Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle Türkçe dersimizin bu bölümündeki etkinlikleri adım adım inceleyeceğiz. Unutmayın, her etkinlik bizim için yeni bir şeyler öğrenme ve kendimizi geliştirme fırsatı demektir. Haydi başlayalım!
9. Etkinlik
Öğretmeninizin temayla ilgili oluşturacağı kelime ve kavram havuzundan bir kâğıt çekiniz. Ardından bu kâğıtta yazan kelimeyle ilgili üç dakikalık bir konuşma yapınız.
- Konuşurken beden dilinizi etkili bir şekilde kullanmaya özen gösteriniz.
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu etkinlik aslında bir konuşma etkinliği. Yani yazılı bir cevap beklemeyen, tamamen sizin sınıf içinde yapacağınız bir uygulama. Ama ben size nasıl hazırlanacağınız ve nelere dikkat edeceğiniz konusunda yardımcı olayım:
Adım 1: Kelimeyi Anlama ve Düşünme
Öğretmeniniz size bir kelime verecek. Bu kelime büyük ihtimalle “Sağlık ve Spor” temasıyla ilgili olacak. Mesela “beslenme”, “egzersiz”, “dengeli yaşam”, “psikolojik sağlık” gibi kelimeler olabilir. Kâğıdı çektikten sonra, o kelimenin anlamı hakkında kısaca düşünün. Aklınıza gelen ilk şeyleri not alabilirsiniz.
Adım 2: Konuşma Planı Yapma
Üç dakikalık bir konuşma için kısa bir plan yapmak çok işinize yarar. Mesela:
- Konuşmaya kelimenin tanımıyla başlayabilirsiniz.
- Sonra o kelimenin hayatımızdaki öneminden bahsedebilirsiniz.
- Belki kendi hayatınızdan veya çevrenizden örnekler verebilirsiniz.
- Konuşmanın sonunda da kısa bir mesaj verebilirsiniz.
Unutmayın, bu bir doğaçlama konuşma, yani her şeyi ezberlemenize gerek yok. Ana fikirleri aklınızda tutmanız yeterli.
Adım 3: Beden Dilini Kullanma
Konuşurken sadece kelimelerimizle değil, bedenimizle de konuşuruz. Ellerimizi kullanmak, göz teması kurmak, duruşumuz, ses tonumuz… Bunların hepsi beden dilimizin bir parçası. Mesela, önemli bir şeyi vurgularken sesinizi biraz yükseltebilir, dinleyicilerle göz teması kurarak onlarla bağlantı kurabilirsiniz. Kendinize güvenli bir duruş sergilemek, konuşmanızın daha etkili olmasını sağlar.
Sonuç:
Bu etkinlikte önemli olan, verilen kelime hakkında düşüncelerinizi net ve akıcı bir şekilde ifade edebilmeniz ve bunu yaparken beden dilinizi de etkili bir biçimde kullanabilmenizdir. Kendinize güvenin ve konuşmaktan çekinmeyin!
***
10. Etkinlik
Aşağıda verilen hikâye unsurlarını kullanarak bir hikâye yazınız.
- Zaman: Yaz başı
- Mekân: Okul bahçesi
- Kişiler: Merve, İbrahim, Ceren, Fahrettin
- Olay: Kısa boylu olduğu için üzülen 6. sınıf öğrencisi Merve’ye arkadaşlarının boy uzatma ile ilgili tavsiyelerde bulunmaları
Çözüm:
Şimdi sıra geldi hikâye yazmaya! Hikâye yazmak çok eğlencelidir, tıpkı bir film yönetmeni gibi olayları, karakterleri ve mekânı siz belirlersiniz. Burada bize bazı ipuçları verilmiş, biz de bu ipuçlarını birleştirerek güzel bir hikâye oluşturalım. Haydi, Merve’nin hikâyesini yazalım:
Adım 1: Hikâye Unsurlarını Belirleme
Zaten verilmişler, biz sadece aklımızda birleştireceğiz:
- Zaman: Yaz başı – Okulların kapanmasına yakın, sıcak ve güneşli günler hayal edelim.
- Mekân: Okul bahçesi – Geniş, ağaçlı, belki bankları olan bir yer.
- Kişiler: Merve (ana karakter, üzgün), İbrahim, Ceren, Fahrettin (Merve’nin arkadaşları, ona yardım edecekler).
- Olay: Merve’nin üzgün olması ve arkadaşlarının ona tavsiye vermesi.
Adım 2: Hikâyeyi Oluşturma
Şimdi bu unsurları kullanarak bir hikâye yazalım. Siz de kendi hikâyenizi yazarken bu adımları takip edebilirsiniz.
Merve’nin Boy Uzatma Sırrı
Yaz başıydı. Güneş, okul bahçesindeki çimlerin üzerine altın sarısı ışıklarını serpiyordu. Okulun son günleriydi ve herkesin yüzünde tatil neşesi vardı. Ama 6. sınıf öğrencisi Merve’nin yüzünde hüzünlü bir ifade vardı. Bir bankta tek başına oturmuş, arkadaşlarının basketbol oynayışını izliyordu. Aslında o da oynamak istiyordu ama içten içe kendini çok kısa hissediyordu.
İbrahim, Ceren ve Fahrettin, Merve’nin yanına geldiler. Fahrettin, Merve’nin omzuna dokundu.
“Ne oldu Merve? Neden suratın asık?” diye sordu Fahrettin.
Merve, hafifçe iç çekti. “Bilmiyorum, kendimi hep çok kısa hissediyorum. Sanki hiç uzamayacakmışım gibi geliyor.”
Ceren, Merve’nin yanına oturdu ve elini tuttu. “Aman Merve, ne dert ediyorsun ki? Boyun uzar tabii ki! Daha 6. sınıftayız, önümüzde upuzun yıllar var.”
İbrahim de söze karıştı. “Evet, Ceren haklı. Hem benim babam hep der ki, boy uzatmak için bol bol süt içmek ve uyumak çok önemliymiş. Özellikle geceleri erken yatmak, büyüme hormonlarının daha iyi çalışmasını sağlarmış.”
Fahrettin kafasını sallayarak onayladı. “Kesinlikle! Bir de ben geçenlerde okudum, ip atlamak ve yüzmek gibi sporlar da boy uzamasına yardımcı oluyormuş. Kemiklerin güçlenmesi için de çok iyiymiş.”
Merve’nin yüzünde hafif bir gülümseme belirdi. “Gerçekten mi? Ben hiç böyle düşünmemiştim.”
Ceren ekledi: “Tabii ki! Bir de dengeli beslenmek çok önemli. Bol sebze, meyve, protein… Bütün bunlar vücudumuzun sağlıklı gelişmesi için gerekli.”
İbrahim heyecanla devam etti. “Hatta benim amcam, her gün sabahları gerinme ve esneme hareketleri yapmanın da faydalı olduğunu söylemişti. Vücudu esnek tutmak önemliymiş.”
Merve, arkadaşlarının bu samimi tavsiyeleriyle biraz olsun rahatlamıştı. “Hepinize çok teşekkür ederim çocuklar. Sanki içime su serptiniz. Artık daha düzenli uyuyacak, ip atlayacak ve süt içeceğim!”
Dört arkadaş, bahçenin ortasındaki bankta oturmuş, gelecekteki uzun boylu Merve’yi hayal ederek gülümsediler. Merve, arkadaşlarının desteğiyle artık daha umutluydu. Belki de boyu hemen uzamayacaktı ama önemli olan, sağlıklı bir yaşam sürerek elinden geleni yapmaktı.
Adım 3: Metni Düzenleme
Hikâyenizi yazdıktan sonra, onu mutlaka baştan sona okuyun. Anlamadığınız, kulağınıza hoş gelmeyen yerler var mı? Yazım ve noktalama hataları yapmış mısınız? Bu adımı atlamayın, çünkü düzenlemek, hikâyenizi çok daha iyi hale getirir. Öğretmeninizden de yardım isteyebilirsiniz.
Sonuç:
Yukarıdaki hikâye, verilen unsurları kullanarak oluşturulmuş bir örnektir. Siz de kendi hayal gücünüzü kullanarak benzer veya tamamen farklı bir hikâye yazabilirsiniz. Önemli olan, verilen unsurlara bağlı kalmak ve anlamlı, akıcı bir metin ortaya koymaktır.
***
Gelecek Derse Hazırlık
Psikolojik olarak sağlıklı olmak ile beden sağlığı arasında bir ilişki olup olmadığını araştırınız. Edindiğiniz bilgileri defterinize kendi ifadelerinizle not alınız.
Çözüm:
Bu bölüm, bir sonraki dersimize hazırlık niteliğinde bir araştırma ödevi. Konu çok ilginç ve önemli!
Adım 1: Araştırma Yapma
Öncelikle, psikolojik sağlık ne demek, beden sağlığı ne demek, bunları biraz düşünelim. Psikolojik sağlık, kendimizi iyi hissetmemiz, mutlu olmamız, stresle başa çıkabilmemiz, insanlarla iyi ilişkiler kurabilmemizle ilgiliyken; beden sağlığı, vücudumuzun hastalıklardan uzak olması, organlarımızın düzgün çalışması, enerjik olmamızla ilgilidir.
Bu iki durum arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmak için interneti, kitapları veya güvendiğiniz kaynakları kullanabilirsiniz. Arama motorlarına “psikolojik sağlık beden sağlığı ilişkisi”, “stresin vücuda etkileri”, “mutluluğun sağlığa faydaları” gibi anahtar kelimeler yazabilirsiniz.
Adım 2: Bilgileri Not Alma ve Kendi İfadelerinle Yazma
Araştırma yaparken bulduğunuz bilgileri sadece kopyalayıp yapıştırmak yerine, kendi cümlelerinizle defterinize yazmaya özen gösterin. Bu, hem konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olur hem de bilgiyi gerçekten öğrenmenizi sağlar.
Mesela, araştırmanızda şöyle bilgiler bulabilirsiniz:
- Stres ve kaygı gibi psikolojik sorunlar, bağışıklık sistemimizi zayıflatabilir ve bizi hastalıklara karşı daha savunmasız hale getirebilir.
- Mutlu olmak, pozitif düşünmek, vücudumuzdaki iyi hormonların salgılanmasını artırarak genel sağlığımızı olumlu etkiler.
- Depresyon gibi durumlar, uyku düzenimizi bozabilir, iştahımızı etkileyebilir ve fiziksel aktivitelerden uzaklaşmamıza neden olabilir.
- Düzenli spor yapmak veya sağlıklı beslenmek gibi fiziksel aktiviteler, aynı zamanda ruh halimizi de iyileştirir, stresi azaltır ve kendimizi daha iyi hissetmemizi sağlar.
- Yani, ruh halimiz ve bedenimiz birbiriyle iç içedir. Biri iyi olduğunda diğeri de olumlu etkilenir, biri kötü olduğunda diğeri de olumsuz etkilenebilir.
Bu bilgileri okuduktan sonra, “Benim anladığım kadarıyla, eğer kafamız rahatsa, mutluysak, vücudumuz da daha güçlü ve dirençli oluyor. Ama çok üzgün veya stresliysek, bu durum vücudumuza da yansıyıp bizi hasta edebiliyor. Aynı şekilde, spor yaptığımızda veya sağlıklı beslendiğimizde sadece vücudumuz değil, ruh halimiz de iyileşiyor,” gibi kendi cümlelerinizle özetleyebilirsiniz.
Sonuç:
Bu araştırma sonucunda göreceksiniz ki, psikolojik sağlığımız ile beden sağlığımız arasında çok güçlü ve karşılıklı bir ilişki vardır. Birbirlerini doğrudan etkilerler. Bu yüzden hem bedenimize hem de ruhumuza iyi bakmak çok önemlidir!