Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün, Milli Mücadele döneminin önemli cephelerinden Doğu ve Güney Cephesi’ni inceleyeceğiz. Hazırsanız, dersimize başlayalım!
***
### 1. Soru ve Çözümü
**Soru:** Doğu Cephesi’nde görev yapan Kâzım Karabekir komutasındaki ordu kimlerden oluşmaktaydı? Bu ordunun BMM’ye bağlanma nedenini araştırınız.
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden Kâzım Karabekir Paşa’nın komuta ettiği Doğu Cephesi ordusunun kimlerden oluştuğunu ve neden Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (BMM) bağlandığını öğrenmemiz isteniyor.
* **Adım 1: Ordunun Oluşumu**
Haritaya ve metne baktığımızda, Kâzım Karabekir komutasındaki ordunun büyük ölçüde **Ermeni ve Fransızlara karşı mücadele eden Türk askerlerinden** oluştuğunu görüyoruz. Bu ordu, Anadolu’nun doğusunu düşman işgalinden kurtarmakla görevliydi.
* **Adım 2: BMM’ye Bağlanma Nedeni**
Metinde de belirtildiği gibi, Doğu Cephesi’nin açılmasındaki temel amaçlardan biri, Ermeni devletinin kurulmasına engel olmaktı. Kâzım Karabekir komutasındaki bu başarılı ordu, Ermenilerle yapılan mücadelelerde önemli zaferler kazandı. Bu zaferler ve kazanılan başarılar sonucunda, Doğu Cephesi’nin başarıyla tamamlanmasının ardından ordu, **TBMM Hükümeti’nin otoritesini güçlendirmek ve milli mücadeleyi tek bir merkezden yönetmek amacıyla BMM’ye bağlandı.** Bu bağlanma, ulusal birliğin ve mücadelenin tek bir çatı altında toplanmasının bir göstergesidir.
***
### 2. Soru ve Çözümü
**Soru:** Ermenilere karşı kazanılan bu başarı ve yapılan anlaşma ile hem Ermeni sorunu çözüme kavuşturuldu hem de Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin millettelerarası alanda ilk siyasi başarısını elde etti. Böylece, Büyük Millet Meclisinin siyasi varlığı, ilk kez bir devlet tarafından tanınmış oldu. Doğu Cephesi’nin kapanması bu bölümü Güney ve Batı cephelerine gönderildi, böylece bu cephelerin daha da güçlenmesi sağlandı.
**Bu metinden hareketle;**
a) Ermenilere karşı kazanılan başarı hangi cephede elde edilmiştir?
b) Bu başarı sonucunda hangi antlaşma yapılmıştır?
c) Bu antlaşma ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin siyasi varlığı ilk kez hangi devlet tarafından tanınmıştır?
d) Doğu Cephesi’nin kapanmasıyla askerler hangi cephelere gönderilmiştir?
e) Doğu Cephesi’nin kapanması diğer cepheleri nasıl etkilemiştir?
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda bize verilen metni dikkatlice okuyarak bazı temel bilgileri çıkarmamız isteniyor. Haydi birlikte metni analiz edelim:
**a) Ermenilere karşı kazanılan başarı hangi cephede elde edilmiştir?**
* Metinde açıkça “Ermenilere karşı kazanılan bu başarı” ifadesi geçiyor. Yine metnin başlığında “Doğu Cephesi”nden bahsediliyor. Bu iki bilgi bir araya geldiğinde, başarıların **Doğu Cephesi**’nde elde edildiği anlaşılır.
**b) Bu başarı sonucunda hangi antlaşma yapılmıştır?**
* Metinde, “yapılan anlaşma ile hem Ermeni sorunu çözüme kavuşturuldu” deniyor. Devamında, “Bu antlaşma ile Doğu sınırı tespit edildi” bilgisi de yer alıyor. Metnin devamında yer alan “Gümrü Barış Antlaşması” ifadesi, bu antlaşmanın adını bize veriyor. Dolayısıyla, yapılan antlaşma **Gümrü Antlaşması**’dır.
**c) Bu antlaşma ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin siyasi varlığı ilk kez hangi devlet tarafından tanınmıştır?**
* Metinde, “Büyük Millet Meclisinin siyasi varlığı, ilk kez bir devlet tarafından tanınmış oldu” deniyor. Bu devletin kim olduğu soruluyor. Metnin daha önceki satırlarında “Misak-ı Millî’yi tanıyan Ermenistan” ifadesi yer alıyor. Bu da bize, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin siyasi varlığının ilk kez **Ermenistan** tarafından tanındığını gösteriyor.
**d) Doğu Cephesi’nin kapanmasıyla askerler hangi cephelere gönderilmiştir?**
* Metnin sonlarına doğru, “Doğu Cephesi’nin kapanması bu bölümü Güney ve Batı cephelerine gönderildi” ifadesi yer alıyor. Bu da askerlerin **Güney ve Batı cephelerine** gönderildiğini açıkça belirtiyor.
**e) Doğu Cephesi’nin kapanması diğer cepheleri nasıl etkilemiştir?**
* Metnin son cümlesi bu sorunun cevabını veriyor: “…böylece bu cephelerin daha da güçlenmesi sağlandı.” Yani, Doğu Cephesi’nden gelen askerler ve kaynaklar sayesinde **Güney ve Batı cepheleri daha da güçlenmiştir.** Bu, milli mücadelenin genel başarısı için çok önemli bir adımdı.
***
Umarım bu açıklamalarımız, konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim. Aklınıza takılan sorular olursa çekinmeden sorabilirsiniz! Başarılar dilerim!