Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmenin. Sana gönderdiğin görseldeki soruları birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevaplarını bulalım, hiç merak etme!
Şimdi ilk olarak şiirle ilgili olan bölüme bakalım. Redif ve kafiye konusunu hatırlıyor musun? Şiirdeki ses benzerliklerini bulmak çok keyifli bir iş!
b) Aşağıdaki şiirde yer alan redifleri ve kafiyeleri belirleyerek şiirin yanındaki boşluğa yazınız.
Şiiri dikkatlice okuyalım ve her dörtlüğün sonundaki kelimelere odaklanalım.
Adım 1: Birinci Dörtlük
Dörtlük şöyle:
Koca bir hallaç gibi
Gökte bulutlar atar.
Gittikçe bastırır tipi,
Dünya kar içinde yatar.
Burada “atar” ve “yatar” kelimelerine bakalım. İkisinde de sondaki “-ar” ekleri aynı görevde (geniş zaman eki) ve aynı anlamda kullanılmış. İşte bu yüzden “-ar” burada rediftir.
Redifi attıktan sonra geriye “at” ve “yat” kelimelerinin son sesleri kalıyor, yani “t” sesleri. Bu “t” sesleri de yarım kafiyedir çünkü tek bir ses benziyor.
Peki “gibi” ve “tipi” kelimeleri? Onların da sonundaki “i” sesleri benziyor. Bu “i” sesleri de yarım kafiyedir.
Adım 2: İkinci Dörtlük
Dörtlük şöyle:
Bahçeler bir kar kuyusu,
Ağaçlar bir gümüş şamdan.
Dere akmaz, buz tutar su,
Sesler kesilir akşamdan.
“şamdan” ve “akşamdan” kelimelerine dikkat edelim. İkisinde de sondaki “-dan” ekleri aynı görevde (ayrılma hâli eki). Bu yüzden “-dan” burada rediftir.
Redifi attıktan sonra geriye “şam” ve “akşam” kelimelerinin son sesleri olan “m”ler kalıyor. Bu “m” sesleri de yarım kafiyedir.
“kuyusu” ve “su” kelimelerinin sonundaki “u” sesleri de yarım kafiyedir.
Adım 3: Üçüncü Dörtlük
Dörtlük şöyle:
Uzak bir hayal olur yaz,
Rüzgâr acı acı eser.
Bir ustura gibi ayaz,
Dokunduğu yeri keser.
“eser” ve “keser” kelimelerine bakalım. İkisinde de sondaki “-er” ekleri aynı görevde (geniş zaman eki) ve aynı anlamda kullanılmış. Bu yüzden “-er” burada rediftir.
Redifi attıktan sonra geriye “es” ve “kes” kelimelerinin son sesleri olan “s”ler kalıyor. Bu “s” sesleri de yarım kafiyedir.
“yaz” ve “ayaz” kelimelerinin sonundaki “az” sesleri ise iki ses benzerliği taşıdığı için tam kafiyedir.
Şimdi de fotoğraflarla ilgili sorulara geçelim. Bu sorular görselleri dikkatlice incelememizi gerektiriyor.
6. Etkinlik
Aşağıdaki fotoğraflarla ilgili soruları cevaplayınız.
1. Birinci fotoğrafta hangi doğa olayı yaşanmaktadır?
Çözüm:
Birinci fotoğrafa baktığımızda ağaçların çok şiddetli bir şekilde eğildiğini, yaprakların savrulduğunu görüyoruz. Hava da oldukça kapalı ve fırtınalı görünüyor. Bu durum bize çok güçlü bir rüzgarın olduğunu gösteriyor.
Sonuç:
Birinci fotoğrafta şiddetli rüzgar veya fırtına gibi bir doğa olayı yaşanmaktadır.
2. Birinci fotoğraf çekildikten on dakika sonra hangi olaylar yaşanabilir?
Çözüm:
Birinci fotoğraftaki fırtınanın şiddetini düşünürsek, on dakika gibi kısa bir süre sonra bile durum daha da kötüleşebilir. Şiddetli rüzgar ağaçları devirebilir, dalları kırabilir, hatta elektrik direklerini bile etkileyebilir. İkinci fotoğraf da bize bu konuda bir ipucu veriyor, değil mi?
Sonuç:
Birinci fotoğraf çekildikten on dakika sonra ağaçlar devrilebilir, dallar kırılabilir, elektrik kesintileri yaşanabilir veya çatılar uçabilir gibi daha yıkıcı olaylar yaşanabilir.
3. İkinci fotoğrafta aracın üzerine düşen nedir?
Çözüm:
İkinci fotoğrafa dikkatlice baktığımızda, beyaz bir arabanın üzerine kocaman bir ağaç gövdesinin düştüğünü görüyoruz. Ağaç gövdesi parçalara ayrılmış durumda, muhtemelen olaydan sonra kesilmiş.
Sonuç:
İkinci fotoğrafta aracın üzerine bir ağaç (ya da ağaç gövdesi) düşmüştür.
4. İkinci fotoğrafta aracın üzerine neden bir şeyler düşmüş olabilir?
Çözüm:
İlk fotoğraftaki fırtına ve şiddetli rüzgarı hatırlayalım. Genellikle böyle kuvvetli rüzgarlar ağaçların köklerinden sökülmesine veya gövdelerinin kırılmasına neden olur. İkinci fotoğraftaki ağacın durumu da tam olarak böyle bir olayın sonucuna benziyor.
Sonuç:
İkinci fotoğrafta aracın üzerine bir ağacın düşmesinin sebebi, birinci fotoğrafta da görüldüğü gibi şiddetli bir fırtına veya kuvvetli rüzgar olabilir. Bu tür doğa olayları ağaçların devrilmesine neden olur.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur sevgili öğrencim. Unutma, hem Türkçe’de hem de hayatın diğer alanlarında olayları dikkatle gözlemlemek ve yorumlamak çok önemlidir!