8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Nev Kitap Yayınları Sayfa 161
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü dersimizde, inkılap tarihimizin önemli konularından birini, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşunu ve bu döneme ait soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!
Soru 1:
Metinde, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılma nedenleri arasında gösterilen durumlar nelerdir?
Bu soruda, metni dikkatlice okuyarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapanmasına yol açan sebepleri bulmamız gerekiyor. Metinde şu ifadeler yer alıyor:
- “Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılması ile Türkiye’de çok partili rejim denemelerinin ilki başarısızlıkla sonuçlandı.”
- Metnin başında ise Cumhuriyet rejiminin tehlikeye düştüğünü gören devlet görevlilerinin, gerekli önlemleri alarak ayaklanmanın bastırılmasını sağladığı belirtiliyor.
Bu bilgilerden yola çıkarak, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılma nedenleri arasında şunlar gösterilebilir:
- Cumhuriyet rejiminin tehlikeye girmesi: Fırkanın faaliyetlerinin Cumhuriyet rejimini tehdit ettiğine dair bir algı oluşmuş.
- Ayaklanmaların bastırılması: Fırkanın bazı üyelerinin ayaklanmalara karıştığı ve bu ayaklanmaların bastırılması gerektiği düşünülmüş.
Yani, fırkanın kendisi doğrudan kapatılma sebebi olmasa da, onun faaliyetlerinin yarattığı olumsuz ortam ve sonuçları kapatılma sürecini tetiklemiş diyebiliriz.
Şimdi ikinci soruya geçelim.
Soru 2:
Mustafa Kemal sizce neden yeni bir parti kurulmasını istiyor? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Bu soru, Mustafa Kemal’in düşünce dünyasına ve o dönemin siyasi atmosferine dair yorum yapmamızı istiyor. Metinde, Mustafa Kemal’in 1929 yılındaki dünya ekonomik bunalımı ve ülkenin sıkıntılarından kurtulabilmesi için yeni bir parti kurulmasını istediği belirtiliyor. Ayrıca, bu yeni parti ile farklı görüşler taşıyan arkadaşlarıyla bir araya gelmek istediği de ima ediliyor.
Mustafa Kemal’in yeni bir parti kurma isteğinin nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
- Ülkenin ekonomik sorunlarını çözmek: O dönemde yaşanan dünya ekonomik bunalımının Türkiye’yi de etkilediği ve bu sorunlarla mücadele etmek için daha güçlü bir siyasi iradeye ihtiyaç duyulduğu düşünülebilir.
- Farklı görüşleri bir araya toplamak: Mustafa Kemal, ülkenin kalkınması için farklı düşüncelere sahip insanların da sürece dahil olmasını istemiş olabilir. Bu, daha kapsayıcı ve geniş tabanlı bir yönetim anlayışını hedefler.
- Deneyim kazanmak ve çok partili hayata geçişi hızlandırmak: Çok partili sisteme geçiş, demokrasinin gelişimi için önemli bir adımdır. Mustafa Kemal, bu deneyimi yaşatarak ülkeyi daha ileriye taşımayı amaçlamış olabilir.
- Cumhuriyet rejimini güçlendirmek: Tek parti yönetiminin bazen tıkanıklıklara yol açabileceği düşünülerek, farklı fikirlerin tartışıldığı bir ortamda Cumhuriyetin daha sağlam temeller üzerine oturmasını sağlamak istemiş olabilir.
Bu nedenler ışığında, Mustafa Kemal’in yeni bir parti kurma isteğinin, ülkenin içinde bulunduğu durumu iyileştirme, siyasi çeşitliliği sağlama ve demokrasiyi güçlendirme amacını taşıdığını söyleyebiliriz.
Şimdi sırada, verilen kısaltmaların açılımlarını bulmamız gereken bir soru var.
Soru 3:
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kurulan siyasi partilerinin adlarıyla ilgili aşağıdaki verilen kısaltmaların açılımını yazınız.
- HF:
- CHF:
- TCF:
- SCF:
Bu soru, Cumhuriyet tarihimizdeki ilk siyasi partilerin tam adlarını bilmemizi gerektiriyor. Metinde doğrudan bu kısaltmaların açılımları verilmemiş. Ancak, metinde “Serbest Cumhuriyet Fırkası”ndan bahsediliyor. Bu da bize bir ipucu veriyor.
Gelin bu kısaltmaların açılımlarını birlikte bulalım:
- HF: Bu kısaltma, metinde doğrudan geçmiyor ama bu dönemin siyasi partilerine bakıldığında, Halk Fırkası‘nı temsil edebilir. Halk Fırkası, Cumhuriyet Halk Partisi’nin öncülüdür.
- CHF: Bu kısaltma, hepimizin bildiği gibi Cumhuriyet Halk Fırkası‘nın kısaltmasıdır. Daha sonra Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır.
- TCF: Metinde bahsedilen ve kapatılan parti olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‘nın kısaltmasıdır.
- SCF: Metinde bahsedilen ve yine Mustafa Kemal’in kurmayı düşündüğü ancak daha sonra kurulan parti olan Serbest Cumhuriyet Fırkası‘nın kısaltmasıdır.
Bu şekilde, ilk siyasi partilerimizin isimlerini ve kısaltmalarını öğrenmiş olduk. Bu partiler, Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçiş sürecindeki önemli adımlarıdır.
Umarım bu çözümlerimiz, konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorunuz olursa çekinmeden sorun lütfen!