Merhaba sevgili öğrencilerim, 8. Sınıf İnkılap Tarihi dersimize hoş geldiniz! Bugün, görselde yer alan soruları birlikte inceleyip çözeceğiz. Unutmayın, her soru bir öğrenme fırsatıdır. Hadi başlayalım!
—
**Soru 1:**
Görselde yer alan metinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki dış politikada yaşanan gelişmelerle ilgili bir araştırma yapılması isteniyor. Bu araştırmada, Kurtuluş Savaşı sonrasında yeni kurulan Türk devleti, dış politikadaki gelişmeleri için Sovyetler Birliği ve Afganistan ile dostluk anlaşmaları yaptığı belirtiliyor. Millî Mücadele’nin kazanılmasından sonra dış politika, savaşlar yerine diplomasi önem kazanmış. Bu dönemde yapılan diplomatik görüşmeler sonucu, Lozan Antlaşması’ndan kalan sorunların çözümüne çalışılmış. Özellikle Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Hatay’ın ana vatana katılması gibi Türk dış politikasının ne kadar başarılı olduğunu gösteren örnekler verilmiş. Bu başarıların kazanılmasında Atatürk’ün dış politikada uyguladığı temel ilke ve hedeflerin etkisi büyükmüş.
Bu metin, Atatürk dönemindeki dış politikanın temelini oluşturan bazı ilkeleri vurguluyor. Bu ilkelerden biri de “Tam Bağımsızlık” ilkesidir. Metinde, “Atatürk’ün Türk dış politikasında belirlediği hedeflerin başında tam bağımsızlık düşüncesi gelir. Osmanlı İmparatorluğu’nun yabancı devletlere tanıdığı ayrıcalıklar sebebiyle sürekli müdahaleye uğradığını bilen Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni dışarıdan gelebilecek bütün etkilerden uzak tutmaya çalıştı. O, diğer devletlerin iç politikalarından ve yönetim sistemlerinden etkilenmeyen milli bir dış politika oluşturdu. Her yönüyle milli özellikler içeren bu Atatürkçü dış politika, uluslararası sorunla-rın çözümünde her zaman tam bağımsızlık ilkesi en vazgeçilmez ilke oldu.” şeklinde açıklanmıştır.
Bir diğer önemli ilke ise “Gerçekçilik” ilkesidir. Metinde bu ilke şöyle anlatılmış: “Atatürk döneminde oluşturulan Türk dış politikasının en önemli özelliği, gerçekçilik üzerine kurulmuş olmasıdır. Gerçekçilik ilkesine göre var olan sorunlar belirlenerek sorunların çözümünde karşılıklı diyalog ve görüşme yolları izlenmelidir. Bu görüşmeler yapılırken diğer devletlere karşı düş-manca bir tutum içine girilmemelidir. Dostlarımıza her zaman güven duymalı fakat dış politikada ted-biri de elden bırakmamalıyız. Atatürk gerçekçilik konusunda şöyle söylemiştir: ‘Büyük hayaller peşinde koşan, yapamayacağımız şeyleri yapar gibi görünen sahtekâr insanlar-dan değiliz.'”
Son olarak, “Mütekabiliyet (Karşılıklılık)” ilkesi de değinilmiş. Metinde, “Devletler arası ilişkilerde, ülkenin çıkarlarını diğer devletlere karşı koruma ilkesini esas alır. İki devlet arasında bir sorunun çözümünde devreye giren mütekabiliyet ilkesi, bir devletin yapması gerekenleri diğer dev-letin de yapması gerektiğini ortaya koyar. Lozan Barış Antlaşma-sı’nda Türkiye bu esasa dayanarak Türkiye’de yaşayan Rumla-ra tanınan hakların aynısını Yunanistan’ın Batı Trakya bölgesin-de yaşayan Türkler için de sağlamıştır.” şeklinde açıklanmıştır.
Bu metin üzerinden herhangi bir soru sorulmamış, sadece bilgiler verilmiş. Bu bilgiler, Atatürk’ün dış politikasını daha iyi anlamamız için bize yardımcı oluyor.
—
Umarım bu açıklamalar, Atatürk’ün dış politikası ve temel ilkeleri konusunu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Eğer aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun lütfen!