Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim,
Bugün seninle birlikte görseldeki Türkçe etkinliklerini inceleyeceğiz. Bakalım neler isteniyor, nasıl çözmemiz gerekiyor, adım adım konuşarak ilerleyelim. Unutma, her sorunun cevabı bazen doğrudan metinde olurken, bazen de biraz düşünerek, araştırarak bulunur. Şimdi ilk etkinliğimize geçelim!
5. Etkinlik
Bu bölümde, Aziz Sancar hakkında bir metin okuduktan sonra cevaplaman gereken 6 soru var. Ama dikkat ettin mi, soruların cevaplarını bulacağımız o metin burada yok. İşte bu yüzden bu soruları şu an için cevaplayamıyoruz. Sana bir metin verilseydi, o metni dikkatlice okuyup her sorunun cevabını metnin içinden bulacaktık. Tıpkı bir dedektif gibi, ipuçlarını metinde arayacaktık.
Şimdi bu soruları tek tek inceleyelim ve neden cevaplayamadığımızı daha iyi anlayalım:
1. Aziz Sancar Amerika’ya ilk gidişinde neden orada kalamamıştır?
Çözüm: Bu sorunun cevabı, Aziz Sancar’ın Amerika’ya ilk gidişiyle ilgili bölümde yer almalıydı. Hangi sebeple kalamadığı, metinde açıkça anlatılırdı. Metnimiz olmadığı için şu an bu soruyu bilemiyoruz.
2. Aziz Sancar hangi konudaki çalışmasıyla Nobel Kimya Ödülü’nü almıştır?
Çözüm: Nobel Ödülü, bilim dünyasının en önemli ödüllerinden biridir. Aziz Sancar da bu ödülü alan çok değerli bir bilim insanımız. Metin, onun bu ödülü hangi bilim dalındaki (kimya) ve tam olarak hangi konudaki çalışmasıyla aldığını bize söylerdi. Metin olmadığı için bu bilgiyi de doğrudan öğrenemiyoruz.
3. Aziz Sancar bir bilim insanında olması gereken hangi niteliklere sahiptir?
Çözüm: Bu soru, Aziz Sancar’ın kişisel özelliklerini, yani onu başarılı yapan niteliklerini soruyor. Metni okuduğumuzda onun ne kadar çalışkan, azimli, meraklı, sabırlı olduğunu anlatan cümleler bulabilirdik. Metin elimizde olmadığı için bu nitelikleri de şu an sıralayamıyoruz.
4. Aziz Sancar eğitim hayatında nasıl bir öğrencidir?
Çözüm: Bu soru bize Aziz Sancar’ın okul yıllarını anlatmamızı istiyor. Metinde onun derslere ne kadar düşkün olduğu, notlarının nasıl olduğu, hangi konulara ilgi duyduğu gibi bilgiler yer alabilirdi. Metin olmadığı için bu bilgiyi de şu an için bilmiyoruz.
5. Ağabeyin Aziz Sancar’ın başarısında nasıl katkısı olmuştur?
Çözüm: Bazen aile büyükleri, kardeşlerimizin hayatında çok önemli roller oynar. Bu soru da Aziz Sancar’ın ağabeyinin ona nasıl destek olduğunu öğrenmek istiyor. Metinde ağabeyinin onu nasıl yüreklendirdiği, hangi konularda yardımcı olduğu anlatılırdı. Metin olmadığı için bu katkıyı da şu an bilemiyoruz.
6. Aziz Sancar başarı yolunda ne gibi zorluklarla karşılaşmıştır?
Çözüm: Hiçbir başarı kolay kazanılmaz, değil mi? Herkesin başarıya ulaşırken karşılaştığı engeller, zorluklar vardır. Bu soru da Aziz Sancar’ın karşılaştığı bu zorlukları ve belki de onları nasıl aştığını öğrenmek istiyor. Metinde onun karşılaştığı maddi sıkıntılar, dil engelleri veya bilimsel araştırmalarındaki çıkmazlar gibi bilgiler yer alabilirdi. Metin olmadığı için bu zorlukları da şu an söyleyemiyoruz.
Sonuç: Sevgili öğrencim, bu etkinliğin soruları, Aziz Sancar hakkında bir metin okunduktan sonra cevaplanabilir. Metin elimizde olmadığı için bu soruları şu an için yanıtlayamıyoruz. Ama sen bir metin okuduğunda, bu tür soruların cevaplarını metnin içinde dikkatlice arayarak bulabileceğini unutma.
—
6. Etkinlik
Bu etkinlikte de senden okuduğun metnin konusunu ve ana fikrini yazman isteniyor. Metnin konusu, metinde neyden bahsedildiğidir. Ana fikri ise, yazarın bu metni neden yazdığı, bize ne anlatmak istediği, vermek istediği mesajdır.
Çözüm: Tıpkı 5. etkinlikte olduğu gibi, bu etkinliğin de çözümü için elimizde bir metin olması gerekiyor. Metin olmadığı için onun konusunu ve ana fikrini belirlememiz mümkün değil. Eğer Aziz Sancar’la ilgili bir metin olsaydı, örneğin:
- Metnin Konusu: “Aziz Sancar’ın hayatı ve bilimsel başarıları” veya “DNA onarımı ve Nobel Ödülü” gibi başlıklar olabilirdi.
- Metnin Ana Fikri: “Çalışkanlık ve azimle her türlü zorluğun üstesinden gelinebileceği ve büyük başarılara imza atılabileceği” gibi bir mesaj olabilirdi.
Ama dediğim gibi, metin olmadığı için bu kısımları da dolduramıyoruz.
—
7. Etkinlik
İşte şimdi sıra geldi hem eğlenceli hem de bilgi dolu bir etkinliğe! Bu etkinlikte senden bir Türk bilim insanı hakkında araştırma yapıp ipuçları oluşturman ve sonra da sıra arkadaşının bu ipuçlarından yola çıkarak o bilim insanını tahmin etmesini sağlaman isteniyor. Ben de sana örnek olması için ünlü bir Türk bilim insanımızı seçtim ve onun hakkında ipuçları hazırladım. Bakalım sen kim olduğunu tahmin edebilecek misin?
Adım 1: Bir Türk bilim insanı seçmek ve hakkında bilgi toplamak.
Ben senin için çok önemli bir matematikçimizi, Cahit Arf‘ı seçtim.
Adım 2: İpuçları oluşturmak.
Şimdi Cahit Arf hakkında topladığım bilgilerden yola çıkarak ipuçları yazalım:
Bilim İnsanıyla İlgili İpuçları:
- Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli matematikçilerden biridir.
- “Arf Değişmezi” ve “Arf Halkaları” gibi adıyla anılan matematiksel kavramlarla dünya bilimine önemli katkılar yapmıştır.
- Matematik derslerinde öğrencilerinin sorularına sabırla cevap verir, matematiği sevdirmeye çalışırmış.
- “Matematik sabır işidir.” sözüyle bilinir ve bu sözüyle matematiğin sadece zeka değil, aynı zamanda çokça çaba gerektirdiğini vurgular.
- Türk Lirası banknotlarımızdan birinin üzerinde resmi vardır. (Bu ipucu onu tahmin etmende sana çok yardımcı olabilir!)
- İstanbul Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi gibi önemli kurumlarda uzun yıllar ders vermiştir.
Adım 3: Arkadaşının tahminini istemek ve doğru cevabı açıklamak.
Şimdi bu ipuçlarını sıra arkadaşına okuduğunu ve onun tahminini beklediğini düşünelim. Arkadaşın belki biraz düşünür, belki birkaç soru sorar ve sonunda bir tahminde bulunur.
Sıra Arkadaşımın Tahmini:
(Buraya sıra arkadaşının tahminini yazarsın. Mesela o ‘Aziz Sancar’ veya ‘Fuat Sezgin’ diyebilir. Ama bizim ipuçlarımız bambaşka birini işaret ediyor, değil mi?)
Hakkında İpuçları Verdiğim Bilim İnsanı:
Cahit Arf
İşte bu kadar! Gördüğün gibi, bir metin verildiğinde soruları metinden bulmak, metin olmadığında ise araştırma yaparak bilgi edinip etkinlikleri tamamlamak mümkün. Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır ve öğretici olmuştur. Başarılar dilerim!