Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersinde çok önemli bir konuya değineceğiz. Görseldeki soruları birlikte inceleyip, adım adım çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
Soru 1:
Yararlı Cemiyetlerin Ortak Özellikleri
- Bu cemiyetler, bölgesel nitelikli olarak kurulurlar.
- Kendi bölgelerinin Türklere ait olduğunu toplantı, miting, propaganda ve yayın gibi etkinlikler- le duyurmaya çalıştılar.
- Yararlı cemiyetler, bölgesel nitelikli olduğundan bağımsızlık yolunda ortak hareket edemediler.
- Vatanın kurtarılması için çalışan bu yararlı cemiyetler, Mustafa Kemal tarafından Sivas Kongre- si’nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında bir araya getirilerek tek ça- lı altında toplandılar.
Bu soruda, yararlı cemiyetlerin genel özelliklerini öğreniyoruz. Gördüğünüz gibi bu cemiyetler, kendi bölgelerinin çıkarlarını savunmak için kurulmuşlar ama aynı zamanda vatanın bütünlüğü için de mücadele etmişlerdir. En önemli noktası da Sivas Kongresi’nde tek çatı altında toplanmalarıdır.
—
Soru 2:
Milli Varlığa Düşman Cemiyetler
Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler
| Adı | Amacı |
| Mavri Mira Cemiyeti | Kelime anlamı “kara kader” olan bu cemiyet, İstanbul’da Fener Rum Patrikhanesinin koruyucu- luğunda kurulmuştur. Cemiyetin amacı Megali İdea (Büyük Düşünce) emelini gerçekleştirmektir. Yani İstanbul, Trakya ve Batı Anadolu’nun Yunanistan tarafın- dan işgal edilmesini sağlamaktı. Bu amacı gerçekleştirmek için Rumlardan oluşan çeteler kura- rak Batı Anadolu’nun Yunanlar tarafından işgaline destek verdi. |
| Rum Pontus Cemiyeti | Merkezi Samsun olan bu cemi- yetin amacı, Doğu Karadeniz’de- ki Türk topraklarında Pontus devletini yeniden kurmaktı. |
| Etnik-i Etyerya Cemiyeti | Anadolu topraklarını Yunanis- tan’a katmak ve işgali kolaylaştır- mak istiyordu. |
| Hınçak ve Taşnak Cemiyeti | Ermeni patriği Zaven Efendi tara- fından kurulan bu cemiyet, Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kur- mayı planlıyordu. Bu amaçla böl- gede silahlı çeteler oluşturuldu. |
Bu tabloda ise milli varlığımıza düşman olan, yani ülkemizin bölünmesini isteyen azınlık cemiyetlerini görüyoruz. Her bir cemiyetin kendi adı ve amacı var. Örneğin, Mavri Mira Cemiyeti, büyük bir Yunan devleti kurmayı amaçlıyordu. Rum Pontus Cemiyeti ise Doğu Karadeniz’de Pontus devletini yeniden canlandırmak istiyordu. Hınçak ve Taşnak cemiyetleri de Doğu Anadolu’da Ermeni devleti kurma hayali peşindeydiler.
—
Soru 3:
Milli Mücadele’ye Karşı Olan Cemiyetler
| Adı | Amacı |
| Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti | Bu cemiyet, Osmanlı Devleti’nin varlığını devam ettirmesi için padi- şahın emir ve isteklerine uyulması gerektiğini savunuyordu. |
| Teal-i İslam Cemiyeti | İngilizlerin yardım ve desteği ile kurulan bu cemiyet, hilafet ve sal- tanatın güçlendirilmesi gerektiğini savunuyordu. |
| İngiliz Muhipleri Cemiyeti | Osmanlı Devleti’nin İngiltere’nin ko- ruması altında (manda ve himaye) varlığını devam ettirmesi gerektiğini savunan bu cemiyetin üyeleri ara- sında Osmanlı devlet yöneticileri de bulunmakta idi. |
| Hürriyet ve İtilaf Fırkası | Bu cemiyet, Millî Mücadele’nin karşısında yer aldı. Osmanlı Hükü- meti ile ortak hareket etti. |
| Wilson Prensipleri Cemiyeti | ABD mandasını savunan bu cemi- yetin merkezi İstanbul’da bulunu- yordu. ABD gibi güçlü bir devletin himayesine girilir ise Osmanlı Devleti’nin kurtulacağı düşünce- si bu cemiyet üyeleri tarafından savunulmakta idi. |
| Kürt Teal-i Cemiyeti | Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde bağımsız bir Kürt devleti kurmak isteyen bu cemi- yete İngiltere Hükümeti tarafından destek veriliyordu. |
Bu tabloda ise Milli Mücadele’ye karşı çıkan, yani Kurtuluş Savaşı’mızı baltalamaya çalışan cemiyetleri görüyoruz. Bu cemiyetler, kendi çıkarları için ülkenin bölünmesini veya yabancı devletlerin himayesine girmesini savunuyorlardı. Örneğin, Wilson Prensipleri Cemiyeti’nin üyeleri ABD mandasını savunuyordu. Kürt Teal-i Cemiyeti ise Doğu ve Güneydoğu’da bağımsız bir Kürt devleti kurmak istiyordu.
—
Soru 4:
Soru / yorum
Osmanlı vatandaşları tarafından kurulan cemiyetlerin Milli Mücadele’ye karşı olmalarının nedeni sizce nedir? Düşüncelerinizi belirtiniz.
Bu bir yorum sorusu sevgili öğrencilerim. Burada sizden, Osmanlı vatandaşları tarafından kurulan cemiyetlerin neden Milli Mücadele’ye karşı çıktıklarını düşünmenizi istiyor. Bu cemiyetlerin ortak amacı, Osmanlı Devleti’nin varlığını devam ettirmek ve padişahın otoritesini korumaktı. Milli Mücadele ise bu düzeni değiştirmeyi ve yeni bir Türk devleti kurmayı hedefliyordu. Bu yüzden, mevcut düzeni savunanlar Milli Mücadele’ye karşı çıktılar. Kısacası, kendi çıkarlarını ve eski düzeni koruma isteği, onları Milli Mücadele’ye karşı bir tavır almaya itti.
—
Umarım bu çözümlerimiz anlaşılır olmuştur. Unutmayın, tarih dersinde her detayın bir anlamı vardır ve bu detayları öğrenmek, vatanımızın geçmişini daha iyi anlamamızı sağlar. Hepinize başarılar dilerim!