hem Karadeniz‘e hem de Marmara Denizi‘ne (ki haritada ayrı olarak gösterilmemiş ama coğrafi olarak var) kıyısı olan bir şehirdir. Ancak haritada doğrudan bir deniz ismiyle ilişkilendirilmesi gerektiğinde, konumu itibarıyla Ege Denizi ve Akdeniz‘e geçişin olduğu bölgededir.
Haritada İstanbul’un tam konumu ve çevresindeki denizler dikkate alındığında, en belirgin olarak Ege Denizi ve Akdeniz ile bağlantılı olduğunu söyleyebiliriz.
Ancak soruda “hangi denize kıyısı olan” diye sorulduğu için, İstanbul’un doğrudan kıyısı olan denizler Karadeniz ve Marmara Denizi’dir. Haritada bu denizler arasındaki bağlantı noktası olarak da görülebilir.
Haritada en net görülen ve İstanbul’un çevresinde işaretlenen denizler arasında bağlantı kurulabilecek olanlar Ege Denizi ve Akdeniz‘dir. İstanbul, bu denizlere ulaşımın sağlandığı bir boğaza sahiptir.
Soru 9: Haritada adı geçen İtalya’nın başkenti hangi şehirdir?
Çözüm:
Haritada İTALYA yazan bölgenin içinde, başkent olduğunu belirten bir nokta ile Roma şehri gösterilmiştir.
Dolayısıyla, İtalya’nın başkenti olarak haritada Roma gösterilmiştir.
Soru 10: Haritada hangi imparatorluklar gösterilmiştir?
Çözüm:
Haritada sınırları çizilmiş ve isimleri yazılmış olan imparatorluklar şunlardır:
- Rus Çarlığı
- Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
- Osmanlı Devleti
Bunlar haritada açıkça imparatorluk olarak belirtilmiş veya sınırları bu şekilde gösterilmiş devletlerdir.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Haritalar, tarih konularını öğrenirken bize çok büyük kolaylık sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!