Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmenin. Hadi bakalım, önümüzdeki bu soruları birlikte adım adım inceleyelim ve en doğru cevapları bulalım. Unutma, her soruyu birer macera gibi düşünebiliriz. Hazırsan başlayalım!
4. Etkinlik
a) Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimelerin hangi amaçla kullanıldığını arkadaşlarınızla tartışınız.
Şimdi ilk olarak altı çizili kelimelere bakalım:
- Biraz üşürüm ama sonunda yüz altın sahibi olurum.
- Sonuçta iddiayı kazandığını ama komşusunun parasını vermediğinden yakınmış.
Bakın burada her iki cümlede de “ama” kelimesi altı çizili. “Ama” kelimesi, cümle içinde bir düşünceden başka bir düşünceye geçerken, bir önceki cümlede bahsedilen duruma farklı bir yön katarken veya o duruma rağmen başka bir şeyin olacağını belirtirken kullanılır. Yani, bir nevi iki farklı fikri birbirine bağlar ve aralarındaki karşıtlığı ya da farklılığı gösterir. Kitabındaki Bilgi Kutusu’nda da dediği gibi, bunlar “geçiş ve bağlantı ifadeleri”dir.
Birinci cümlede, “üşümek” olumsuz bir durumken, “yüz altın sahibi olmak” olumlu bir sonuç. “Ama” kelimesi, bu iki zıt durumu birbirine bağlıyor. İkinci cümlede ise, “iddiayı kazanmak” olumlu bir durumken, “komşusunun parasını vermemesi” olumsuz bir durum. “Ama” kelimesi yine bu iki farklı durumu bir araya getiriyor.
Sonuç:
Bu cümlelerdeki “ama” kelimesi, bir düşünceden farklı bir düşünceye geçişi sağlamak, iki farklı durumu veya fikri birbirine bağlamak ve aralarındaki karşıtlığı veya farklılığı belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
b) Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanarak kul hakkıyla ilgili kısa bir bilgilendirici metin yazınız.
Sevgili öğrencim, şimdi de kul hakkı hakkında kısa bir metin yazalım ve bu metnin içinde “ama”, “fakat”, “ancak” kelimelerini kullanalım. Kul hakkı, bir başkasının üzerinde olan hakkımız demektir. Yani birine haksızlık yaptığımızda, onun hakkını yediğimizde kul hakkına girmiş oluruz. Bu çok önemli bir konudur.
Kul hakkı, toplum içinde yaşayan her bireyin birbirine karşı sorumluluğudur. Başkalarının eşyalarına zarar vermek, söz verdiğimiz bir şeyi yapmamak ya da birinin emeğini çalmak gibi durumlar kul hakkına girer. Birine bilmeden zarar verebiliriz, ancak bilerek ve isteyerek birinin hakkını yemek çok daha büyük bir yanlıştır. Bazen küçük gibi görünen bir davranış, karşıdaki kişi için büyük bir problem olabilir. Bu yüzden her zaman dikkatli olmalı, kimseye haksızlık etmemeliyiz. Kul hakkını ödemek çok zordur, fakat pişman olup özür dilemek ve telafi etmeye çalışmak önemlidir. Unutmayalım ki, başkalarının haklarına saygı duymak, huzurlu bir toplumun temelidir, ama bu bazen sandığımızdan daha zor olabilir.
***
5. Etkinlik
Okuduğunuz metnin özetini defterinize yazınız. Metni özetlerken aşağıdaki maddeleri dikkate alınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte senden okuduğun bir metnin özetini yapman isteniyor. Ancak bana gönderdiğin görselde bu metin bulunmuyor. Bu yüzden metni okuyup sana özetini yazamam. Ama sana özet çıkarırken nelere dikkat etmen gerektiğini, tıpkı kitabındaki maddeler gibi, hatırlatabilirim:
- Öncelikle metni çok dikkatli bir şekilde oku, hatta birkaç kez oku ki her şeyi iyice anla.
- Metnin başlığını incele. Başlık sana metin hakkında ilk ipuçlarını verir.
- Gereksiz ayrıntıları atla. Özet yaparken sadece ana fikirleri ve önemli olayları almalısın.
- Metnin ana fikrini ve konusunu mutlaka bul. Metin bize ne anlatmak istiyor, asıl mesajı ne?
- Örnekleri ve tekrarları özetine alma. Bunlar metni uzatır, özette yerleri yoktur.
- Özetini yazdıktan sonra bir kez daha oku ve gözden geçir. Bak bakalım, eksik bir yer kalmış mı, akıcı olmuş mu?
Bu adımları takip ederek harika bir özet çıkarabilirsin, eminim!
***
6. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikteki sorular da yine okuduğun bir metne göre cevaplanması gereken sorular. Ama yukarıdaki etkinlikte olduğu gibi, bana gönderdiğin görselde bu metin de bulunmuyor. Bu yüzden bu soruları da senin için cevaplayamıyorum. Bu soruları cevaplamak için metni okumamız şart. Ama merak etme, metni okuduktan sonra bu soruların cevaplarını kolayca bulabileceğine eminim! Önceki etkinlikte öğrendiğimiz gibi, metni dikkatlice okumak ve ana fikri anlamak, bu soruları cevaplamanın anahtarıdır.
Eminim ki metni okuduğunda, bu soruların cevaplarını rahatlıkla bulacaksın. Başarılar dilerim!