Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersimiz için gönderdiğiniz görsellerdeki soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!
**Soru 1:**
Metinde geçen “Tekke, zaviye ve türbeler kapatılırken tarihçe yer edinmiş kişilerin ve din büyüklerinin türbeleri kapatılmamıştır. Bunlar arasında; Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlana, Osman Gazi ve Orhan Gazi türbeleri yer almaktadır.” ifadesiyle vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
**Çözüm:**
Bu soruda, metinde belirtilen tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına rağmen bazı önemli şahsiyetlere ait türbelerin açık bırakıldığı bilgisi veriliyor. Buradaki ana fikir, kapatılan yerlerin genellikle dini ve toplumsal yapıları etkileyen, tarikatlara ait olanlar olduğu; ancak tarihi ve kültürel önemi olan, milli ve manevi değerlerimizin sembolü haline gelmiş şahsiyetlere ait türbelerin bu kapsam dışında tutulduğudur. Bu durum, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin hem laikleşme yolunda adımlar atarken hem de milli ve manevi değerlerine sahip çıktığını göstermektedir.
* **Adım 1:** Metindeki anahtar kelimeleri belirleyelim: “Tekke, zaviye, türbeler kapatılırken”, “tarihçe yer edinmiş kişiler”, “din büyükleri”, “Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlana, Osman Gazi ve Orhan Gazi türbeleri”.
* **Adım 2:** Bu kelimeler arasındaki ilişkiyi inceleyelim. Tekkeler, zaviyeler ve bazı türbeler kapatılırken, milli mücadele ve kuruluş döneminde önemli yeri olan şahıslara ait türbelerin açık tutulduğu anlaşılıyor.
* **Adım 3:** Bu durumun ne anlama geldiğini düşünelim. Bu, Cumhuriyet’in sadece batıl inançları veya tarikatları ortadan kaldırmakla kalmayıp, aynı zamanda milli ve manevi değerlerimize sahip çıktığını gösterir. Yani, kapatılan yerler toplumsal düzeni ve laikliği tehdit eden unsurlar olarak görülürken, açık bırakılanlar ise milli kimliğin ve tarihin bir parçası olarak kabul edilmiştir.
Bu nedenle, soru metnindeki temel düşünce, “Cumhuriyetin laikleşme ilkesini benimserken milli ve manevi değerlere de sahip çıktığı”dır.
**Soru 2:**
Aşağıdakilerden hangisi, metinde “Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına yönelik eleştirilerin yöneltildiği” şeklinde ifade edilen durumun bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?
**Çözüm:**
Bu soruda bizden istenen, metinde bahsedilen “tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması” uygulamasının olası bir sonucunu bulmamız. Metnin genelinde bu kapatmaların nedenlerinin laikleşme ve çağdaşlaşma olduğu ima ediliyor. Eğer bu kapatmalar eleştiriliyorsa, bu eleştiriler genellikle bu tür mekanların kapatılmasının getireceği olumsuzluklar üzerine odaklanır.
* **Adım 1:** Metindeki ilgili kısmı tekrar okuyalım: “Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına yönelik eleştirilerin yöneltildiği”. Bu ifade, bu kapatmaların herkes tarafından olumlu karşılanmadığını gösteriyor.
* **Adım 2:** Bu tür eleştirilerin neden kaynaklanabileceğini düşünelim. İnsanlar, kapatılan yerlerin dini veya manevi önemini, toplumsal işlevini veya tarihi değerini gerekçe göstererek eleştiri yapabilirler.
* **Adım 3:** Bu eleştirilerin sonucunda ne gibi bir durum ortaya çıkmış olabilir? Eğer kapatılan yerler eleştiriliyorsa, bu durumdan etkilenenler veya bu kapatmalara karşı çıkanlar bir araya gelerek kendi görüşlerini savunmuş olabilirler. Metin, bu tür eleştirilerin “Görüşünü Söyle” başlığı altında toplandığını gösteriyor. Bu da, bu eleştirilerin bir tür “sesini duyurma” çabası olduğunu düşündürüyor.
Dolayısıyla, bu eleştirilerin bir sonucu olarak, “Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmaması gerektiği yönündeki görüşlerin dile getirilmesi” ortaya çıkmıştır. Metindeki “Görüşünü Söyle” başlığı da bu durumu desteklemektedir.
**Soru 3:**
Metne göre, Osmanlı İmparatorluğu’nda kullanılan takvim, saat ve ölçülerin farklı olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
**Çözüm:**
Bu soruda, Osmanlı Devleti’nde kullanılan takvim, saat ve ölçülerin neden farklı olduğunun sebebini arıyoruz. Metin, bu konuya “Araştırınız” başlığı altında değiniyor ve önemli bilgiler veriyor.
* **Adım 1:** Metinde geçen ilgili bölümü dikkatlice okuyalım: “Osmanlı İmparatorluğu’nda kullanılan takvim, saat ve ölçüler geçmiş ülkelerdeki kullanıcı sistemlerden farklıydı. Bu durum uluslararası ilişkilerde, ticarette, haberleşmede ve ulaşımda birçok güçlük çıkarıyordu.”
* **Adım 2:** Bu ifadeden yola çıkarak, farklılıkların nedenlerini düşünelim. Metin, bu farklılıkların “uluslararası ilişkilerde, ticarette, haberleşmede ve ulaşımda birçok güçlük” çıkardığını belirtiyor. Bu güçlüklerin yaşanmasının ana sebebi, diğer ülkelerle ortak bir dilin (bu durumda ölçü, takvim ve saat açısından) olmamasıdır.
* **Adım 3:** Yani, farklılıkların kendisi bir sebep değil, sonuçtur. Asıl sebep, bu farklılıkların yol açtığı sorunlardır. Bu sorunların çözülmesi için ortak bir sisteme geçme ihtiyacı doğmuştur. Bu ortak sisteme geçilmemesi, yani farklılıkların devam etmesi, bu sorunların temel sebebi olmuştur.
Bu nedenle, metne göre Osmanlı İmparatorluğu’nda kullanılan takvim, saat ve ölçülerin farklı olmasının temel sebebi, “Bu durumun uluslararası ilişkilerde, ticarette, haberleşmede ve ulaşımda birçok güçlük çıkarması”dır. Bu güçlükler, farklılıkların devam etmesinin bir sonucudur ve bu da bir anlamda farklılıkların temel sebebidir.
**Soru 4:**
Metinde yer alan 4.24 numaralı görseldeki takvim yaprağında aşağıdaki tarihlerden hangisi yer almaktadır?
a) 7 Nisan 1911
b) 7 Mart 1911
c) 7 Mayıs 1911
d) 7 Haziran 1911
**Çözüm:**
Bu soruda, görseldeki takvim yaprağında hangi tarihin yer aldığını bulmamız gerekiyor. Görseli dikkatlice inceleyerek bu bilgiye ulaşacağız.
* **Adım 1:** 4.24 numaralı takvim görseline yakından bakalım.
* **Adım 2:** Görselde hem Rumi hem de Miladi takvim bilgilerinin olabileceğini düşünerek incelemeye başlayalım.
* **Adım 3:** Görselin ortasında büyük rakamlarla “7” yazıldığını görüyoruz. Bu, gün bilgisini temsil ediyor olmalı.
* **Adım 4:** Hemen altında “Jeudi” yazıyor. Bu Fransızca’da “Perşembe” anlamına gelir. Ancak soruda gün bilgisi değil, ay ve yıl soruluyor.
* **Adım 5:** Rakam “7”nin üstünde, Fransızca “AVRIL” yazısını görüyoruz. “Avril”, Fransızca’da “Nisan” ayını ifade eder.
* **Adım 6:** En üstte ise “1911” yılını görüyoruz. Bu, Miladi takvimdeki yıl bilgisidir.
* **Adım 7:** Şimdi bu bilgileri birleştirelim: Gün 7, Ay Nisan, Yıl 1911. Yani tarih 7 Nisan 1911’dir.
Seçeneklere baktığımızda, bu tarihin a) 7 Nisan 1911 olduğunu görüyoruz.
**Soru 5:**
Metne göre, Türkiye’de Miladi takvime geçişin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
**Çözüm:**
Bu soruda, Türkiye’nin Miladi takvime geçişinin ana nedenini bulmamız isteniyor. Metin bu konuda da açıklayıcı bilgiler sunuyor.
* **Adım 1:** Metnin Miladi takvimle ilgili kısmını dikkatlice okuyalım. Metinde şöyle deniyor: “Ülkede, ay yılına dayalı hicri takvim ile güneş yılına dayalı Rumi takvim birlikte kullanılırken çağdaş ülkeler, güneş yılına dayalı miladi takvimi kullanıyorlardı. Farklı takvimlerin kullanılması günlük yaşamda ve uluslararası ticarette sorunların çıkmasına sebep oluyordu. Batılı ülkelerle takvim konusunda birlik sağlamak için 26 Aralık 1925 tarihinde çıkarılan bir kanun ile hicri ve Rumi takvim kaldırıldı. Yerine, 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren yürürlüğe giren miladi takvim kabul edildi.”
* **Adım 2:** Bu bilgiden yola çıkarak, neden Miladi takvime geçildiğini düşünelim. Metin, çağdaş ülkelerin Miladi takvimi kullandığını belirtiyor. Ayrıca, farklı takvimlerin “günlük yaşamda ve uluslararası ticarette sorunların çıkmasına sebep olduğu”nu vurguluyor.
* **Adım 3:** Bu iki nokta, Miladi takvime geçişin temel amacını ortaya koyuyor. Birincisi, diğer ülkelerle, özellikle Batılı ülkelerle uyum sağlamak. İkincisi ise, yaşanan ekonomik ve sosyal sorunları ortadan kaldırmak. Yani, hem çağdaşlaşma hem de uluslararası entegrasyon bu geçişin ana nedenleridir.
Bu nedenle, metne göre Türkiye’de Miladi takvime geçişin temel amacı, “Çağdaş ülkelerle uyum sağlamak ve uluslararası ticarette yaşanan sorunları ortadan kaldırmak”tır.
Umarım bu çözümlerimiz anlaşılır olmuştur. Hepinize başarılar dilerim!