Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersimizin yeni konusuna hoş geldin. Sana gönderdiğim görsellerdeki soruları birlikte adım adım çözeceğiz. Unutma, ikinci görseldeki metin bizim bilgi kaynağımız olacak. Hadi başlayalım!
1. Etkinlik
a) Metinde yer alan anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını uygun başlığın altına yazınız. Metinden hareketle anlamlarını tahmin ediniz. Sözlük anlamlarını uygun başlığın altına yazınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte ilk olarak ikinci görseldeki “Sağlık ve Spor” metnini dikkatlice okuyacağız. Metni okurken anlamını tam olarak bilmediğini düşündüğün kelimelerin altını çizebilirsin. Sonra bu kelimelerin anlamlarını metnin genelinden yola çıkarak tahmin etmeye çalışacağız. En son da doğru sözlük anlamlarını yazacağız. Ben senin için birkaç kelime seçtim:
| Kelime ve Kelime Grupları | Tahminim | Sözlük Anlamı |
|---|---|---|
| davetiye çıkarır | Bir şeye yol açmak, bir şeyin olmasına neden olmak. | Bir olayın ortaya çıkmasına, gelişmesine sebep olmak, zemin hazırlamak. |
| idrar | Vücuttan dışarı atılan sıvı atık madde, çiş. | Böbreklerde oluşan ve idrar yollarından dışarı atılan sıvı atık madde. |
| asit | Ekşi, keskin bir madde, vücuda zararlı olabilecek bir şey. | Bazı maddelerin kimyasal özelliği, genelde ekşi tadı olan ve bazı maddelere zarar verebilen bir tür kimyasal bileşik. |
| özen göstermek | Dikkat etmek, önem vermek, titiz davranmak. | Bir işi yaparken dikkatli ve titiz davranmak, bir şeye özel ilgi ve dikkat vermek. |
b) Anlamını öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını cümle içinde kullanınız.
Şimdi sıra geldi, anlamlarını öğrendiğimiz bu kelimeleri kendi cümlelerimizde kullanmaya. Böylece hem kelimeleri daha iyi pekiştirecek hem de doğru kullanımlarını öğreneceksin. İşte benim örnek cümlelerim:
davetiye çıkarır:
Düzensiz uyku, yorgunluğa ve başarısızlığa davetiye çıkarır.
idrar:
Doktor, böbrek rahatsızlığı şikayetiyle gelen hastadan idrar tahlili istedi.
asit:
Midenin fazla asit üretmesi, mide yanmasına neden olabilir.
özen göstermek:
Bitkilerin sağlıklı büyümesi için düzenli olarak bakımına özen göstermek gerekir.
2. Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde duygu belirten, doğa seslerini yansıtan ya da bir kimseyi çağırmak için kullanılan kelimelerin altını çiziniz.
Bu etkinlikte bizden, verilen cümlelerdeki “ünlem”leri bulmamızı istiyor. Hatırlarsan, “Bilgi Kutusu”nda ünlemlerin tanımı yapılmıştı: “Sevinme, üzülme, kızma, korku, şaşkınlık gibi duyguları belirten, doğa seslerini yansıtan veya bir kimseyi çağırmak için kullanılan kelimelere ünlem denir.” Şimdi her cümleyi tek tek inceleyelim ve bu tanıma uyan kelimelerin altını çizelim:
Haydi, bize gidiyoruz!
(Burada “Haydi” birini çağırma, teşvik etme anlamı taşıyan bir ünlemdir.)
Aman dikkat edin, kolinin içindeki eşyalar kırılmasın!
(Burada “Aman” bir uyarı, dikkat çekme ünlemidir.)
Eyvah, ödevimi evde unutmuşum!
(Burada “Eyvah” üzülme, pişmanlık duygusunu belirten bir ünlemdir.)
Of, bu akşam da kitap okuyamayacağım!
(Burada “Of” sıkılma, bıkkınlık duygusunu belirten bir ünlemdir.)
Aferin, bu çalışmanı da başarıyla tamamladın!
(Burada “Aferin” beğenme, takdir etme duygusunu belirten bir ünlemdir.)
Ya Rabbi, sen bizlere sabır ver!
(Burada “Ya Rabbi” seslenme, dua etme ünlemidir.)
Çuval güm diye yere düştü!
(Burada “güm” bir doğa sesi, bir yansıma sözcüğüdür ve ünlem olarak kullanılır.)
Aman Allah’ım, bu ne güzel bir çocuk böyle!
(Burada “Aman Allah’ım” şaşkınlık, hayranlık duygusunu belirten bir ünlemdir.)
Gördüğün gibi sevgili öğrencim, ünlemler cümlelerimize hem duygu katıyor hem de anlatımımızı zenginleştiriyor. Bu etkinlikleri tamamladığında kelime dağarcığın gelişecek ve cümleleri daha iyi anlayıp kullanabileceksin. Tebrik ederim, çok güzel çalıştın!