Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersimiz için harika bir metin ve sorularımız var. Gelin birlikte bu soruları çözelim ve konuyu iyice anlayalım.
***
**Ne Anlatılmaktadır?**
Atatürk, Nutuk’ta “1919 senesinin 19’uncu günü Samsun’a çıktım.” ifadeleriyle başlayan bu tarih eserini üç döneme ayırmıştır:
* 1919 – 1920: Genelgeler ve Kongreler Dönemi
* 1920 – 1923: Türkiye Büyük Millet Meclisi Dönemi
* 1923 – 1927: Türkiye Cumhuriyeti Dönemi
Anadolu’nun işgal edilmesi, Milli Mücadele yılları, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurulması ve inkılapların yapılışı bütün detayları ile Nutuk’ta anlatılmıştır. Nutuk, milli ve tarihi olayları tarafsız gözle yazmak isteyen bir tarihçinin eseri değil, doğrudan doğruya tarih yapanla yazanın aynı kişi olduğu bir eserdir. Benzerleriyle kıyaslamak mümkün değildir. Atatürk’ün bu eseri kaleme almasının en önemli nedenlerinden biri, milli tarih şuurunu aşılamaktır. Nutuk aynı zamanda Türk milletinin bugününe ve geleceğine ışık tutan önemli bir eserdir. Milli Mücadele Dönemi’nde ortaya çıkan siyasi, sosyal ve askeri olaylar bizzat Atatürk tarafından kaleme alınmıştır. Yakın tarihimizle ilgili araştırma yapmak isteyen herkesin baş ucu kitabıdır. Bu özelliğinden dolayı Türkiye’de en çok yayımlanan kitaplardan biridir. Diğer yandan Fransızca, Almanca, İngilizce ve Rusçaya da tercüme edilmiş önemli bir kaynak eserdir.
***
**Metin İnceleme**
Atatürk’ün Nutuk adlı eserinden alınan bazı bölümleri okuyalım:
* (…) Meclisin açılmasında acele ediyordum. Nihayet gelebilmiş olan milletvekilleriyle yetinerek meclisin Nisan’ın 23. Cuma günü açılmasına karar verdik…
* (…) Saygıdeğer efendiler, olaylar Sakarya Meydan Muharebesi’ne getirmek istiyorum. İkinci İnönü Muharebesi’nden sonra üç ay kadar bir zaman geçti. Ondan sonra 10 Temmuz 1921 tarihinde Yunan ordusu yeniden cephemize genel taarruza girişti.
* (…) Süratle kanun tasarısı hazırlandı. O gün meclisin ikinci oturumunda okundu. Ad okunarak oy kullanılması teklifine karşı kürsüye çıktım ve dedim ki, “Buna gerek yoktur, Memleketi, milletin istiklali ebedi olarak koruyacak ilkeleri, yüce meclisin oy birliği ile kabul edeceğini sanırım.” “Oylar” sesleri yükseldi sonunda başkan oya sundu ve “Oy birliği ile kabul edilmiştir,” dedi. (…) İşte efen diler, Osmanlı Saltanatı’nın yıkılış ve göçüş merasiminin son safhası böyle geçmiştir.
Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Nutuk, s. 1, 292, 412, 468, 543.
***
**20 Soru/yorum**
“Metin İnceleme” kısmında Nutuk’un verilmiş olan bölümlerinden ne tür çıkarımlarda bulunmak mümkündür? Nutuk’un yazılma gerekçesi sizce nedir? Açıklayınız.
*Çözüm:*
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden “Metin İnceleme” kısmında yer alan Nutuk’tan alınan bölümlerden yola çıkarak bazı çıkarımlar yapmamız ve Nutuk’un neden yazıldığını açıklamamız isteniyor. Hadi birlikte bu metinlere yakından bakalım:
**Adım 1: Metinlerden Çıkarımlar Yapalım**
Metinde verilen bölümlerde şunları görüyoruz:
* **Meclisin açılması:** Atatürk, meclisin açılmasında acele ettiğini belirtiyor. Bu, o dönemin ne kadar kritik olduğunu ve hızlı kararlar alınması gerektiğini gösteriyor.
* **Sakarya Meydan Muharebesi ve İnönü Savaşları:** Bu bölümler, Milli Mücadele’nin en çetin geçtiği zamanlara ait. Atatürk, önemli askeri olayları ve bunların sonuçlarını anlatıyor. Bu da Nutuk’un bir milli mücadele öyküsü olduğunu gösteriyor.
* **Kanun tasarısı ve oy birliği:** Bu kısım, yeni kurulan devletin meclis aracılığıyla nasıl yönetildiğini ve önemli kararların nasıl alındığını gösteriyor. Hatta önemli bir konuda oy birliğiyle karar alınması, milli birlik ve beraberliğin ne kadar güçlü olduğunu vurguluyor.
* **Osmanlı Saltanatı’nın yıkılışı:** Bu bölüm, eski rejimin bittiğini ve yeni bir dönemin başladığını ifade ediyor.
Bu çıkarımlardan yola çıkarak diyebiliriz ki, Nutuk sadece bir konuşma metni değil, aynı zamanda Milli Mücadele’nin yaşandığı dönemin önemli olaylarını, alınan kararları ve ülkenin gidişatını anlatan bir anı ve tarih kitabıdır.
**Adım 2: Nutuk’un Yazılma Gerekçesini Açıklayalım**
Metnin başında da belirtildiği gibi, Atatürk Nutuk’u yazarken en önemli nedenlerinden biri **milli tarih şuurunu aşılamak** olmuştur. Yani, Türk milletinin geçmişini, yaşadığı zorlukları ve başarılarını unutmaması, bunlardan ders çıkarması ve geleceğe daha güçlü adımlarla yürümesi için bu eseri kaleme almıştır.
Ayrıca:
* **Tarih yapanı, yazanı aynı kişi:** Atatürk, Nutuk’u kendisi bizzat yaşadığı olayları anlattığı için yazmıştır. Kendi gözlemleri ve deneyimleri ile tarih yazmıştır. Bu da Nutuk’u daha değerli ve güvenilir kılıyor.
* **Milletin bugününe ve geleceğine ışık tutmak:** Nutuk, sadece geçmişi anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda Türk milletinin nereden geldiğini ve nereye gitmesi gerektiğini de gösteriyor.
* **Yakın tarihimizi araştıranlar için kaynak olmak:** Nutuk, o döneme ait siyasi, sosyal ve askeri olayları en doğru şekilde öğrenmek isteyen herkes için önemli bir başvuru kaynağıdır.
Kısacası Nutuk, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini, zaferlerini ve kurduğu yeni devleti anlatan, gelecek nesillere yol gösteren çok önemli bir eserdir.
***
Umarım bu açıklamalarım soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun lütfen!