Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersindeki bu güzel soruları adım adım seninle birlikte çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
b) Aşağıdaki cümleleri, verilen kelimelerden uygun olanlarıyla tamamlayınız.
Bu bölümde, yukarıda verilen kelimeleri (rüya, Ankara, roman, toprak, bayram, yayalar, çıta, orman, Mehmet) aşağıdaki boşluklara doğru bir şekilde yerleştirmemiz isteniyor. Hadi her cümleyi tek tek inceleyelim:
1. Yağan yağmurdan sonra ………………… güzel kokuyordu.
Çözüm: Yağmur yağdıktan sonra etrafa yayılan o mis gibi koku, genellikle toprak kokusudur. Toprak, yağmurla birlikte canlanır ve kendine has bir koku salar.
Sonuç: Yağan yağmurdan sonra toprak güzel kokuyordu.
2. Gördüğüm ………………… bütün günümün güzel geçmesini sağladı.
Çözüm: Bazen sabah uyandığımızda hatırladığımız güzel bir rüya, günümüzün neşeli ve olumlu geçmesine sebep olabilir, değil mi? İşte burada da böyle bir durumdan bahsediliyor.
Sonuç: Gördüğüm rüya bütün günümün güzel geçmesini sağladı.
3. ………………… Türkiye’nin başkentidir.
Çözüm: Bu, hepimizin bildiği bir bilgi! Ülkemiz Türkiye’nin başkenti Ankara‘dır.
Sonuç:Ankara Türkiye’nin başkentidir.
4. ………………… kitap okumaktan büyük keyif alıyor.
Çözüm: Kitap okumaktan keyif alan birinden bahsediliyor. Kelime listemize baktığımızda, bir kişi adı olarak sadece Mehmet‘i görüyoruz. O zaman boşluğa Mehmet gelecek.
Sonuç:Mehmet kitap okumaktan büyük keyif alıyor.
5. ………………… saatte 70 km/saat hıza yaklaşık üç saniyede çıkmaktadır.
Çözüm: Bu cümle, çok hızlı bir hayvandan bahsediyor. Listemizde hızlı hayvan denince aklımıza gelen çıta (çita olarak da bilinir) var. Çita, karada yaşayan en hızlı hayvanlardan biridir.
Sonuç:Çıta saatte 70 km/saat hıza yaklaşık üç saniyede çıkmaktadır.
6. ………………… yangınlarında ülkemizin akciğerleri yok oluyor.
Çözüm: Ülkemizin akciğerleri olarak nitelendirilen ve oksijen üreten, doğal güzelliklerimizi oluşturan yerler ormanlardır. Yangınlar, maalesef bu değerli ormanlarımıza zarar verir.
Sonuç:Orman yangınlarında ülkemizin akciğerleri yok oluyor.
7. Bu caddede karşıdan karşıya geçen ………………… çok dikkatli olmalı.
Çözüm: Caddede karşıdan karşıya geçen insanlara yayalar denir. Trafikte onların çok dikkatli olması gerekir ki herhangi bir kaza yaşanmasın.
Sonuç: Bu caddede karşıdan karşıya geçen yayalar çok dikkatli olmalı.
8. Benim için ………………… okumak, bu dünyadan biraz uzaklaşmak demektir.
Çözüm: Kitap okumak, bizi farklı dünyalara götürür, hayal gücümüzü geliştirir. Özellikle roman okumak, olayların içine dalıp gerçek dünyadan bir süreliğine uzaklaşmamızı sağlar.
Sonuç: Benim için roman okumak, bu dünyadan biraz uzaklaşmak demektir.
***
Bilgi Kutusu
Bu kutucukta bize “isim” kelimesinin tanımı yapılmış. Öğrendiğimize göre, evrendeki canlı cansız her şeyin, aklımızdaki somut (dokunabildiğimiz) veya soyut (duygularımız gibi) her kavramın bir adı varmış ve işte bu adlara isim diyormuşuz. Bu bilgi, Türkçe derslerinin temelidir, aklında bulunsun!
***
3. Etkinlik ve 4. Etkinlik
Sevgili öğrencim, şimdi sıra geldi 3. ve 4. etkinlik sorularına. Ancak bu soruları yanıtlayabilmemiz için bize bir metin verilmesi gerekiyor. Soruların başında da “Okuduğunuz metinden hareketle yanıtlayınız” yazıyor. Ne yazık ki, bana gönderdiğin görselde bu metin bulunmuyor.
Bir metin olmadan bu soruları cevaplamamız mümkün değil, çünkü tüm cevaplar o metnin içinde gizli. Sanki bir yapbozun en önemli parçası eksik gibi düşünebilirsin. Bu yüzden, maalesef bu soruları şu an için çözemiyoruz.
Yine de, bu soruların bizden ne istediğini kısaca açıklayabilirim, böylece metni bulduğunda neye dikkat etmen gerektiğini bilirsin:
Büyüklerin ellerini öpme yarışı ne zaman başlamaktadır?
Bu soruyu cevaplamak için metinde büyükleri ziyaret etme ve ellerini öpme geleneğinin ne zaman başladığına (örneğin bayram sabahı, arife günü gibi) dair bir bilgi arayacaktık.
Kapıya gelen komşu çocuklarına hangi hediyeler verilmektedir?
Metinde, bayramlarda veya özel günlerde kapıya gelen çocuklara verilen hediyelerin (şeker, harçlık, oyuncak vb.) neler olduğundan bahsediliyor mu diye bakmamız gerekecekti.
Ziyaretçilere neler ikram edilmektedir?
Bu soruda da metinde misafirlere sunulan yiyecek ve içeceklerin (tatlılar, kahve, şerbet vb.) neler olduğu araştırılacaktı.
Bayram sabahı bekçi ve davulcu neden mahalleyi dolaşmaktadır?
Metinde, bayram sabahı davul çalma ve bekçinin mahalleyi dolaşma geleneğinin amacı (insanları uyandırmak, bayram coşkusu katmak gibi) açıklanmış mı diye bakacaktık.
İstanbul çocukları bayramlarda nerelerde eğlenmektedirler?
Metinde, İstanbul’daki çocukların bayramda eğlendikleri yerler (lunaparklar, parklar, panayırlar vb.) hakkında bilgi verilip verilmediğini bulmamız gerekiyordu.
Bayram yerlerinde hangi oyuncaklar bulunmaktadır?
Bu soruyu cevaplamak için metinde bayram yerlerinde satılan veya sergilenen oyuncakların türlerini (topaç, fırıldak, uçurtma gibi) aramalıydık.
Bayram yerlerinde bulunan satıcılar neler satmaktadır?
Metinde, bayram yerlerindeki satıcıların sattığı ürünlerin (pamuk şeker, macun, simit, çeşitli yiyecek ve eşyalar) neler olduğu hakkında bilgi arayacaktık.
Okuduğunuz metin 1968 yılında yazılmıştır. Metindeki bazı yazım ve noktalamalar günümüz kurallarına uymamaktadır. Günümüzdeki yazım ve noktalama kurallarına aykırı kullanımlar nelerdir? Metinden örnekler veriniz.
Bu soru, metnin dil ve yazım özelliklerini incelememizi istiyor. 1968 yılındaki Türkçe yazım kuralları ile günümüzdeki kurallar arasında farklılıklar olabilir. Örneğin, bazı kelimelerin birleşik ya da ayrı yazılması, tırnak işaretlerinin veya virgülün kullanımı gibi konularda metinde farklılıklar bulup örnek vermemiz gerekecekti.
4. Etkinlik
Metinde, eski bayramlar ve bayram yerleriyle ilgili hangi ayrıntılara yer verilmiştir?
Bu soru da yine metne bağımlı bir soru. Metin olsaydı, eski bayramların nasıl kutlandığına, bayram yerlerinde neler olduğuna, hangi geleneklerin yaşatıldığına dair tüm detayları bulup buraya yazacaktık.
Umarım metni bulup bana tekrar gönderirsin, böylece 3. ve 4. etkinlikleri de kolayca çözebiliriz! İlk bölümdeki soruları çok güzel çözdük, tebrik ederim!