Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Biliyorsunuz, kelimeleri doğru anlamak ve onları yerinde kullanmak dilimizi daha iyi anlamamızı sağlar. Şimdi hep birlikte önümüzdeki metni dikkatlice okuyup, karışık harflerden oluşan kelimeleri bulmaya çalışacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Etkinlik
a) Metinde yer alan ve harfleri karışık halde verilen aşağıdaki kelimeleri örnekteki gibi bulunuz. Bulduğunuz kelimelerin anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten belirleyerek yazınız.
Sevgili çocuklar, bu kısımda yapacağımız şey, harfleri birbirine karışmış kelimeleri düzeltmek. Ama dikkat edin, bu kelimelerin anlamlarını metinden de çıkarabiliriz, çünkü bize “Metinde yer alan” diyor. Bazı kelimeler metinde direkt geçmese bile, metnin konusuyla çok ilgili olabilir. Hadi bakalım, zihnimizi çalıştıralım!
Adım 1: Harfleri karışık verilen kelimeleri doğru hallerine getirelim.
SİLVAR, VARSİL ->VARSIL
Anlamı: Parası, malı çok olan, zengin, yoksul karşıtı.
ÖENRİ ->ÖNERİ
Anlamı: Bir şeyi teklif etme, öğüt, tavsiye. Hikâyemizde bilge adamın gence verdiği tavsiyeler, birer öneri sayılır değil mi?
MEAŞEL ->MEŞALE
Anlamı: Ucu tutuşturulmuş, aydınlatmaya yarayan, genellikle sopalı bir araç. Bu kelime metinde annenin elindeki meşale olarak geçiyor, hatırladınız mı?
GEBLİ ->BİLGE
Anlamı: Bilgili, görgülü, olgun ve aklı başında olan kimse. Metinde “ak sakallı bir bilge varmış” diye bahsedilen kişi tam da bu anlama geliyor.
RAYGÇİ ->YARGIÇ
Anlamı: Mahkemelerde yargılama yetkisini kullanan, yargı görevini yapan kimse, hakim. Metindeki bilge adam, haksızlığa uğrayan gence yardım ederken bir nevi yargıç gibi davranıyor, adalet dağıtıyor.
DRES ->DERS
Anlamı: Öğretmenin öğrenciye belli bir süre içinde öğrettikleri, konunun bütünü, okutulan konu. Aynı zamanda bir olaydan çıkarılan sonuç, ibret. Bu hikâyeden hepimiz bir ders çıkardık değil mi? Haksızlık yapanın cezasını bulması bir ders oldu.
DEİLKALNİ ->DELİKANLI
Anlamı: Genç erkek. Metnin başından sonuna kadar hikâyenin ana karakteri olan genç adama delikanlı deniliyor.
b) Anlamını öğrendiğiniz kelimeleri birer cümle içinde kullanınız.
Şimdi de bulduğumuz bu kelimeleri kullanarak anlamlarını iyice pekiştirelim. Her kelimeyle bir cümle kurmanızı istiyorum. Bu cümleler, kelimenin anlamını yansıtmalı ve kolayca anlaşılmalı.
ÖNERİ
Öğretmenimizin önerisi sayesinde proje ödevimi daha iyi yaptım.
MEŞALE
Eski zamanlarda insanlar karanlıkta yollarını bulmak için meşale kullanırlardı.
BİLGE
Köyün en yaşlı ve bilge kişisi, her zaman doğru yolu gösterirdi.
YARGIÇ
Adil bir yargıç, karar verirken tüm delilleri dikkatle inceler.
DERS
Yaşadığımız bu olaydan hepimiz önemli bir ders çıkardık.
DELİKANLI
Cesur delikanlı, zor durumdaki arkadaşına yardım etmek için hemen koştu.
Aferin çocuklar! Kelimeleri hem bulduk hem de doğru bir şekilde cümle içinde kullandık. Bu tür çalışmalar, kelime dağarcığımızı geliştirir ve kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlar. Bir sonraki derste görüşmek üzere!