Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Bugünkü Türkçe dersimizde, seninle birlikte çok güzel bir etkinlik yapacağız. Sana gönderdiğim görsellerdeki soruları dikkatlice inceleyeceğiz ve cevaplarını hep birlikte bulacağız. Hazırsan başlayalım!
Önce birinci görseldeki sorulara bakalım, sonra da ikinci görseldeki metnimizi dikkatle okuyarak soruları çözeceğiz. Unutma, Türkçe dersinde en önemlisi okuduğunu anlamak ve doğru yorumlamak.
***
6. Tema
b) Kişi zamirlerini kullanarak altı farklı cümle yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda bizden kişi zamirlerini kullanarak cümleler kurmamızı istiyor. Kişi zamirleri, biliyorsun ki varlıkların isimleri yerine kullanılan ve kişileri belirten sözcüklerdir. Türkçede altı tane kişi zamirimiz var: ben, sen, o, biz, siz, onlar. Şimdi her birini kullanarak birer cümle kuralım:
- Ben:Ben yarın tiyatroya gideceğim.
- Sen:Sen ödevlerini bitirdin mi?
- O:O, çok güzel resim yapar.
- Biz:Biz sınıfça pikniğe gideceğiz.
- Siz:Siz hangi takımı tutuyorsunuz?
- Onlar:Onlar bahçede oyun oynuyorlar.
***
3. Etkinlik
a) Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış kelimeler arasındaki anlam ilişkisini belirleyerek arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu etkinlikte, verilen cümlelerde koyu yazılmış kelimeler arasındaki ilişkiyi bulacağız. Yan tarafta bir “Bilgi Kutusu” var, orada işaret zamirinin tanımı yapılmış. Ona bir göz atalım:
Varlıkların isimlerini işaret yoluyla belirten zamirlere işaret zamiri denir.
Şimdi cümlelere bakalım ve bu bilgiyi kullanarak anlam ilişkilerini bulalım:
1. Cümleler:
- Şunları arkadaşlarıma vereceğim.
- Kitapları arkadaşlarıma vereceğim.
Çözüm: Burada koyu yazılan kelime “Şunları”. İkinci cümlede ise “Kitapları” denmiş. “Şunları” kelimesi, ikinci cümlede geçen “Kitapları” kelimesinin yerine kullanılmış ve hangi varlığı kastettiğini işaret ederek belirtmiş. Yani “Şunları” kelimesi, “Kitapları” kelimesinin yerini tutan bir işaret zamiridir.
2. Cümleler:
- Öğrencilerin hepsi orada.
- Öğrencilerin hepsi statta.
Çözüm: “Orada” kelimesi, “statta” kelimesinin yerini tutmuş. “Orada” kelimesi, bir yeri işaret ederek belirtiyor. “Statta” kelimesi bir yer adı olduğu için, “orada” kelimesi de bir yerin adının yerine geçerek işaret etme görevi üstlenmiş.
3. Cümleler:
- Sizin kitaplarınız burada.
- Sizin kitaplarınız rafta.
Çözüm: “Burada” kelimesi, “rafta” kelimesinin yerine kullanılmış ve yeri işaret ederek belirtmiş. Tıpkı “orada” kelimesi gibi, “burada” kelimesi de bir yer adının yerine geçerek işaret etme görevi görüyor.
4. Cümleler:
- Ali değil, söylediklerimi dinleyen öteki.
- Ali değil, söylediklerimi dinleyen Yılmaz.
Çözüm: “Öteki” kelimesi, “Yılmaz” isminin yerine kullanılmış ve kişiyi işaret ederek belirtmiş. “Yılmaz” bir özel isim olduğu için, “öteki” kelimesi de o kişinin yerini tutan bir işaret zamiridir.
***
b) İşaret zamirlerini kullanarak altı farklı cümle yazınız.
Şimdi de işaret zamirlerini kullanarak cümleler kuralım. İşaret zamirleri, varlıkları işaret ederek gösteren zamirlerdir. Türkçede sıkça kullandığımız işaret zamirleri şunlardır: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar. Hadi, her birini bir cümlede kullanalım:
- Bu:Bu benim en sevdiğim kitap.
- Şu:Şu kalemi bana uzatır mısın?
- O:O, masanın üzerindeki en büyük elma.
- Bunlar:Bunlar hepimizin eşyaları.
- Şunlar:Şunlar dün aldığımız hediyelerdi.
- Onlar:Onlar da bizimle sinemaya gelecek.
***
4. Etkinlik
Metinde yer alan geçiş ve bağlantı ifadelerinin (ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte, buna rağmen) bulunduğu bölümleri yuvarlak içine alarak belirleyiniz.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bizden metindeki geçiş ve bağlantı ifadelerini bulmamız isteniyor. Geçiş ve bağlantı ifadeleri, cümleleri veya düşünceleri birbirine bağlayan, aralarındaki ilişkiyi güçlendiren kelimelerdir. Bize verilen kelimeler şunlar: ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte, buna rağmen.
Şimdi ikinci görseldeki metni (Hazırlık Çalışması, Yazarın Biyografisi ve Büyük Ustayı Ziyaret bölümü) dikkatlice okuyalım ve bu kelimelerden herhangi birinin olup olmadığını kontrol edelim.
Metni baştan sona dikkatle okuduğumda, listelenen geçiş ve bağlantı ifadelerinin (ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte, buna rağmen) hiçbirinin metinde yer almadığını görüyorum.
Çözüm:
Metinde belirtilen geçiş ve bağlantı ifadelerinden (ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte, buna rağmen) hiçbiri bulunmamaktadır.
***
Tebrik ederim! Tüm soruları başarıyla tamamladık. Umarım hem kişi zamirlerini hem de işaret zamirlerini daha iyi anlamışsındır. Geçiş ve bağlantı ifadelerinin önemini de fark etmişsindir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!