Merhaba sevgili öğrencim, 6. sınıf Türkçe dersimizden çok güzel bir etkinlikle karşındayım. Hadi bakalım, bu soruları beraberce, adım adım çözelim ve Türkçe bilgilerimizi pekiştirelim.
Öncelikle sana gönderdiğim görseldeki soruları dikkatlice inceleyelim. Üç farklı bölüm var gibi görünüyor. İlk bölümde edatların anlamlarını bulacağız, ikinci ve üçüncü bölümler ise bir metne bağlı sorular. Ancak dikkat ettim, o metin burada verilmemiş. O yüzden sadece edatlarla ilgili bölümü çözebileceğiz. Diğer bölümler için “Metin burada olmadığı için çözemiyorum.” diye not düşeceğim.
Şimdi hazırsan, 4. Etkinlik ile başlayalım!
4. Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde yer alan edatların hangi anlamda kullanıldıklarını örnekteki gibi belirleyiniz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bizden istenen, cümlelerdeki edatların cümleye kattığı anlamı bulmak ve tabloda uygun yere işaretlemek. Hatırlarsan, edatlar tek başına bir anlamı olmayan ama cümle içinde kullanıldıklarında kelimeler arasında anlam ilişkisi kuran sözcüklerdi. Hadi her bir cümleyi tek tek inceleyelim:
1. Kitap okumak için kütüphaneye gittim.
- Bu cümlede “için” edatı kullanılmış.
- Kütüphaneye gitmemizin sebebi, amacımız ne? Kitap okumak.
- O zaman “için” edatı burada amaç anlamı katmış.
- (Zaten örnekte de bu işaretlenmiş, biz de kontrol etmiş olduk.)
Sonuç: AMAÇ
2. Okuduğum roman ansiklopedi kadar kalındı.
- Burada “kadar” edatını görüyoruz.
- Romanın kalınlığını neye benzetmiş? Bir ansiklopediye. Sanki “ansiklopedi gibi kalındı” der gibi. Bir şeyi başka bir şeye benzeterek onun bir özelliğini anlatıyorsak, bu bir benzetmedir.
Sonuç: BENZETME
3. Bugün okula kadar beraber yürüdük.
- Yine “kadar” edatı var. Ama bu sefer önceki cümleden farklı bir anlam katıyor.
- Yürüme eyleminin nereye kadar devam ettiğini, yani bir mesafenin sınırını belirtiyor. “Okula kadar” derken, yürüdüğümüz mesafeyi, bir sınırı veya bir ölçüyü ifade ediyor.
Sonuç: ÖLÇÜ
4. Senin gibi arkadaşı bir daha zor bulurum.
- Bu cümlede “gibi” edatı kullanılmış.
- “Senin gibi” derken, arkadaşı “sen” ile karşılaştırıyor ve ona benzediğini söylüyor. Yani, o arkadaşın özelliklerini “sen”inkilere benzetme yapıyor.
Sonuç: BENZETME
5. Bana göre bu kitap çok güzel.
- Burada “göre” edatını görüyoruz.
- Kitabın güzel olmasının, kişinin kendi düşüncesi, kendi bakış açısı olduğunu belirtiyor. Yani, bu durum kişiden kişiye değişebilir, herkese göre farklılık gösterebilir. Buna görecelik diyoruz.
Sonuç: GÖRECELİK
6. Bazıları sadece iyi not almak için çalışır.
- Cümlede “için” edatı var.
- Çalışma eyleminin amacını açıklıyor: İyi not almak.
- Bu da bize amaç anlamını verir.
Sonuç: AMAÇ
7. Bursa’ya yollamak üzere bir hediye aldım.
- Bu cümlede “üzere” edatını görüyoruz.
- Hediye alma amacımız ne? Bursa’ya yollamak. “Üzere” edatı da tıpkı “için” gibi amaç anlamı katar.
Sonuç: AMAÇ
Şimdi bu çözümleri tabloya işaretlenmiş haliyle görelim:
| Cümleler | BENZETME | KARŞILAŞTIRMA | AMAÇ | GÖRECELİK | ÖLÇÜ |
|---|---|---|---|---|---|
| Kitap okumak için kütüphaneye gittim. | X | ||||
| Okuduğum roman ansiklopedi kadar kalındı. | X | ||||
| Bugün okula kadar beraber yürüdük. | X | ||||
| Senin gibi arkadaşı bir daha zor bulurum. | X | ||||
| Bana göre bu kitap çok güzel. | X | ||||
| Bazıları sadece iyi not almak için çalışır. | X | ||||
| Bursa’ya yollamak üzere bir hediye aldım. | X |
***
5. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden yararlanarak yanıtlayınız.
Sevgili öğrencim, gördüğün gibi bu etkinlikte bize beş tane soru sorulmuş. Ancak bu soruları yanıtlayabilmemiz için öncesinde bir metin okumamız gerekiyor. Maalesef, bu metin görselde yer almıyor. Bu yüzden bu soruları cevaplayamıyorum. Metin olsaydı, soruları dikkatlice okur, metinde geçen bilgileri bulur ve bu bilgileri kullanarak cevaplarımızı yazardık.
Sonuç: Metin burada olmadığı için bu soruları çözemiyorum.
***
6. Etkinlik
Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini uygun başlığın altına yazınız.
Yine aynı durumla karşı karşıyayız sevgili öğrencim. Bu etkinlikte de bizden bir metnin konusunu ve ana fikrini yazmamız isteniyor. Ama tıpkı 5. etkinlikte olduğu gibi, bu metin de bize verilmemiş. Bir metnin konusu, o metinde ne anlatıldığını, ana fikri ise yazarın bize vermek istediği asıl mesajı ifade eder. Metni okumadan bunları belirlememiz mümkün değil.
Sonuç: Metin burada olmadığı için bu etkinliği çözemiyorum.
Umarım edatlar konusundaki çözümlerim sana yardımcı olmuştur. Metinle ilgili kısımları çözemediğimiz için üzgünüm ama önemli olan, elimizdeki bilgileri doğru ve eksiksiz bir şekilde kullanmak ve neyi yapıp neyi yapamayacağımızı bilmek. Tebrik ederim, çok güzel çalıştın!