Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersinde, Atatürk’ün dış politikası kapsamında imzaladığımız önemli antlaşmalardan Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’nı inceleyeceğiz. Bu konular, ülkemizin uluslararası alandaki yerini ve güvenliğini sağlamak için attığı adımları anlamamız açısından çok önemli. Hazırsanız, gelin bu antlaşmalara birlikte göz atalım.
—
**Balkan Antantı ve Sadabat Paktı**
**Balkan Antantı**
Birinci Dünya Savaşı bittikten sonra, dünyada barışı sağlamak amacıyla çeşitli antlaşmalar imzalanmıştı. Ancak bu antlaşmaların hepsi adaletli bir şekilde uygulanmadığı için ülkeler arasında güvensizlikler devam etti. Barışı sağlamak için kurulan Milletler Cemiyeti bile, devletler arasındaki sorunların çözümünde beklenen etkiyi gösteremedi. Bu durum, ülkelerin kendi güvenliklerini sağlama yoluna gitmelerine neden oldu.
Birinci Dünya Savaşı sonunda çizilen yeni Balkan haritası, bazı ülkeleri pek de memnun etmemişti. Özellikle İtalya ve Almanya, Balkanlar’da nüfuz sahibi olmak istiyorlardı. Bu durum, 1933 yılından itibaren Balkan ülkelerinin hızla silahlanmasına yol açtı ve bu ülkeler arasında bir kuşku atmosferi oluştu.
İşte bu ortamda, Atatürk’ün izlediği akıllıca dış politika sayesinde, Türkiye ile Yunanistan arasında bir yakınlaşma başladı. Almanya ve İtalya’dan çekinen diğer Balkan ülkeleri de bu duruma kayıtsız kalmadı. Yugoslavya ve Romanya da bu yakınlaşmaya destek verdi. Sonunda, Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya, Atina‘da bir araya gelerek Balkan Antantı‘nı imzaladılar. Bu antlaşma 9 Şubat 1934 tarihinde imzalanmıştır.
Unutmayınız:
Arnavutluk, İtalya’dan çekindiği için Bulgaristan ise Makedonya sorunundan dolayı bu antanta katılmadı.
Balkan Antantı ile imzalayan devletler, karşılıklı sınırlarını garanti altına aldılar. Ayrıca aralarında ekonomik ve siyasi iş birliği yapılması kararlaştırıldı. Türkiye, bu antantın devam etmesini ve geliştirilmesini istemesine rağmen, ne yazık ki İkinci Dünya Savaşı’nın çıkması ile 1940 yılında geçerliliğini yitirdi.
**Sadabat Paktı**
Balkan Antantı ile doğu sınırlarını güvence altına alan Türkiye, bu kez de doğu sınırlarını güvence altına almak istiyordu. Çünkü İtalya’nın, Doğu Anadolu üzerinde yayılmacı bir politika izlediği görülüyordu. Bu durumun önemini anlayan Türkiye, 1932 yılında İran ile bir sınır antlaşması yaptı. Ardından 1937 yılında Irak ile bir dostluk antlaşması imzaladı. Bu gelişmeler sonucunda, 1937 yılında İran, Irak, Afganistan ve Türkiye arasında Sadabat Paktı imzalandı. Bu paktın amacı, doğu sınırlarının güvenliğini sağlamak ve bölgede barışı korumaktı.
Sadabat Paktı’nın imzalanmasıyla birlikte, Türkiye’nin doğu sınırları da güvence altına alınmış oldu. Bu antlaşma, Türkiye’nin barışçıl dış politikasının önemli bir göstergesidir.
İşte bu şekilde, sevgili öğrenciler, Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk’ün önderliğinde hem batı hem de doğu sınırlarını güvence altına alarak, barış ve istikrar içinde bir dış politika izlemiştir. Bu antlaşmalar, ülkemizin uluslararası alandaki önemini ve saygınlığını da artırmıştır.
Bugünkü dersimiz bu kadar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hepinize sağlıklı günler dilerim!
184