Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Bugün seninle çok güzel ve faydalı bir etkinliği inceleyeceğiz. Bu etkinlik, hem senin bir konu hakkında araştırma yapıp konuşma becerilerini geliştirmene yardımcı olacak hem de bir arkadaşının konuşmasını değerlendirerek daha iyi bir dinleyici olmanı sağlayacak. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
Öncelikle, etkinliğin bizden ne istediğine bir bakalım:
9. Etkinlik
Araştırdığınız ünlü ressamlar ve tablolar ile ilgili hazırlıklı konuşmanızı yapınız.
- Konuşmanız sırasında beden dilinizi etkili bir şekilde kullanmaya dikkat ediniz.
- Kelimeleri anlamlarına uygun şekilde kullanınız.
Hazırlıklı konuşma yapan arkadaşınızı değerlendirmek amacıyla aşağıdaki kontrol listesini doldurunuz.
Sevgili öğrencim, burada iki önemli görevimiz var:
Adım 1: Kendi konuşmamızı hazırlamak ve sunmak.
Önce sen, ünlü ressamlar ve onların muhteşem tabloları hakkında bir araştırma yapacaksın. Mesela, Van Gogh’un Yıldızlı Gece’sini mi anlatırsın, yoksa Leonardo da Vinci’nin Mona Lisa’sını mı? Konuşmanı hazırlarken şunlara dikkat etmelisin:
- Beden Dilin: Konuşurken sadece ağzınla değil, vücudunla da konuşursun. El kol hareketlerin, yüz ifadelerin, duruşun… Bunlar, anlatmak istediklerini daha etkili hale getirir. Mesela, bir heyecanı anlatırken ellerini kullanabilirsin ya da üzüntülü bir şeyi anlatırken daha sakin durabilirsin.
- Kelimeleri Doğru Kullanmak: Seçtiğin kelimeler çok önemli. Her kelimenin bir anlamı var, değil mi? Konuşurken kelimeleri, tam olarak anlatmak istediğin şeye uygun bir şekilde kullanmalısın ki dinleyenler seni doğru anlasın.
Adım 2: Arkadaşımızın konuşmasını değerlendirmek.
Sen konuşmanı yaptıktan sonra, sıra bir arkadaşının konuşmasını değerlendirmeye gelecek. Tıpkı bir jüri üyesi gibi, arkadaşının konuşmasını aşağıdaki “HAZIRLIKLI KONUŞMA KONTROL LİSTESİ”ndeki maddelere göre inceleyeceksin. Her madde için arkadaşın bunu Evet mi yapmış, yoksa Hayır mı diye işaretleyeceksin. Hadi, bu maddelere tek tek bakalım ve ne anlama geldiklerini öğrenelim:
HAZIRLIKLI KONUŞMA KONTROL LİSTESİ
DEĞERLENDİRİLECEK DAVRANIŞLAR
1. Konuyu belirlemiş.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu madde, arkadaşının konuşmaya başlamadan önce veya konuşmasının başında, bize ne hakkında konuşacağını açıkça söyleyip söylemediğini soruyor. Yani, “Bugün sizlere ünlü ressam şu kişi ve onun bu tablosu hakkında bilgi vereceğim,” gibi bir giriş yaptı mı? Konuşacağı konuyu en baştan belli etti mi? Eğer ettiyse “Evet”, etmediyse “Hayır” diye işaretlemelisin.
2. Konuyu sınırlandırmış.
Çözüm:
Bir konu çok geniş olabilir, değil mi? Mesela “tüm ressamlar” demek yerine, arkadaşın “Van Gogh’un hayatı ve Yıldızlı Gece tablosu” gibi daha dar ve belirli bir alana odaklandı mı? Yani, konuşması dağılmadan, belirli bir çerçeve içinde mi kaldı? Eğer konuyu çok geniş tuttuysa ve her şeyden biraz bahsetmeye çalıştıysa bu “Hayır” olur. Ama belli bir noktaya odaklandıysa “Evet” deriz.
3. Konuyu araştırmış.
Çözüm:
Arkadaşının konuşması boyunca verdiği bilgiler, sadece genel şeyler miydi, yoksa gerçekten konuya özel, ilginç detaylar, az bilinen bilgiler de var mıydı? Konuşması, arkadaşının bu konu hakkında gerçekten araştırma yaptığını, kitaplara baktığını, internetten bilgi topladığını gösteriyor muydu? Eğer çok bilgili ve hazırlıklı konuştuysa “Evet”, yüzeysel kaldıysa “Hayır” diye işaretlemelisin.
4. Konuşmasıyla ilgili materyalleri tam ve eksiksiz getirmiş.
Çözüm:
Konuşmayı daha anlaşılır ve eğlenceli hale getirmek için bazen görseller, çizimler, belki bir poster veya küçük bir maket kullanırız, değil mi? Arkadaşın da böyle bir şeyler getirdi mi? Getirdiği materyaller (mesela, ressamın tablolarının büyük resimleri, bir sunum) eksiksiz ve kullanıma hazır mıydı? Her şeyi tamamdıysa “Evet”, unuttuğu veya eksik olan bir şey varsa “Hayır” olmalı.
5. Uygun hitap ifadeleri ve nezaket kelimeleri kullandı.
Çözüm:
Konuşmasına başlarken “Merhaba arkadaşlar,” “Sayın öğretmenim,” gibi uygun ifadeler kullandı mı? Konuşması boyunca “lütfen,” “teşekkür ederim” gibi nezaket kelimelerine yer verdi mi? Dinleyicilere saygılı bir dil kullandı mı? Eğer kibar ve uygun ifadelerle konuştuysa “Evet”, biraz daha dikkat etmesi gerekiyorsa “Hayır” deriz.
6. Göz teması kurarak konuştu.
Çözüm:
Birine bir şey anlatırken gözlerinin içine bakmak önemlidir, değil mi? Arkadaşın konuşurken sadece yere, tavana, pencereye ya da notlarına mı baktı, yoksa sınıftaki farklı kişilere, size ve öğretmenine bakarak mı konuştu? Göz teması kurmak, dinleyicilerle bağ kurmayı sağlar. Eğer göz teması kurduysa “Evet”, kurmadıysa “Hayır” olmalı.
7. İşitilebilir bir ses tonu kullandı.
Çözüm:
Arkadaşının sesini herkes duyabildi mi? Çok kısık sesle mi konuştu, yoksa çok yüksek sesle bağırarak mı? Yoksa sesi tam da herkesin rahatça duyabileceği, ne çok kısık ne çok yüksek, “işitilebilir” bir tonda mıydı? Eğer rahatça duyulduysa “Evet”, duyulmadıysa “Hayır” diye işaretlemelisin.
8. Tonlama ve vurgulamalara dikkat etti.
Çözüm:
Konuşurken sesimizin tonunu değiştirmek, bazı kelimeleri daha yüksek sesle söylemek (vurgulamak), konuşmamızı daha ilgi çekici yapar. Arkadaşın da böyle yaptı mı? Önemli yerleri vurguladı mı, soru sorarken sesi değişti mi, heyecanlandığı yerlerde tonlamasını ayarladı mı? Yoksa düz bir sesle mi konuştu? Eğer sesini etkili kullandıysa “Evet”, düz konuştuysa “Hayır” deriz.
9. Akıcı ve anlaşılır bir dille konuştu.
Çözüm:
Arkadaşın takılmadan, duraksamadan, “eee,” “ııı” gibi sesler çıkarmadan, pürüzsüz bir şekilde konuştu mu? Kullandığı kelimeler ve cümleler kolayca anlaşıldı mı, yoksa karışık ifadeler mi kullandı? Eğer rahatça ve anlaşılır bir şekilde konuştuysa “Evet”, takıldıysa veya anlaşılması zorsa “Hayır” olmalı.
10. Konuşmasını uygun grafik, görsel ve çoklu medya araçlarıyla destekledi.
Çözüm:
Bu madde, 4. maddedeki materyallerle biraz benziyor ama burada daha çok “nasıl kullandığı”na odaklanıyoruz. Arkadaşın, konuşmasını daha etkili hale getirmek için gerçekten görseller, grafikler (belki ressamın hangi dönemlerde yaşadığını gösteren bir zaman çizelgesi gibi) veya belki kısa bir video gibi araçlar kullandı mı? Ve bu araçlar, konuşmasına gerçekten katkı sağladı mı? Eğer konuşmasını zenginleştirdiyse “Evet”, kullanmadıysa ya da pek işe yaramadıysa “Hayır” demelisin.
11. Konuşmasını uygun kapanış cümleleri ile bitirdi.
Çözüm:
Bir konuşmayı bitirmenin de bir yolu vardır, değil mi? Arkadaşın aniden mi sustu, yoksa “Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim,” “Umarım bu ressam hakkında yeni şeyler öğrenmişsinizdir,” gibi konuşmasını toparlayan ve bitirdiğini belli eden cümleler kullandı mı? Eğer konuşmasını güzel bir şekilde sonlandırdıysa “Evet”, pat diye kestiyse “Hayır” diye işaretlemelisin.
İşte bu kadar sevgili öğrencim! Bu kontrol listesini kullanarak arkadaşının konuşmasını çok daha dikkatli ve bilinçli bir şekilde değerlendirebilirsin. Bu sayede hem arkadaşın geri bildirim alarak kendini geliştirecek hem de sen, iyi bir konuşmanın nasıl olması gerektiğini daha iyi anlayacaksın. Unutma, bu bir not verme değil, birbirimize yardımcı olma etkinliği!