Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmenin. Bugün seninle Mimar Sinan ile ilgili çok güzel bir metin okuyup, bu metinle ilgili soruları beraber çözeceğiz. Hazır mısın? Haydi bakalım, soruları dikkatlice okuyalım ve cevaplarını metinde bulalım. Unutma, her zaman metne sadık kalarak cevap vereceğiz.
1. Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.
a) “Osmanlı sanatı” denince akla ilk önce neden Mimar Sinan’ın adı gelmektedir?
Sevgili öğrencim, bu sorunun cevabı metnin hemen başında gizli. Metinde ne diyordu hatırlayalım: “Görkemli Osmanlı mimarisinin en gözde eserlerini meydana getirmiş, imparatorluğun en güçlü döneminin ihtişamını yaptığı eserlerle somutlaştırmıştır Mimar Sinan. Bu nedenle “Osmanlı sanatı” denince akla ilk onun ismi gelir.”
Yani Mimar Sinan, Osmanlı mimarisinin en güzel, en değerli eserlerini yapmış ve Osmanlı İmparatorluğu’nun en güçlü zamanlarının o muhteşem havasını, görkemini eserleriyle bize göstermiştir. İşte bu yüzden, Osmanlı sanatı dendiğinde ilk akla gelen isim o oluyor.
Sonuç:
- Mimar Sinan, Osmanlı mimarisinin en gözde ve güzel eserlerini yapmıştır.
- İmparatorluğun en güçlü döneminin ihtişamını (görkemini) yaptığı eserlerle somutlaştırmıştır (gözle görülür hale getirmiştir).
b) Metinde, Sinan’ı tanımlamak için hangi kelimeler kullanılmıştır?
Mimar Sinan’ı anlatırken yazarımız ona sadece “mimar” dememiş, başka çok güzel kelimeler de kullanmış. Metni dikkatlice okuduğumuzda, “Dehadır”, “Sanatkârdır”, “Çalışkandır” ve “Bilim insanıdır” ifadelerini görüyoruz. Bu kelimeler, onun ne kadar özel ve farklı bir insan olduğunu gösteriyor bize.
Sonuç:
Metinde Mimar Sinan’ı tanımlamak için kullanılan kelimeler şunlardır:
- Deha
- Sanatkâr
- Çalışkan
- Bilim insanı
c) Mimar Sinan’a hangi unvan yakıştırılmıştır?
Mimar Sinan, o kadar büyük işler yapmış ki, sadece “mimar” demek ona yetmemiş. Metinde yazarımız bu durumu şöyle açıklamış: “Dediğimiz gibi mimar kelimesi tek başına yetmez, “mimarlar mimarı” yakıştırması da bu yüzdendir.” Yani ona, tüm mimarların en büyüğü, en ustası anlamında “mimarlar mimarı” unvanı verilmiş.
Sonuç:
Mimar Sinan’a “mimarlar mimarı” unvanı yakıştırılmıştır.
ç) Metnin konusu nedir?
Metnin konusu, metinde bize ne anlatıldığını, metnin ne hakkında olduğunu bulmaktır. Bu metin en başından sonuna kadar kimden bahsediyor? Tabii ki Mimar Sinan’dan! Onun kim olduğundan, neler yaptığından, özelliklerinden bahsediyor. Yani metnin genel olarak neyi ele aldığını düşünmeliyiz.
Sonuç:
Metnin konusu, Mimar Sinan’ın kişiliği, eserleri ve Osmanlı mimarisine yaptığı katkılardır.
d) Metnin ana fikri nedir?
Ana fikir, yazarın bu metni yazarken bize vermek istediği en önemli mesajdır. Yani metni okuduktan sonra zihnimizde kalan en temel düşünce nedir? Metin bize Mimar Sinan’ın sadece bir mimar olmadığını, aynı zamanda bir deha, sanatkâr, çalışkan ve bilim insanı olduğunu anlatıyor. Kısacası, o Osmanlı sanatının en önemli ve eşsiz temsilcisiymiş.
Sonuç:
Metnin ana fikri, Mimar Sinan’ın Osmanlı mimarisinin en önemli ve eşsiz temsilcisi olup, aynı zamanda çok yönlü bir deha olduğudur.
e) Metinde yer alan özel isimlerin altını çiziniz, tür isimlerinden beşini aşağıya yazınız.
Şimdi geldik dil bilgisi kısmına! Özel isimler, tek olan, eşi benzeri olmayan varlıkları, kişileri, yerleri belirten isimlerdir. Büyük harfle başlarlar. Tür (cins) isimler ise aynı türden olan birçok varlığı anlatan, küçük harfle başlayan isimlerdir.
Metni dikkatlice okuyup özel isimleri bulalım ve altını çizelim:
Görkemli Osmanlı mimarisinin en gözde eserlerini meydana getirmiş, imparatorluğun en güçlü döneminin ihtişamını yaptığı eserlerle somutlaştırmıştır Mimar Sinan. Bu nedenle “Osmanlı sanatı” denince akla ilk onun ismi gelir. Mimar kelimesi ise tek başına Sinan‘ı tanımlamak için yetersizdir. Dehadır: Çünkü kendi döneminde yapılması imkânsız gözüyle bakılan eserleri meydana getirmiştir. Sanatkârdır: Çünkü her eserinde estetiği, zarafeti en güzel örneklerle görebilirsiniz. Çalışkandır: Çünkü tüm Osmanlıİmparatorluğu‘nu bir uçtan diğerine eserleriyle donatmaktan vazgeçmemiştir. Bilim insanıdır: Çünkü keşfetme arzusunu, araştırmacı ruhunu hiçbir zaman kaybetmemiştir.
Bu yönleri ve ortaya koyduğu yeniliklerle de kendi döneminde Avrupa‘da yaşayan Rönesans insanı profilini Osmanlı İmparatorluğu‘nda yaşatan kişidir. Dediğimiz gibi mimar kelimesi tek başına yetmez, “mimarlar mimarı” yakıştırması da bu yüzdendir.
Fahri YILDIRIM, Mimar Sinan ve İstanbul (Kısaltılmıştır.)
Şimdi de bu metinden beş tane tür ismi bulup yazalım. Tür isimleri, aynı cinsten varlıkları anlatan genel isimlerdir. Örneğin “kalem” bir tür ismidir çünkü birçok kalem vardır. “Mimar” da bir tür ismidir çünkü birçok mimar olabilir, ama “Mimar Sinan” özel isimdir çünkü tek bir Mimar Sinan vardır.
Sonuç:
Metinde altı çizili özel isimler:
- Osmanlı
- Mimar Sinan
- Sinan
- Osmanlı İmparatorluğu
- Avrupa
- Rönesans
- Fahri YILDIRIM
- İstanbul
Metinde yer alan beş tür ismi:
- mimar
- eser
- dönem
- sanat
- kişi