Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün İnkılap Tarihi dersinde karşımıza çıkan bu metinleri birlikte inceleyeceğiz. Bu metinlerde geçen olayları, kahramanlıkları ve bunların sonuçlarını adım adım öğreneceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1:
Metinde bahsedilen Maraş halkının Fransız işgaline karşı direnişinin hangi tarihte TBMM tarafından “Kahraman” unvanıyla ödüllendirildiği belirtilmiştir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını metnin ilk paragrafında bulabiliriz. Metinde aynen şöyle deniyor: “…Maraş halkının bu tükenmez azmi karşısında Fransızlar şehri terk etmek zorunda kaldılar (11 Şubat 1920). Maraş halkının bu kahramanlığından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisi, bu ilimize “Kahraman” unvanını verdi (7 Şubat 1973).”
Burada dikkat etmemiz gereken iki tarih var. İlk tarih (11 Şubat 1920) Maraş halkının direnişinin sona erdiği ve Fransızların şehri terk ettiği tarih. İkinci tarih ise (7 Şubat 1973) ise Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bu kahramanlığa “Kahraman” unvanını verdiği tarih.
Soru bize TBMM’nin verdiği unvanın tarihini sorduğu için doğru cevap 7 Şubat 1973 olacaktır.
Soru 2:
Bayrak Olayı’nda Yüzbaşı Andre’nin emriyle Maraş Kalesi’ndeki Türk bayrağının indirilmesinden sonra yaşanan gelişme nedir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını metnin “Bayrak Olayı” başlığı altındaki ikinci paragrafta bulabiliriz. Paragrafta şöyle deniyor: “28 Kasım 1919 Cuma günü namaz kılmak için Ulu Cami’de toplanan halk, cuma günleri kalede dalgalanan Türk bayrağının indirilmiş olduğunu gördü. Halktan “Bayraksız namaz kılınmaz.” sesleri yükselmesi üzerine Ulu Cami imamı Rıdvan Hoca, halkın“Hürriyeti elinden alınmış bir milletin cuma namazı kılamayacağını bildirmiştir.” Bunun üzerine halk, Maraş Kalesi’ne sel gibi akarak kaleye tırmanır ve bir kenara atılmış olan Türk bayrağını bularak tekrar kale burcuna asar. Bayrak olayı, işgalci Fransızlara karşı başlayacak olan mücadelenin ilk adımı olmuştur.”
Burada Yüzbaşı Andre’nin emriyle bayrak indirildikten sonra halkın büyük bir tepki gösterdiğini, Ulu Cami imamının da halkı sakinleştirmeye çalışsa da başarılı olamadığını görüyoruz. Halk, “Bayraksız namaz kılınmaz.” diyerek kaleye tırmanıp bayrağı geri göndere çekiyor. Bu olay, işgalci Fransızlara karşı mücadelenin başlangıcı kabul ediliyor.
Yani, bayrağın indirilmesinden sonra halkın büyük bir tepki göstererek bayrağı tekrar göndere çekmesi ve bunun mücadelenin ilk adımı olmasıdır.
Soru 3:
Metne göre, Urfa halkının Fransız işgaline karşı direnişinin önemli bir göstergesi nedir?
Çözüm:
Bu sorunun cevabını metnin son kısmında, “Görüşünü Söyle” bölümünün altındaki paragraflarda bulabiliriz. Metinde Urfa’nın işgali ve halkın direnişi hakkında şu bilgiler veriliyor: “Ekim 1919’da İngilizlerden sonra Urfa’ya giren Fransızlar burada da Maraş’takine benzer uygulama-larda bulunmuşlardır. Bununla yetinmeyerek, Haçlı Seferleri sırasında kurulan Urfa Haçlı Kontluğu’na ka-dar geriye giden bir takım haklar ileri sürmüşlerdir. Fransızların Urfa’yı işgal etmeleriyle şehirde can ve mal güvenliği kalmadı. Bunun üzerine harekete geçen millî kuvvetler ve bölge halkı, özellikle Ali Saib Bey’in öncülüğünde yaptıkları mücadele ile Fransızları yendiler ve Urfa’yı düşman işgalinden kurtardılar (10 Nisan 1920). Türkiye Büyük Millet Meclisi, aldığı bir kararla Urfa ilimizin adını “Şanlıurfa” olarak de-ğiştirdi (12 Haziran 1984).”
Bu paragrafta Urfa halkının direnişi hakkında net bir bilgi verilmiş. Fransızların Urfa’yı işgal etmesiyle halkın can ve mal güvenliğinin kalmadığı, bunun üzerine millî kuvvetler ve bölge halkının Ali Saib Bey öncülüğünde mücadele ederek Fransızları yendiği ve şehri kurtardığı anlatılıyor.
Daha sonraki paragrafta ise şöyle deniyor: “Fransızların aynı bölgede bulunan Antep’e girme girişimleri sonucu Antep halkı ayaklandı. Çeşitli si-kıntı ve yokluklara rağmen, şehri Fransızlara karşı korudular. Özellikle Şahin Bey’in Fransızların Kilis’ten getirdikleri takviye kuvvetlere karşı gösterdiği kahramanlık, eşine ender rastlanan bir direniş örneğidir. Aldıkları takviye kuvvetlerle şehre tekrar saldıran Fransızlar, bu sefer de Antep halkının amansız müca-delesi ve beklenmedik direnisiyle karşılaştılar. 1 Nisan 1920’de başlayan Antep savunması, yaşanan aç-lık ve cephane yetersizliği nedeniyle 9 Şubat 1921’de son buldu. BMM, Anteplilerin bu kahramanca di-renişinden dolayı Antep şehrine “Gazi” unvanını verdi (8 Şubat 1921).”
Burada Antep halkının direnişinden bahsediliyor ve Şahin Bey’in gösterdiği kahramanlığın bir direniş örneği olduğu vurgulanıyor. Ayrıca Antep halkının gösterdiği mücadele ve direniş sonucunda şehrin “Gazi” unvanını aldığı belirtiliyor.
Soruda Urfa halkının direnişinin önemli bir göstergesi soruluyor. Metnin ilk paragrafında Urfa halkının direnişi sonucu Fransızları yenerek şehri kurtardığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Urfa’ya “Şanlıurfa” adını verdiği bilgisi yer alıyor. Bu, Urfa halkının direnişinin bir sonucu ve göstergesidir.
Sonuç olarak, Urfa halkının direnişinin önemli bir göstergesi, Fransızları yenerek şehri kurtarmaları ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Urfa’ya “Şanlıurfa” adının verilmesidir.