8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Nev Kitap Yayınları Sayfa 45

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugünkü dersimiz, tarihimizin en önemli dönüm noktalarından biri olan Çanakkale Cephesi ve Mustafa Kemal Atatürk’ün bu cephedeki rolü üzerine olacak. Şimdi görseldeki soruları birlikte inceleyip, en doğru şekilde cevaplayalım.

***

**Soru 1:**

**Metin:**
2.8 Mustafa Kemal Çanakkale Cephesi’nde, 1915

c. Mustafa Kemal Çanakkale’de

Çanakkale Cephesi’nde düşman çıkarmasının en kanlı mücadelelerin yaşandığı yerlerden biri de; Arıburnu’dur. Bölgenin savunmasını yapacak kişi 19. Tümen’in Komutanı Mustafa Kemal’di. Mustafa Kemal, çıkarma haberini alır almaz 19. Tümen’e hazırlık emri verdi. Bölgede görevli 3. Ordu Komutanı Esat Paşa’ya Conkbayırı bölgesini savunmasını söyleyerek kendi emrindeki alayı, Arıburnu’na sevk etti. Yaptığı hücum sayesinde Kocaçimen kurtarıldı. Mustafa Kemal’in, Türk ordusunu düzene sokması, sönük hücumları ile düşmanı püskürtmesi konusunda görüşünü belirten bir tarihçi eserinde şöyle diyor:

“O genç Türk subayının o anda, o noktada bulunması müttefikler için kaderin en korkunç darbesi oldu. O olmasaydı Avustralyalılar ve Yeni Zelandalılar o sabah Conkbayırı’nı ele geçirecek ve savaş lehimize sonuçlanacaktı.” (1)

**Çözüm:**

Bu metin, Mustafa Kemal’in Çanakkale Cephesi’ndeki görevini ve onun stratejik dehasını anlatıyor. Metinde bahsedilen “19. Tümen’in Komutanı Mustafa Kemal” ifadesi, onun bu cephede önemli bir rol üstlendiğini gösteriyor. Ayrıca, düşmanın çıkarma yaptığı Arıburnu’nda bölgeyi savunanlar arasında yer aldığını ve “hazırlık emri verdiğini” belirtiyor. Metnin devamında ise, onun “Türk ordusunu düzene sokması” ve düşmanı püskürtmedeki başarısı vurgulanıyor. Son olarak, bir tarihçinin “O genç Türk subayının o anda, o noktada bulunması müttefikler için kaderin en korkunç darbesi oldu.” sözü, Mustafa Kemal’in o anki varlığının savaşın gidişatını nasıl değiştirdiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

***

**Soru 2: Görüşünü Söyle**

**Metin:**
Bu tarihçi, İtilaf Devletleri’nin Çanakkale Savaşı’nı kaybetmelerinin nedenini niçin Mustafa Kemal olarak gösteriyor? Sizce Mustafa Kemal nasıl bir komutandır? Düşüncelerinizi söyleyiniz.

**Çözüm:**

Sevgili öğrenciler, bu soru biraz da sizin yorumlarınızı ve düşüncelerinizi almak için sorulmuş. Tarihçi, İtilaf Devletleri’nin Çanakkale’yi neden kaybettiğini sorarken, Mustafa Kemal’in rolünü ön plana çıkarıyor. Bunun birkaç nedeni olabilir:

* **Stratejik Zekası:** Mustafa Kemal, düşmanın nereye çıkarma yapacağını önceden tahmin etmiş ve askerlerini ona göre hazırlamıştır. Bu, onun ne kadar ileri görüşlü ve stratejik bir komutan olduğunu gösterir.
* **Cesareti ve Liderliği:** Metinde bahsedildiği gibi, o kritik anda “o noktada bulunması” ve askerlerini yönetmesi, hem cesaretini hem de liderlik vasfını ortaya koyar. Düşmanın en yoğun olduğu yerde bile sakin kalıp emirler verebilmesi, askerlerine de güven vermiştir.
* **Türk Ordusunu Yeniden Düzenlemesi:** Metinde “Türk ordusunu düzene sokması” ifadesi, onun sadece savaş alanında değil, aynı zamanda ordunun genel yapısını ve motivasyonunu da iyileştirdiğini gösterir.
* **Askerlerinin Gözündeki Yeri:** Tarihçinin sözleri, onun varlığının sadece askeri bir durum değil, aynı zamanda bir moral kaynağı olduğunu da ima ediyor.

Bu nedenlerle, tarihçi Mustafa Kemal’i, İtilaf Devletleri’nin yenilgisinin önemli bir nedeni olarak görüyor olabilir.

Sizce Mustafa Kemal nasıl bir komutandır? Bence o, hem **akıllı bir asker**, hem **cesur bir lider**, hem de **vatansever bir kahraman**dır. Onun savaş stratejileri, askerlerine olan inancı ve vatanını kurtarma konusundaki kararlılığı onu unutulmaz bir komutan yapmıştır.

***

**Soru 3: Bunları Biliyor musunuz?**

**Metin:**
Çanakkale Cephesi’nde Görev Yapan Komutanlar:

| Mustafa Kemal | Anafartalar Grup Komutanı |
| :—————— | :———————— |
| Mareşal Fevzi Çakmak | 5. Kolordu / Anafartalar Grup Komutanı |
| Kâzım Karabekir | 14. Piyade Tümen Komutanı |
| Ali Fuat Cebesoy | 25. Piyade Tümen Komutanı |

**Çözüm:**

Bu tablo, Çanakkale Cephesi’nde görev yapmış önemli komutanları ve onların görevlerini bizlere sunuyor. Gördüğümüz gibi, her komutanın farklı bir sorumluluğu ve farklı bir görev alanı olmuş.

* **Mustafa Kemal:** Anafartalar’da önemli görevler üstlenmiş. Bu da onun bu cephede ne kadar kritik bir rol oynadığını bir kez daha gösteriyor.
* **Mareşal Fevzi Çakmak:** Hem 5. Kolordu’da hem de Anafartalar’da görev yapmış. Bu da onun hem genel bir komutanlık hem de özel bir cephe komutanlığı yaptığını gösteriyor.
* **Kâzım Karabekir ve Ali Fuat Cebesoy:** Bu değerli komutanlarımız da kendi birliklerinin başında, yani tümen komutanı olarak görev yapmışlar.

Bu tablo, Çanakkale Savaşı’nın sadece birkaç kişinin değil, birçok kahraman komutanın ortak mücadelesiyle kazanıldığını bizlere hatırlatıyor. Her biri kendi alanında elinden gelenin en iyisini yapmış ve vatan savunmasına büyük katkıda bulunmuştur.

***

Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Tarihimizi öğrenmek, geleceğimizi daha sağlam temeller üzerine kurmamızı sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!